Dzień dobry. Przez lata funkcjonowałem w trybie "wiecznego ratownika" i wsparcia dla innych (w tym h
Dzień dobry. Przez lata funkcjonowałem w trybie "wiecznego ratownika" i wsparcia dla innych (w tym historia DDD/DDA w rodzinie). Ostatnie miesiące spędziłem w silnie wycieńczającej relacji z partnerką, która stosowała wobec mnie wielotygodniowe milczenie (silent treatment) i unikanie obecności, a w tle pojawiał się silny wpływ jej toksycznej, kontrolującej matki. Kiedy postawiłem twardą granicę i zakończyłem ten układ, w odpowiedzi spotkałem się z próbą odwrócenia winy i szantażu emocjonalnego, po czym zapadła głęboka cisza. Choć psychicznie czuję spokój i zaufanie do losu, mój organizm po odcięciu tego stresu wcisnął hamulec awaryjny. Pojawił się ostry, nagły rozstrój układu pokarmowego (silne bóle żołądka, wymioty, biegunki), który mija w miarę oswajania sytuacji. Towarzyszy mi jednak potworne, nagłe zmęczenie ("jak u starca"), które odcina mi prąd i zmusza do natychmiastowego odpoczynku, mimo że przy konieczności działania (np. wyjście po zakupy) organizm na chwilę sztucznie się mobilizuje. Chcę podjąć psychoterapię, ale mam tendencję do racjonalizowania problemów i bagatelizowania własnego bólu. W jakim nurcie terapeutycznym powinienem szukać specjalisty, aby nie uciekać w intelektualne analizy, lecz zająć się somatyzacją stresu i schematem ratownika? Czy te objawy fizyczne wymagają równoległej konsultacji medycznej?
25 odpowiedzi
Dzień dobry. Z opisu wyłania się obraz osoby, która przez długi czas funkcjonowała pod wysokim obciążeniem emocjonalnym, przyzwyczajonej do brania odpowiedzialności za innych, tłumienia własnych potrzeb i utrzymywania relacji kosztem własnych zasobów. To, co Pan opisuje po zakończeniu tej relacji, nie brzmi jak coś niezwykłego z perspektywy psychologicznej. Wręcz przeciwnie – często obserwujemy sytuację, w której człowiek „trzyma się” przez miesiące lub lata, a dopiero po ustaniu zagrożenia organizm pozwala sobie na reakcję, której wcześniej nie mógł wyrazić. Nagłe zmęczenie, poczucie odcięcia energii, problemy żołądkowo-jelitowe czy silna potrzeba snu po zakończeniu przewlekłego stresu mogą być związane z procesem wychodzenia ze stanu długotrwałej mobilizacji. W uproszczeniu: przez długi czas układ nerwowy działał na podwyższonych obrotach, a kiedy przestał być zmuszany do ciągłej czujności, pojawiła się faza „rozładowania”. Wielu pacjentów opisuje to właśnie jako nagłe „wyłączenie prądu”, osłabienie czy wręcz poczucie, że organizm domaga się zaległego odpoczynku. Jednocześnie byłabym ostrożna przed przypisywaniem wszystkich objawów wyłącznie psychice. Silne bóle żołądka, wymioty, biegunki i znaczne osłabienie zawsze warto skonsultować z lekarzem rodzinnym lub internistą, szczególnie jeśli objawy są intensywne, nawracają, utrzymują się dłużej niż kilka tygodni albo towarzyszą im spadek masy ciała, gorączka, omdlenia czy inne niepokojące sygnały. Możliwe, że stres odegrał tu istotną rolę, ale psycholog nie powinien zastępować diagnostyki medycznej. W praktyce często zalecam równoległe działanie: konsultację lekarską oraz rozpoczęcie psychoterapii. Jeżeli chodzi o wybór nurtu terapeutycznego, to z tego, co Pan opisuje, nie kierowałabym się wyłącznie klasyczną terapią poznawczo-behawioralną skoncentrowaną na analizie myśli. CBT bywa bardzo skuteczna, ale osoby o dużych zdolnościach intelektualnych i skłonności do racjonalizacji czasem potrafią w niej przez długi czas świetnie rozumieć swoje mechanizmy, nie mając jednocześnie głębszego kontaktu z własnymi emocjami i sygnałami z ciała. W pierwszej kolejności zwróciłabym uwagę na terapię schematów. To podejście bardzo dobrze pracuje z takimi wzorcami jak nadmierne poświęcanie się dla innych, podporządkowanie, poczucie odpowiedzialności za cudze emocje czy właśnie schemat „ratownika”. Terapia schematów nie zatrzymuje się na poziomie intelektualnego rozumienia problemu, ale bada jego źródła i wpływ na obecne relacje. Drugim kierunkiem wartym rozważenia jest terapia integrująca pracę z ciałem i układem nerwowym. Może to być psychoterapia skoncentrowana na doświadczeniu somatycznym (Somatic Experiencing), psychoterapia sensomotoryczna lub terapeuta, który deklaruje pracę z regulacją układu nerwowego, stresem przewlekłym i objawami psychosomatycznymi. W Pana opisie ciało wydaje się mówić bardzo głośno, dlatego terapia ograniczona wyłącznie do rozmowy może nie wykorzystać całego potencjału leczenia. Interesującym wyborem mogłaby być także psychoterapia psychodynamiczna lub integracyjna, szczególnie jeśli chce Pan zrozumieć wpływ doświadczeń DDD/DDA na obecne relacje. Opisana relacja z partnerką i jej matką może nie być przypadkowym epizodem, lecz odtwarzaniem znanych z przeszłości wzorców emocjonalnych. Nie chodzi o obwinianie rodziny pochodzenia, ale o zrozumienie, dlaczego pewne osoby wydają się nam znajome i dlaczego tak długo pozostajemy w relacjach, które nas wyczerpują. Zwróciłabym uwagę jeszcze na jeden fragment Pana wypowiedzi. Napisał Pan, że psychicznie czuje spokój i zaufanie do losu, ale jednocześnie organizm reaguje bardzo silnie. Czasami