mgr Łukasz Sporysz Janiec

Dzień dobry,
opisują Państwo bardzo trudną i obciążającą sytuację – zarówno dla mamy tego mężczyzny, jak i dla otoczenia. Warto jednak jasno powiedzieć jedną rzecz: to, że ktoś ma niepełnosprawność intelektualną lub problemy psychiczne, nie oznacza, że nie można lub nie trzeba wprowadzić leczenia i realnych zabezpieczeń, szczególnie gdy istnieje ryzyko krzywdzenia innych osób. W takich przypadkach pomoc jest możliwa, ale zwykle wymaga zaangażowania kilku specjalistów jednocześnie.
W pierwszej kolejności taka osoba powinna zostać objęta opieką przez:
1. Lekarza psychiatrę
Potrzebna jest pełna ocena psychiatryczna – często w takich sytuacjach konieczne jest leczenie farmakologiczne zmniejszające impulsywność, popęd seksualny lub zachowania kompulsywne. W Polsce można uzyskać taką pomoc w ramach NFZ w poradni zdrowia psychicznego.
2. Seksuologa klinicznego / psychiatry seksuologa
To specjalista, który pracuje z osobami przejawiającymi zaburzenia preferencji seksualnych lub zachowania seksualne zagrażające innym. W terapii pracuje się m.in. nad kontrolą impulsów, rozpoznawaniem ryzyka oraz budowaniem bezpiecznych strategii funkcjonowania.
3. Psychologa lub psychoterapeuty pracującego z osobami z niepełnosprawnością intelektualną
Terapia powinna być dostosowana do możliwości poznawczych tej osoby. W takich przypadkach bardzo ważna jest także praca z rodziną, która musi otrzymać wsparcie i konkretne narzędzia postępowania.
Jeśli chodzi o pomoc w Warszawie w ramach systemu publicznego, warto rozważyć zgłoszenie się do:
Poradni Zdrowia Psychicznego (NFZ) – skierowanie może wystawić lekarz rodzinny lub można zapisać się bezpośrednio.
Centrum Zdrowia Psychicznego dla dorosłych właściwego dla miejsca zamieszkania – tam możliwa jest szybka konsultacja psychiatryczna i psychologiczna.
Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie – prowadzi specjalistyczne poradnie i oddziały zajmujące się trudnymi zaburzeniami psychicznymi.
Poradni seksuologicznej przy NFZ (działają m.in. przy dużych szpitalach psychiatrycznych).
W sytuacji, w której zachowania się powtarzają i istnieje ryzyko skrzywdzenia dzieci, czasem rozważa się również leczenie w trybie bardziej intensywnym (np. oddział dzienny lub hospitalizacja psychiatryczna) – decyzję w tej sprawie podejmuje lekarz psychiatra po ocenie stanu pacjenta.
Chcę też podkreślić coś ważnego z perspektywy psychologicznej: mama tego mężczyzny nie powinna zostać z tym sama. To ogromne obciążenie emocjonalne i odpowiedzialność. W takich sytuacjach warto, aby również ona otrzymała wsparcie – choćby konsultację psychologiczną lub pomoc pracownika socjalnego.
Podsumowując – najważniejszym pierwszym krokiem jest pilna konsultacja psychiatryczna (najlepiej psychiatra z doświadczeniem seksuologicznym) oraz włączenie specjalistycznej terapii. W systemie publicznym jest to możliwe, choć czasem wymaga kilku kroków organizacyjnych.
Jeśli będą Państwo chcieli, mogę również wskazać konkretne placówki w Warszawie, gdzie realnie pracuje się z osobami z zaburzeniami preferencji seksualnych lub z niepełnosprawnością intelektualną, aby ułatwić znalezienie pomocy.

Szanowna Pani,
dziękuję za Pani wiadomość i za to, że tak szczerze opisuje Pani swoją sytuację. Z tego, co Pani pisze, widać jak bardzo trudne i obciążające emocjonalnie było dla Pani ostatnie doświadczenie. Zdrada, długotrwałe zaprzeczanie faktom, manipulacja informacjami oraz brak jasnego wzięcia odpowiedzialności przez partnera to sytuacje, które dla wielu osób są głęboko destabilizujące psychicznie. Reakcje takie jak silny gniew, poczucie upokorzenia, chaos emocjonalny czy trudność w poradzeniu sobie z obrazami zdrady są bardzo częstą konsekwencją takiej traumy relacyjnej.
