mgr Justyna Siwek

Józefa Hoene-Wrońskiego 15/7, 00-434 Warszawa

Proste porady, jak skutecznie stawiać granice, co sprytnego powiedzieć, żeby zadbać o siebie, których jest mnóstwo w social mediach, niestety często nie pomagają. Bardzo chciałabym dać trzy porady, żeby skuteczniej stawiać granice, albo zaproponować pięć kroków do lepszej ochrony swoich granic, ale wiem, że socialowa prostota w praktyce może nie pomóc… Dlaczego?
Bo nasza psychika jest bardziej skomplikowana, a te same objawy mogą wynikać z różnych przyczyn i tkwiących w nas blokad. Stawianie granic nie musi być wyłącznie problemem komunikacyjnym. Możemy doskonale wiedzieć co i jak powiedzieć, a jednak tego nie robić. Jakie więc mogą być źródła problemu?
Może być nim lęk przed konsekwencjami odmowy – odrzuceniem, ocenieniem, negatywnymi emocjami u drugiej osoby, które spowodują nasz dyskomfort. W takiej sytuacji warto zadać sobie m.in. pytania:
• Czego się obawiam?
• Jak często dzieje się to, czego się obawiam?
• Jakie są inne możliwe efekty postawienia granic?
Istotną blokadą może być też przekonanie, że stawianie granic i w ogóle jakakolwiek inna opinia oznacza zawsze konflikt, który będzie brzemienny w skutkach, będzie powodował nieprzyjemności, może nawet ogromną kłótnię, albo dyskomfort „nie do zniesienia”. Skupiając się na dwóch skrajnych przekonaniach, że milczenie to zgoda, a własna opinia oznacza konflikt, nie dostrzegamy wielu innych możliwości. Żeby wyjść z takiego czarno-białego sposobu myślenia, warto się zastanowić,
jakie są możliwości pośrednie, co możemy zrobić, żeby nie milczeć, ale też się nie pokłócić?
Obawa przed stawianiem granic może też wynikać z potrzeby chronienia własnego wizerunku. Jeśli dużo czasu poświęcamy na zastanawianie się, co inni o nas myślą, a do tego bardzo chcemy być postrzegani jako mili, uczynni i zgodni, to cierpimy, ale nie podejmujemy działania, żeby to cierpienie przerwać. Już sama myśl, że ktoś nas może wziąć za samoluba i nie być zadowolony z tego co powiemy, może powodować u niektórych osób ból brzucha. Wówczas rozwiązaniem może być przemyślenie dwóch spraw:
• Jaką osobą jesteśmy, jak budujemy swoją samoocenę i jakie znaczenia mają dla nas opinie innych osób?
• Czym dla nas jest bycie egoistą i czy na pewno stoi w sprzeczności z dbaniem o własne potrzeby?
Jednak pokonanie tych blokad również może nie być wystarczające, aby dbać o siebie, podobnie jak znajomość zasad asertywnej komunikacji. Żeby skutecznie stawiać granice trzeba najpierw w nie wierzyć, wiedzieć gdzie są, być ich świadomym i świadomym ich przekroczenia. Jeśli nie znamy do końca swoich potrzeb, nie bierzemy ich od uwagę na pierwszym miejscu stawiając potrzeby innych, nie dostrzegamy w ogóle takiego problemu, jak brak stawiania granic. Czasami możemy dowiedzieć się tego od otoczenia, ktoś nas zapyta, albo powie wprost, że nie powinniśmy pozwalać sobie na takie traktowanie, że nie musimy być na czyjeś zawołanie, że nie musimy się na wszystko zgadzać. Czasem czujemy frustrację i złość, dyskomfort, ale możemy je mylnie interpretować jako reakcję na niesprawiedliwość świata, czy brak wdzięczności.
Dlatego pracując z asertywnością przyglądam się zawsze temu, jakie są przekonania Klienta o prawach osobistych. Sprawdź:
• Czy daję sobie prawo do błędu, do zmiany zdania, do bezpieczeństwa fizycznego i emocjonalnego, do odpoczynku, do niekompetencji?
• Czy mam prawo dążyć do swoich celów, decydować, co jest dla mnie najlepsze, dbać o prywatność i nie dzielić się własnością?
• Czy wierzę w swoje prawo do odmowy, szacunku, szczęścia i przyjemności?
W odpowiedziach na te pytania może tkwić źródło problemu. Bo jeśli nie do końca wierzymy w nasze prawa, jeśli ograniczamy ich zastosowanie np. tylko do określonych obszarów, sytuacji, to w efekcie ich nie egzekwujemy.
Lepsze stawianie granic daje wiele korzyści. Przestajemy marnować energię na sprawy, które nie są naszym priorytetem i w żaden sposób nie zaspakajają naszych potrzeb. Do tego spada nam frustracja i pretensje do siebie i innych, podnosi się samoocena, bo mamy większy wpływ na to co robimy, a czego nie. Nasze relacje z innymi stają się zdrowsze, stawianie granic budzi naturalny respekt otoczenia i wprowadza korzystną dla nas selekcję znajomości.