rzeczywiście jest to oznaka zdrowienia i schodzenia z przewlekłego napięcia. Czasami jednak bywa też tak, że spokój jest częściowo efektem odcięcia od trudniejszych emocji, które dopiero później dochodzą do głosu. Nie twierdzę, że tak jest u Pana, ale jest to temat wart eksploracji podczas terapii. Gdybym miała wskazać jeden profil terapeuty, szukałabym osoby pracującej integracyjnie lub w terapii schematów, która dodatkowo uwzględnia pracę z ciałem, stresem i regulacją układu nerwowego. Podczas pierwszej konsultacji można wprost powiedzieć: „Mam tendencję do nadmiernego analizowania i rozumienia swoich problemów. Chciałbym pracować bardziej z emocjami, granicami i reakcjami organizmu niż tylko na poziomie intelektualnym”. Dla dobrego terapeuty będzie to bardzo cenna informacja. A na ten moment proszę potraktować zmęczenie nie jako wroga, którego trzeba pokonać, lecz jako sygnał organizmu, że przez długi czas funkcjonował ponad swoje możliwości. To nie musi oznaczać choroby, ale zdecydowanie zasługuje na uwagę zarówno psychologiczną, jak i medyczną.
Myślę, że nurt integratywny uwzględniający pracę z ciałem byłby dobrym rozwiązaniem. Jeśli nie ten, to psychodynamiczny. Objawy fizyczne zawsze wymagają konsultacji lekarskiej i wykluczenia podłoża somatycznego, bez tego trudno zakładać, że wszystkie objawy są na tle psychosomatycznym, zakładanie tego bez weryfikacji mogłoby być niebezpieczne dla pana zdrowia. JC
Dzień dobry, z opisu wynika, że przez długi czas funkcjonował Pan pod znacznym obciążeniem emocjonalnym, a zakończenie tej relacji mogło stać się momentem, w którym organizm przestał mobilizować się do przetrwania i pozwolił sobie na reakcję, która wcześniej była tłumiona. To, że psychicznie odczuwa Pan większy spokój, nie oznacza jeszcze, że układ nerwowy zdążył wrócić do równowagi. Silne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, nagłe wyczerpanie, poczucie „odcięcia prądu” czy konieczność natychmiastowego odpoczynku często pojawiają się po długotrwałym okresie funkcjonowania w przewlekłym stresie. Organizm przez wiele miesięcy może pozostawać w stanie ciągłej mobilizacji, a gdy zagrożenie mija, pojawia się coś, co niektórzy specjaliści określają jako „reakcję po stresie” lub „fazę opadania napięcia”. Nie jest to jednak diagnoza sama w sobie. W kontekście psychoterapii zwróciłbym uwagę przede wszystkim na nurty, które nie ograniczają się wyłącznie do analizy poznawczej i intelektualnego rozumienia problemu. Szczególnie warte rozważenia mogą być: terapia schematów – jeśli dostrzega Pan u siebie utrwalony wzorzec „ratownika”, nadmiernej odpowiedzialności za innych, trudności w stawianiu granic oraz tendencję do pomijania własnych potrzeb podejścia integrujące pracę z ciałem i emocjami (np. psychoterapia skoncentrowana na emocjach, niektóre nurty psychodynamiczne lub doświadczeniowe), które pomagają zauważać i regulować sygnały płynące z organizmu terapia oparta na pracy z układem nerwowym i reakcjami stresowymi, jeśli głównym problemem okazuje się przewlekłe pobudzenie, zamrożenie lub objawy somatyczne. Warto podczas pierwszej konsultacji otwarcie powiedzieć terapeucie, że ma Pan tendencję do intelektualizowania i racjonalizowania swoich doświadczeń. Dla dobrego specjalisty będzie to cenna informacja i element pracy terapeutycznej, a nie przeszkoda. Jeżeli chodzi o objawy fizyczne – rekomendowałbym równoległą konsultację lekarską. Nawet jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo związku ze stresem, silne bóle żołądka, wymioty, biegunki oraz znaczne osłabienie powinny zostać ocenione również od strony medycznej. Psychologia i medycyna nie wykluczają się wzajemnie. W praktyce najlepiej jest jednocześnie zadbać o diagnostykę somatyczną i rozpocząć pracę psychoterapeutyczną. Zwróciłbym również uwagę na jeszcze jeden element. W Pana opisie bardzo wyraźnie pojawia się wieloletnia rola osoby, która wspiera, ratuje, rozumie i bierze odpowiedzialność za innych. Czasami ogromne zmęczenie po zakończeniu takiej relacji nie jest wyłącznie skutkiem samego rozstania, lecz także pierwszą od dawna sytuacją, w której organizm przestaje pełnić funkcję „opiekuna wszystkich” i zaczyna domagać się uwagi dla własnych potrzeb. W terapii warto przyjrzeć się nie tylko tej konkretnej relacji, ale również temu, skąd wzięło się przekonanie, że trzeba być silnym, wytrzymałym i dostępnym dla innych kosztem siebie. To, że odczuwa Pan obecnie spokój psychiczny, a jednocześnie silne zmęczenie fizyczne, nie jest czymś niezwykłym po długotrwałym przeciążeniu. Natomiast ze względu na nasilenie objawów warto potraktować je poważnie – zarówno poprzez konsultację medyczną, jak i rozpoczęcie psychoterapii ukierunkowanej na pracę ze schematami relacyjnymi, emocjami oraz reakcjami organizmu na stres. To co dla mnie jest w Pana opisie jeszcze istotne to fakt, że sam zauważa Pan u siebie mechanizmu „ratownika” i wykazuje Pan gotowość do szukania pomocy co jest zwykle bardzo dobrym prognostykiem terapeutycznym. Świadomość problemu nie rozwiązuje go automatycznie, ale znacząco ułatwia skuteczną pracę nad zmianą utrwalonych wzorców.
