Pijarska 1,3, 40-750 Katowice
Moje dziecko ma problemy z koordynacją – DCD jako przyczyna tych zaburzeń.
Wielokrotnie wśród rodziców dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym można usłyszeć stwierdzenie, że niektóre dzieci są bardziej „niezdarne” niż inne. Nie potrafią kopnąć piłki, utrzymać równowagi na jednej nodze, a zdarza im się nawet potknąć o własne nogi. Często temu stwierdzeniu rodzice przypisują wrodzoną cechę charakteru.
DCD (Developmental Coordination Disorder), czyli zaburzenia koordynacji rozwojowej to zaburzenia neurorozwojowe występujące u około 5% dzieci w wieku szkolnym nie dające się wytłumaczyć innymi stanami, takimi jak zdiagnozowane choroby przewlekłe, wady wrodzone czy schorzenia o podłożu genetycznym.
DCD Zaburzenia koordynacji rozwojowej
Czym charakteryzują się DCD?
Diagnozę zaburzeń koordynacji rozwojowej mogą postawić lekarz, psycholog lub psychiatra, jednak zarówno fizjoterapeuta jak i rodzic może zauważyć charakterystyczne cechy dla tego schorzenia. Są to między innymi:
- Zaburzona koordynacja ruchowa widoczna na przykład podczas gier zespołowych, kiedy dziecko ma trudności ze złapaniem piłki, jej kopnięciem, trafieniem do kosza czy podczas wykonywania kilku zadań jednocześnie np. bieg z kozłowaniem piłki, bieg tyłem, bieg przez płotki;
- Opóźniony rozwój zdolności motorycznych – dziecko wydaje się być znacznie wolniejsze, słabsze, mniej zwinne na tle innych dzieci w podobnym wieku, ma problem z wykonywaniem ćwiczeń opierających się na podstawowych wzorcach motorycznych;
- Trudności z planowaniem ruchu widoczne szczególnie podczas próby odtworzenia ruchu, które prezentujemy dziecku. Dziecko może wydawać się zagubione, często nie będzie wiedziało od czego rozpocząć ruch;
- Brak umiejętności radzenia sobie z wykonywaniem podstawowych zadań dnia codziennego takich jak ubieranie, zakładanie i wiązanie butów, nalewanie wody do naczynia, przenoszenie przedmiotów;
- Brak chęci uczestnictwa w rekreacji spowodowanej postrzeganiem siebie samego jako słabszego w zadaniach ruchowych;
- Spadek produktywności w szkole widoczny na przykład podczas zajęć plastycznych, szybkiego pisania, zajęć WF.
W przypadku podejrzenia DCD przez fizjoterapeutę powinien on przeprowadzić dokładną analizę sprawności motorycznej oraz analizę ruchu. W tym celu może użyć wystandaryzowane testy takie jak MABC-2-C lub BOT-2. Jeśli wyniki testów sugerują, że dziecko może zmagać się z DCD konieczna jest konsultacja z lekarzem specjalistą lub psychologiem, którzy są uprawnieni do postawienia ostatecznej diagnozy.
Postępowanie w razie zdiagnozowania DCD u dziecka
Zgodnie z rekomendacjami fizjoterapia dziecka z DCD (idąc od postępowań najsilniej popartych dowodami naukowymi) powinna opierać się na:
- Treningu umiejętności motorycznych (Motor Skill Training)
- Neuromotorycznym treningu zadaniowym (Neuromotor Task Training)
- Treningu orientacji poznawczej (Cognitive Orientation to Daily Occupational Performance)
- Trening obrazowania motorycznego (Motor Imagery)
- Trening mięśni głębokich (Core Stability Training)
- Trening wydolnościowy (Cardiorespiratory Training)
Według zaleceń fizjoterapia powinna odbywać się indywidualnie lub w małych grupach. Ćwiczenia grupowe przynoszą dobre rezultaty szczególnie w przypadku dzieci, którym trudno zmotywować się do ruchu. Elementy współpracy i zdrowej rywalizacji znacznie poprawiają skuteczność działania i chęć uczestniczenia w aktywności.
Czy dziecko z DCD powinno uprawiać sport?
Jak najbardziej! Sportami rekomendowanymi cieszącymi się najlepiej udokumentowaną skutecznością są między innymi piłka nożna oraz Taekwondo. Można jednak z całą pewnością stwierdzić, że każda forma dodatkowej aktywności fizycznej uprawianej przez dziecko z DCD będzie wpływała korzystnie na rozwój ogólnej sprawności. Najważniejsze jest, żeby czerpało ono radość z udziału w aktywności, ponieważ zwiększa się wtedy prawdopodobieństwo spontanicznego uczestniczenia w sporcie w życiu dorosłym.
Autorka tekstu: fizjoterapeutka Galen Rehabilitacja – mgr Julia Walatek
27/02/2026