01/10/2026

Dziwny niepokój, lęk przed nie wiadomo czym, ciągłe rozdrażnienie, obniżony nastrój, mnóstwo myśli i obaw, których trudno się pozbyć, a przecież nic szczególnego ostatnio się nie wydarzyło, no może trochę stresów, ale one są zawsze.

Skąd to się bierze? Lęku nie wywołują zazwyczaj spektakularne, traumatyczne wydarzenia. Może narastać sobie niezauważenie przy każdej stresującej sytuacji, a przecież, kto nie ma w życiu stresów… Wydaje się, że nic szczególnego się nie stało, ale nasz mózg przeszedł w nieustanny stan czuwania. Pojawia się zmęczenie, problemy ze snem, z koncentracją.

Co można zrobić? Pokonanie lęku wymaga rozpoznania jak funkcjonuje w nas triada myśli/emocji/zachowań. Jaką rolę odgrywa w niej lęk, jakim sytuacjom towarzyszy, jakim myślom. I te myśli trzeba sobie gruntownie przemyśleć. Przyjrzeć się, czego dotyczą, z jakimi przekonaniami się wiążą. Trzeba też wytropić rożnego rodzaju zniekształcenia poznawcze – takie skrzywione sposoby postrzegania rzeczywistości, które sprzyjają lękowi i prowadzą nas na manowce.
Zastanówmy się:
- Czy przypadkiem nie przywiązujemy większej wagi do informacji negatywnych, niż pozytywnych?
- Czy nie przeceniamy możliwości popełnienia błędu i jego konsekwencji?
- Czy nie wyolbrzymiamy swoich niepowodzeń?
Warto się też przyjrzeć licznym obawom i nauczyć się szukać możliwości, żeby znaleźć równowagę w podejściu do wszystkiego, co w życiu niepewne.

Lęk trzeba też oswoić, jak każdą emocję. Nauczyć się ją odczuwać i przekonać się, że nie jest taka groźna. Pomocna może być w tym medytacja, ruch, spacery. Lęk męczy nie tylko nasz umysł, ale i ciało. Jeśli czujemy się spięci, więc tym napięciem też trzeba się zająć.

Pokonanie lęku wymaga też trochę detektywistycznej pracy, bo utrwalają go pewne zachowania, które wyglądają niewinnie. Czytasz maila 5 razy przed wysłaniem, upewniasz, się czy nie ma literówek, w ogóle dużo pytasz i upewniasz się, czy innym coś nie przeszkadza. Unikasz konfliktów i niemiłych sytuacji, bo po co się w nie pakować, zamartwiasz się godzinami, żeby przygotować się na najgorsze. Nie lubisz myśleć pozytywnie, bo to może zapeszyć, a myśląc o przeszłości zastanawiasz się, co mogłeś zrobić inaczej. Te wszystkie zachowania i nawyki to doskonałe utrwalacze lęku. Przy okazji wiele z nich obniża też skutecznie pewność siebie.

W terapii poznawczo-behawioralnej pokonanie lęku zajmuje zazwyczaj kilkanaście sesji. Można też przy okazji zająć się innymi problemami, które lękowo często towarzyszą np. brakiem pewności siebie, problemami emocjonalnymi.

17/09/2026