Takie objawy mogą być związane z reakcją organizmu po długotrwałym stresie i przeciążeniu emocjonalnym, ale ponieważ obejmują silne dolegliwości żołądkowo-jelitowe i znaczne osłabienie, warto równolegle skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć przyczyny somatyczne. W psychoterapii szczególnie pomocne mogą być nurty pracujące zarówno z emocjami, jak i ciałem, np. terapia schematów, psychoterapia integracyjna uwzględniająca pracę z ciałem, analiza bioenergetyczna -(zapraszam do mojego gabinetu lub na warsztaty) lub podejścia oparte na regulacji układu nerwowego i traumie. Szukając terapeuty, warto wprost powiedzieć o tendencji do intelektualizowania i o chęci pracy nad schematem ratownika, granicami oraz sygnałami płynącymi z ciała. Serdecznie Pozdrawiam, Anita K.
Dzień dobry, czytając Pana wiadomość, zwróciłam uwagę na jedną rzecz. Opisuje Pan, że psychicznie czuje spokój i ma przekonanie, że podjął właściwą decyzję, natomiast ciało reaguje tak, jakby dopiero teraz zaczynało przeżywać cały nagromadzony stres. Nie jest rzadkością, że przez długi czas funkcjonujemy w trybie mobilizacji, ratowania innych i radzenia sobie „za wszelką cenę”, a organizm pozwala sobie opaść dopiero wtedy, gdy zagrożenie mija. W takich sytuacjach zmęczenie, dolegliwości ze strony układu pokarmowego czy poczucie „odcięcia prądu” bywają sygnałem przeciążenia, które przez długi czas było odkładane na później. Z opisu wynika również, że ma Pan dużą świadomość swoich mechanizmów, w tym tendencji do intelektualizowania i bagatelizowania własnego bólu. Czasami jednak samo zrozumienie problemu nie wystarcza, jeśli ciało i emocje nie miały przestrzeni, by przeżyć to, co przez lata było odkładane. Jeśli chodzi o psychoterapię, szukałabym raczej terapeuty, z którym będzie Pan mógł pracować zarówno nad relacjami, granicami i schematem „ratownika”, jak i nad kontaktem z emocjami oraz sygnałami płynącymi z ciała. Nurt jest ważny, ale często jeszcze ważniejsza okazuje się relacja terapeutyczna i to, czy przy danym specjaliście może Pan wyjść poza same analizy. Mam też wrażenie, że warto przyjrzeć się nie tylko obecnym objawom, ale również temu, jaką funkcję przez lata pełniła w Pana życiu rola „ratownika”. Czasami źródło cierpienia nie znajduje się wyłącznie w ostatniej relacji, lecz w dużo starszych wzorcach, które sprawiają, że podobne sytuacje powtarzają się w różnych momentach życia. Jednocześnie, jeśli objawy fizyczne są nasilone, nagłe lub utrzymują się dłużej, warto skonsultować je również z lekarzem. Problemy zdrowotne i reakcje stresowe mogą współwystępować, dlatego dobrze jest zadbać zarówno o stronę psychiczną, jak i somatyczną. Mam wrażenie, że obecnie nie potrzebuje Pan bardziej się mobilizować, lecz raczej pozwolić sobie na regenerację oraz z ciekawością przyjrzeć się temu, co ciało próbuje powiedzieć po latach funkcjonowania w trybie ciągłej gotowości. Życzę Panu dużo łagodności wobec siebie i powodzenia w znalezieniu wsparcia, które pomoże nie tylko zmniejszyć obecne objawy, ale również lepiej zrozumieć mechanizmy stojące za nimi.