Jednocześnie ważne jest oddzielenie dwóch kwestii, które w Pani historii się ze sobą splatają.
Pierwsza dotyczy krzywdy emocjonalnej, jakiej Pani doświadczyła w związku – zdrady, wielomiesięcznego wprowadzania w błąd, podważania Pani percepcji sytuacji oraz przerzucania na Panią odpowiedzialności za jego zachowanie. Takie doświadczenia mogą prowadzić do silnego poczucia dezorientacji, utraty zaufania do własnych odczuć oraz objawów depresyjnych. To, że jest Pani w psychoterapii i korzysta również z pomocy psychiatrycznej, jest w tej sytuacji bardzo odpowiedzialnym i wspierającym dla Pani zdrowia krokiem.
Druga kwestia dotyczy przemocy fizycznej, która pojawiła się podczas kłótni. Rozumiem, że sama ma Pani świadomość, że było to zachowanie niewłaściwe i że bierze Pani za nie odpowiedzialność. W sytuacjach ogromnego napięcia emocjonalnego niektórzy ludzie reagują impulsywnie i przekraczają granice, których w innych okolicznościach nigdy by nie przekroczyli. Nie usprawiedliwia to przemocy, ale pozwala rozumieć mechanizmy, które mogą za nią stać.
Z prawnego punktu widzenia decyzja o zgłoszeniu sprawy na policję jest kwestią bardzo poważną i warto ją rozważyć spokojnie, najlepiej po konsultacji z prawnikiem. Warto również pamiętać, że zgłoszenie takiej sprawy nie jest jedyną formą wzięcia odpowiedzialności za swoje zachowanie. Odpowiedzialność może przejawiać się również w pracy nad sobą, w terapii, w refleksji nad własnymi reakcjami i w zmianie sposobów radzenia sobie z silnymi emocjami.
Z Pani opisu wynika, że obecnie oboje funkcjonujecie w bardzo silnej dynamice wzajemnych oskarżeń, poczucia krzywdy i potrzeby udowodnienia swojej racji. W takiej atmosferze niezwykle trudno jest odbudowywać relację. Odbudowa związku po zdradzie jest możliwa tylko wtedy, gdy pojawia się po obu stronach realna odpowiedzialność za swoje działania, gotowość do transparentności oraz praca nad zaufaniem – często z pomocą terapii par. Bez tego relacja zwykle pozostaje w cyklu wzajemnych ran i eskalujących konfliktów.
Bardzo ważne jest również to, aby w tym wszystkim nie traciła Pani z pola widzenia siebie – swojego bezpieczeństwa emocjonalnego, zdrowia psychicznego i poczucia własnej wartości. Fakt, że mimo ogromnej krzywdy nadal czuje Pani miłość do partnera, nie jest niczym niezwykłym. Emocjonalne przywiązanie do osoby, z którą spędziło się wiele lat, często utrzymuje się nawet wtedy, gdy relacja jest bardzo bolesna.
Na tym etapie kluczowe wydaje się:
kontynuowanie własnej terapii i pracy nad regulacją emocji,
zadbanie o własne bezpieczeństwo psychiczne i fizyczne,
podejmowanie decyzji dotyczących dalszych kroków nie pod wpływem presji czy poczucia winy, lecz po spokojnym namyśle i konsultacji ze specjalistami (terapeutą, ewentualnie prawnikiem).
Pani historia pokazuje, jak ogromny ciężar emocjonalny niesie ze sobą ta sytuacja. Jednocześnie fakt, że szuka Pani pomocy, reflektuje nad swoim zachowaniem i chce znaleźć odpowiedzialne rozwiązanie, jest bardzo ważnym krokiem w kierunku odzyskiwania równowagi.
Z wyrazami szacunku Łukasz Sporysz Janiec