Dzień dobry, Ogromny szacunek za postawienie twardej granicy – to przełomowy moment w Pana procesie zdrowienia.Pana ciało wcisnęło hamulec awaryjny, ponieważ po miesiącach życia w stresie nagle opadły hormony walki. To klasyczne wyczerpanie psychosomatyczne. Skoro ma Pan tendencję do racjonalizowania, tradycyjna terapia oparta na samej rozmowie może sprzyjać ucieczce w analizę.W moim gabinecie pracuję metodami, które łączą psychikę z ciałem i emocjami – takimi jak Terapia Schematów (kluczowa przy syndromie ratownika i DDD/DDA) oraz nurtami somatycznymi. Taka integracja pozwala bezpiecznie ominąć intelektualne blokady, dotrzeć do źródła problemu i uwolnić napięcie zablokowane w organizmie. Równolegle, z uwagi na ostre objawy, pomogę Panu skoordynować diagnostykę medyczną (badania krwi, elektrolitów i tarczycy), aby kompleksowo zadbać o Pana zdrowie.Serdecznie zapraszam Pana na konsultację do mojego gabinetu. Wspólnie stworzymy bezpieczną przestrzeń, w której będzie Pan mógł odłożyć rolę ratownika, dostać wsparcie i w pełni zregenerować siły. Pozdrawiam!
Dzień dobry, długotrwałe napięcie i funkcjonowanie w roli osoby, która stale wspiera innych, mogą mocno obciążać organizm. Objawy fizyczne mogą nasilać się pod wpływem stresu, ale przy wymiotach, biegunce i nagłym osłabieniu dobrze skonsultować się także z lekarzem pierwszego kontaktu. W terapii warto szukać osoby pracującej nad schematami, granicami i rozpoznawaniem własnych potrzeb.... pomocna może być terapia schematów, podejście integracyjne albo CBT. Pozdrawiam, Katarzyna Jasnowska
Dzień dobry, Czytając Pana wiadomość, zauważyłam, że posiada Pan dużą świadomość mechanizmów, które mogły przyczynić się do obecnej sytuacji. Zastanowiło mnie jednak, że mimo bardzo nasilonych objawów fizycznych i wyraźnego przeciążenia organizmu nadal pojawia się pytanie, czy własne cierpienie jest wystarczająco ważne, by się nim zająć. Być może jednym z istotnych celów pracy nad sobą nie będzie znalezienie kolejnych wyjaśnień, lecz nauczenie się traktowania własnych sygnałów z taką samą uwagą, z jaką przez lata traktował Pan potrzeby innych osób. Pozdrawiam ciepło, Natalia Piznal-Sołtan
Dzień dobry, opisuje Pan sytuację długotrwałego przeciążenia emocjonalnego, które przez lata mogło być „trzymane w ryzach”, a po zakończeniu bardzo stresującej relacji znalazło ujście w reakcjach fizycznych. To, że po odcięciu źródła stresu pojawiły się objawy ze strony układu pokarmowego i nagłe, głębokie zmęczenie, jest zjawiskiem dość częstym i można je rozumieć jako reakcję organizmu na wcześniejsze napięcie, czyli formę somatyzacji. Nie oznacza to jednak, że należy je ignorować, dlatego równoległa konsultacja lekarska, np. u lekarza rodzinnego lub gastrologa, jest wskazana, aby wykluczyć inne przyczyny i mieć pełny obraz sytuacji. Jeśli chodzi o psychoterapię, w Pana przypadku szczególnie pomocna może być psychoterapia poznawczo behawioralna, która pozwala pracować zarówno nad utrwalonymi schematami myślenia, takimi jak rola „ratownika” czy nadmierne branie odpowiedzialności za innych, jak i nad regulacją emocji oraz reakcjami fizjologicznymi na stres. W tym nurcie możliwa jest także praca nad ograniczaniem tendencji do nadmiernego analizowania i kierowaniem uwagi na realne doświadczenie oraz sygnały płynące z ciała, co jest istotne przy somatyzacji. Ważne jest też, aby już na początku terapii jasno nazwać swoją tendencję do racjonalizowania i „uciekania w głowę”, ponieważ dobry terapeuta będzie potrafił to wychwycić i prowadzić proces w taki sposób, żeby wracać do doświadczenia emocjonalnego i sygnałów z ciała. To, że ma Pan wgląd w swoje schematy i chce Pan pracować nad nimi w bardziej pogłębiony sposób, jest bardzo dobrym punktem wyjścia do skutecznej terapii.
Witam, z zamieszczonego przez Pana wpisu wynika, że przez długi czas mógł Pan funkcjonować w trybie dużej odpowiedzialności za innych, kosztem własnych potrzeb. Przy historii DDD/DDA i relacji, w której pojawiały się silne obciążenia emocjonalne, warto przyjrzeć się nie tylko samym objawom, ale przede wszystkim utrwalonym schematom (np. roli ratownika, trudnościom w stawianiu granic czy tendencji do brania na siebie zbyt dużej odpowiedzialności). W takiej sytuacji szczególnie pomocna może być terapia schematów, ponieważ dobrze sprawdza się w pracy nad głęboko utrwalonymi wzorcami emocjonalnymi i relacyjnymi. Warto również rozważyć psychoterapię psychodynamiczną, która pomaga zrozumieć źródła tych schematów i to, dlaczego wchodzimy w określone role w relacjach. Dobrym wyborem może być także terapeuta pracujący integracyjnie, np. łączące elementy terapii schematów, podejścia psychodynamicznego oraz pracy z emocjami i regulacją stresu. Przy osobach, które mają tendencję do analizowania i racjonalizowania, ważne jest, aby terapia nie zatrzymała się tylko na rozumieniu problemu, ale pozwoliła również przeżywać emocje i pracować nad reakcjami ciała. Objawy fizyczne mogą mieć związek z długotrwałym stresem, jednak przy tak nasilonych dolegliwościach (wymioty, biegunki, silne zmęczenie) warto równolegle skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć przyczyny somatyczne.
Dzień dobry. Dziękuję, że tak otwarcie opisał Pan swoją sytuację. To, co Pan przeżył, mogło być ogromnym obciążeniem. Zdarza się, że kiedy długotrwały stres ustępuje, organizm dopiero wtedy daje znać, jak wiele kosztowało go funkcjonowanie w ciągłym napięciu. Jednocześnie tak nasilone objawy fizyczne warto skonsultować również z lekarzem, aby wykluczyć inne przyczyny. Jeśli chodzi o psychoterapię, myślę, że ważniejszy od samego nurtu jest sposób pracy terapeuty i relacja, jaką uda się zbudować. To, że dostrzega Pan u siebie schemat „ratownika” i skłonność do racjonalizowania własnych emocji, jest już bardzo cenną obserwacją. W terapii warto pracować nie tylko nad zrozumieniem tych mechanizmów, ale także nad odzyskiwaniem kontaktu z własnymi potrzebami, emocjami i sygnałami płynącymi z ciała. Jeśli chciałby Pan spokojnie przyjrzeć się temu, co dzieje się z Panem po tej relacji, i poszukać konkretnych sposobów na odzyskanie równowagi oraz poczucia wpływu na swoje życie, zapraszam do kontaktu. Wspólnie zastanowimy się, od czego najlepiej zacząć. Pozdrawiam Sylwia Jankowska
Dzień dobry, Z opisu wynika, że przez długi czas funkcjonował Pan w przewlekłym stresie, a zakończenie obciążającej relacji mogło stanowić dla organizmu moment, w którym napięcie zaczęło stopniowo ustępować. U części osób po długotrwałym przeciążeniu rzeczywiście mogą pojawić się nasilone objawy fizyczne, takie jak dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, wyczerpanie czy uczucie „odcięcia energii”. Nie oznacza to jednak, że należy automatycznie uznać je za wyłącznie psychogenne. Ze względu na opisane objawy warto równolegle skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej lub internistą, zwłaszcza jeśli dolegliwości są nasilone, utrzymują się lub nawracają. Lekarz oceni, czy konieczna jest dalsza diagnostyka i pomoże wykluczyć inne możliwe przyczyny somatyczne. Jeśli chodzi o psychoterapię, trudno wskazać jeden „najlepszy” nurt wyłącznie na podstawie opisu. W przypadku utrwalonych schematów związanych z nadmiernym poświęcaniem się innym, trudnością w stawianiu granic czy tendencją do pomijania własnych potrzeb, pomocna może być zwłaszcza terapia schematów. Jej celem jest rozpoznanie i zmiana głęboko utrwalonych wzorców funkcjonowania oraz rozwijanie bardziej adaptacyjnych sposobów dbania o siebie. Ponieważ zwraca Pan uwagę na skłonność do intelektualizowania własnych doświadczeń, warto już podczas pierwszych konsultacji powiedzieć o tym terapeucie. Jest to cenna informacja, która pozwala wspólnie zadbać o to, aby w terapii znalazło się miejsce nie tylko na analizę, ale również na kontakt z emocjami, sygnałami płynącymi z ciała i doświadczeniem „tu i teraz”. To, że dostrzega Pan swoje schematy i rozważa rozpoczęcie psychoterapii, jest dobrym punktem wyjścia do wprowadzenia trwałych zmian. Życzę Panu powodzenia na tej drodze i dużo troski o własne zdrowie – zarówno psychiczne, jak i fizyczne.
To, co opisuje Pan po zakończeniu trudnej relacji, brzmi jak klasyczna reakcja organizmu na długotrwałe przeciążenie i nagłe „odpuszczenie” trybu przetrwania, tzn. ciało w końcu pozwala sobie na odpoczynek, a objawy somatyczne (żołądek, wymioty, skrajne zmęczenie) są sygnałem, że układ nerwowy przez długi czas był w stanie chronicznej mobilizacji. Przy takich objawach warto najpierw skonsultować się z lekarzem rodzinnym lub gastroenterologiem, aby wykluczyć przyczyny somatyczne i upewnić się, że organizm nie potrzebuje wsparcia farmakologicznego lub dalszej diagnostyki. Co do psychoterapii - nurt poznawczo - behawioralny (CBT) świetnie sprawdza się w pracy z: 1) Somatyzacją stresu: pomaga zrozumieć związek między myślami, emocjami a objawami ciała i uczy konkretnych technik regulacji napięcia. 2) Schematem ratownika: pracuje się nad przekonaniami typu „muszę pomagać”, „nie mogę odmówić”, „inni są ważniejsi niż ja” i buduje nowe, zdrowsze wzorce. 3) Tendencją do racjonalizacji: CBT nie zostaje na poziomie „rozmowy o problemie”, tylko prowadzi do konkretnych eksperymentów behawioralnych (np. stawianie granic, sprawdzanie, co się dzieje, gdy nie ratuję), co pomaga wyjść z trybu ciągłej analizy. W CBT psychoterapeuta będzie też zwracał uwagę na to, czy nie ucieka Pan w intelektualizację, i delikatnie kierował pracę na poziom doświadczenia, emocji i ciała, np. przez techniki uważności, ćwiczenia oddechowe czy pracę z objawami somatycznymi w tu-i-teraz. To, co Pan opisuje, nie jest „słabością”, tylko sygnałem, że organizm w końcu pozwala sobie na odpoczynek po długim okresie przeciążenia. Warto zadbać o siebie teraz, żeby nie wpaść w kolejny tryb „ratowania” za wszelką cenę.
Dzień dobry Panu. Gratuluję podjęcia decyzji o terapii. Nie będę zbyt obiektywny, jednak osobiście uważam że najwłaściwszym nurtem, który kładzie silny nacisk na emocje i doświadczanie tu i teraz jest terapia w nurcie Gestalt. Dodam również, że ważnym czynnikiem terapeutycznym jest relacja terapeutyczna. Warto zatem zwrócić uwagę na to poczucie bezpieczeństwa, zaufania oraz komfortu przy wyborze terapeuty. Moim zdaniem, jest to nawet ważniejsze od samego nurtu. Pozdrawiam i życzę powodzenia oraz wytrwałości.
Witam Serdecznie, z przedstawionego opisu, wg mnie temat DDA nie został przepracowany dogłębnie, stąd te problemy. Mam doświadczenie w pracy DDA/DDD, serdecznie zapraszam Ewa Guzowska (także - online)
Szanowny Panie, z opisu wynika, że przez długi czas funkcjonował Pan w przewlekłym napięciu, a zakończenie wyczerpującej relacji mogło doprowadzić do silnej reakcji organizmu. Po ustaniu długotrwałego stresu u części osób dochodzi do tzw. „odreagowania” – mogą pojawić się objawy ze strony układu pokarmowego, wyraźny spadek energii, uczucie wyczerpania czy zwiększona potrzeba snu. Są to realne reakcje organizmu na przeciążenie, a nie oznaka słabości. Opisany przez Pana schemat „wiecznego ratownika”, trudność w stawianiu granic oraz tendencja do racjonalizowania i pomniejszania własnych potrzeb mogą mieć związek z doświadczeniami z dzieciństwa i są częstym obszarem pracy psychoterapeutycznej. Zwraca również uwagę to, że przewlekłe przeciążenie, silna potrzeba pomagania innym, trudności z regulacją emocji czy skłonność do funkcjonowania „na rezerwie” mogą u części osób współwystępować z atypowym funkcjonowaniem układu nerwowego. Dlatego warto rozważyć specjalistyczną diagnozę różnicową ADHD, ASD lub AuDHD, szczególnie jeśli podobne trudności występowały już od dzieciństwa i dotyczą także koncentracji, organizacji, relacji społecznych czy nadwrażliwości na stres. Ze względu na nasilone objawy ze strony organizmu warto również skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć ewentualne przyczyny somatyczne. Jednak z przedstawionego opisu wynika, że kluczowym elementem wydaje się przewlekłe przeciążenie psychiczne i jego wpływ na funkcjonowanie organizmu. W terapii poznawczo-behawioralnej oraz integracyjnej krótkoterminowej można skutecznie pracować nad schematem nadmiernej odpowiedzialności za innych, nauką stawiania zdrowych granic, regulacją emocji oraz zmniejszeniem somatycznych skutków przewlekłego stresu. Jeśli w wywiadzie obecne są doświadczenia z dzieciństwa związane z przemocą, zaniedbaniem lub przewlekłym stresem, pomocne mogą być również elementy terapii skoncentrowanej na traumie lub EMDR. Zapraszam do kontaktu On-line
Dzień dobry. Myślę, że ważniejsza niż wybór nurtu jest odpowiednia relacja terapeutyczna, a ta może być zbudowana niezależnie od szkoły terapeutycznej, którą ukończył specjalista. Sam wybór nurtu zależy również bardzo mocno od osobistych preferencji, bo każdy nurt ma nieco inne sposoby pracy. Odpowiednie zrozumienie trudności klienta umożliwia zajęcie się ich sednem w bezpiecznych, akceptujących warunkach relacji terapeutycznej. Jeśli jednak miałabym odpowiedzieć, jakie nurty wydają mi się odpowiednie, to myślę, że poznawczo-behawioralny i "pochodne", np. terapia schematów dysponują narzędziami, które pomagają osiągnąć zmianę w relacjach z innymi i z samym sobą. Zapraszam do kontaktu
Opis pasuje do długotrwałego przeciążenia, ale nie zakładałbym z góry, że objawy żołądkowe i skrajne zmęczenie są wyłącznie „somatyzacją”. Nagłe wymioty, biegunka, bóle brzucha i wyraźny spadek energii wymagają równoległej konsultacji lekarskiej, zwłaszcza jeśli się powtarzają lub nasilają. W psychoterapii szukałbym osoby pracującej ze schematami DDA/DDD, nadodpowiedzialnością i rolą „ratownika”. Dobrrym wyborem może być terapia schematów albo podejście integracyjne/psychodynamiczne z dużym naciskiem na emocje i sygnały z ciała, a nie wyłącznie analizowanie sytuacji. Kluczowe będzie nauczenie się rozpoznawania własnych potrzeb, granic i napięcia zanim organizm będzie musiał „zatrzymywać” Pana za pomocą objawów. Jeśli chce Pan przyjrzeć się temu właśnie w taki sposób, zapraszam na konsultację online. Jestem od tego ekspertem.
Dzień dobry. Z Pana opisu wyłania się duże wyczerpanie oraz świadomość, że przez lata potrzeby innych miały pierwszeństwo przed własnymi. Rozpoznanie tego schematu i postawienie granicy to ważny początek, ale nie oznacza, że od razu musi Pan odzyskać siły. Tak, wskazana jest równoległa, możliwie szybka konsultacja lekarska. Silnego bólu brzucha, wymiotów, biegunki i nagłego osłabienia nie należy przypisywać wyłącznie stresowi. Trzeba ocenić m.in. odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe i inne możliwe przyczyny. Nawet poprawa po uspokojeniu sytuacji nie potwierdza somatyzacji. Jeśli obecnie występuje silny lub narastający ból, niemożność utrzymania płynów, bardzo mała ilość moczu, omdlenie albo krew w wymiotach czy stolcu, potrzebna jest pilna pomoc medyczna. W psychoterapii warto szukać osoby doświadczonej w pracy z nadmierną odpowiedzialnością za innych, trudnościami w stawianiu granic i regulacją emocji. Do rozważenia są terapia schematów, psychoterapia psychodynamiczna lub analiza transakcyjna. Jeśli dolegliwości fizyczne utrzymują się po ocenie lekarskiej, pomocna może być również terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na radzenie sobie z objawami. Sam nurt nie gwarantuje jednak, że praca nie zatrzyma się na analizowaniu. Już podczas pierwszej konsultacji warto powiedzieć: „Łatwo wyjaśniam, co mi się przydarzyło, ale trudno mi rozpoznać, co czuję i czego potrzebuję. Chcę nad tym pracować”. To konkretny kierunek terapii: zauważanie emocji i sygnałów ciała, przyjmowanie wsparcia oraz ćwiczenie granic także wtedy, gdy pojawia się poczucie winy. Nie wymaga to wymuszania silnych przeżyć ani rezygnowania z Pana zdolności rozumienia siebie. Zapraszam na konsultację, również online. Jako psycholog i psychoterapeuta pracujący w nurcie analizy transakcyjnej, z ponad dziesięcioletnim doświadczeniem w pracy pomocowej, pomogę Panu przyjrzeć się roli „ratownika” i ustalić konkretne cele pracy. Nie musi Pan najpierw uporządkować wszystkiego sam, można zacząć właśnie od zmęczenia i trudności w zadbaniu o siebie.
Dzień dobry. Z opisu wynika, że przeszedł Pan przez długotrwałe obciążenie emocjonalne, a zakończenie tej relacji – mimo że było świadomą i prawdopodobnie potrzebną decyzją – nie oznacza automatycznie, że organizm przestał odczuwać skutki przewlekłego stresu. Dość często zdarza się, że gdy człowiek przez wiele tygodni lub miesięcy funkcjonuje w stanie ciągłej mobilizacji, objawy fizyczne pojawiają się właśnie wtedy, gdy zagrożenie mija i organizm może „opuścić gardę”. Silne zmęczenie, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego czy poczucie nagłego „odcięcia zasilania” mogą być reakcją na przewlekły stres, jednak na podstawie samego opisu nie można uznać ich wyłącznie za objawy psychogenne. Ponieważ wspomina Pan o ostrym rozstroju żołądkowo-jelitowym oraz znacznym osłabieniu, warto równolegle skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Pozwoli to wykluczyć inne możliwe przyczyny (np. infekcję, zaburzenia metaboliczne, niedokrwistość, choroby tarczycy czy następstwa odwodnienia), zanim wszystkie objawy zostaną przypisane stresowi. Jeśli chodzi o psychoterapię, wydaje się, że bardzo trafnie rozpoznaje Pan własną tendencję do intelektualizowania i analizowania doświadczeń. Sama świadomość mechanizmów psychologicznych jest cenna, ale nie zawsze prowadzi do trwałej zmiany, zwłaszcza jeśli emocje i reakcje ciała pozostają poza procesem terapeutycznym. W Pana przypadku warto rozważyć terapeutę pracującego integracyjnie lub w nurcie, który uwzględnia zarówno doświadczenia z dzieciństwa, jak i reakcje organizmu. Pomocna może być psychoterapia schematów, ponieważ dobrze opisuje utrwalone role, takie jak nadmierne poświęcanie się innym, trudność w stawianiu granic czy poczucie odpowiedzialności za emocje bliskich. Równie wartościowe mogą być podejścia uwzględniające pracę z ciałem i regulacją układu nerwowego, jeśli terapeuta posiada odpowiednie kompetencje w tym zakresie. Niezależnie od nurtu, kluczowe będzie znalezienie specjalisty, który nie zatrzyma się wyłącznie na analizowaniu wydarzeń, ale będzie pomagał Panu rozpoznawać, przeżywać i regulować emocje oraz zauważać sygnały płynące z organizmu. Warto już podczas pierwszej konsultacji powiedzieć terapeucie dokładnie to, co napisał Pan tutaj: że ma Pan skłonność do racjonalizowania, łatwo opowiada o mechanizmach, ale trudniej pozostaje w kontakcie z własnym cierpieniem. Dla doświadczonego terapeuty będzie to cenna informacja i wskazówka, jak prowadzić proces. Opisuje Pan również wieloletnie funkcjonowanie w roli „ratownika”. Taka postawa często rozwija się u osób wychowujących się w rodzinach, w których potrzeby emocjonalne dziecka schodziły na dalszy plan. Z czasem troska o innych staje się sposobem budowania poczucia własnej wartości, natomiast kontakt z własnym zmęczeniem czy bezradnością bywa odsuwany. Psychoterapia może pomóc nie tyle „pozbyć się” gotowości do pomagania, ile nauczyć się pomagać bez rezygnowania z siebie. Na koniec chciałbym zwrócić uwagę na jedną rzecz. Pisze Pan, że psychicznie czuje spokój i zaufanie do losu, podczas gdy ciało reaguje bardzo intensywnie. Nie musi to oznaczać, że „psychika już sobie poradziła”. Czasem po zakończeniu długotrwałego stresu człowiek odzyskuje jasność myślenia szybciej niż układ nerwowy odzyskuje poczucie bezpieczeństwa. W takich sytuacjach organizm potrzebuje czasu, odpoczynku i stopniowej regulacji, a nie kolejnej mobilizacji. To, że teraz odczuwa Pan zmęczenie, nie jest oznaką słabości, lecz może być sygnałem, że przez długi czas funkcjonował Pan ponad swoje możliwości. Myślę, że decyzja o podjęciu psychoterapii jest w Pana sytuacji bardzo dobrym krokiem. W połączeniu z oceną stanu zdrowia przez lekarza może ona pomóc zadbać zarówno o psychikę, jak i o organizm, który przez długi czas ponosił koszt przewlekłego napięcia.
Dzień dobry, w Pana opisie widać coś, co rzadko pojawia się w pierwszym kontakcie: Pan nie tylko opisuje, co się wydarzyło, ale już wie, w którą stronę nie chce iść. Świadomość, że ma Pan tendencję do racjonalizowania i bagatelizowania własnego bólu, to bardzo cenny drogowskaz w wyborze terapii. To, co dzieje się teraz z Pana ciałem, ma też głęboki sens. Gdy długotrwały stres nagle się kończy, układ nerwowy, który przez miesiące był w trybie mobilizacji, w końcu „puszcza”. Zmęczenie, które odcina prąd, i to, że ciało mobilizuje się tylko na chwilę, kiedy trzeba, to bardzo typowy obraz organizmu, który długo działał ponad swoje zasoby i teraz domaga się odpoczynku. Zacznę od drugiego pytania, bo jest ważniejsze: tak, warto równolegle skonsultować się z lekarzem. Silne bóle żołądka, wymioty, biegunki i nagłe wyczerpanie mogą mieć podłoże stresowe, ale mogą też wymagać wykluczenia przyczyn fizycznych, np. infekcji, zaburzeń tarczycy czy niedoborów. Pilnej pomocy proszę szukać przy krwi w stolcu, objawach odwodnienia, wysokiej gorączce lub szybkiej utracie wagi. Skoro ma Pan tendencję do bagatelizowania, proszę potraktować tę wizytę jako pierwszy akt troski o siebie. Jeśli chodzi o nurty, kilka podejść dobrze odpowiada na to, czego Pan szuka: Terapie somatyczne, np. Somatic Experiencing. Pracują bezpośrednio z ciałem i układem nerwowym, pomagają „rozładować” zatrzymany stres i odbudować poczucie bezpieczeństwa w ciele. Trafna intuicja z Pana strony. IFS (Internal Family Systems). Bardzo dobrze sprawdza się przy schemacie ratownika. Pozwala zobaczyć ratownika i część, która racjonalizuje, jako części, które kiedyś Pana chroniły, i dotrzeć do tego, co pod nimi jest. Ma też silny wymiar doświadczeniowy i cielesny, a nie tylko analityczny. Terapia schematu. Dobrze opisuje wzorzec samopoświęcenia, typowy dla DDA/DDD, i pracuje z nim także technikami przeżyciowymi, nie tylko rozmową. EMDR. Warto rozważyć, jeśli w tle są doświadczenia o charakterze traumatycznym, także z dzieciństwa. Wybierając specjalistę, można po prostu zapytać na pierwszym spotkaniu, ile w jego pracy jest miejsca na ciało i doświadczanie, a ile na rozmowę. Mogę też zaproponować coś, co szczególnie dobrze pasuje do osób, które łatwo uciekają w analizę: hipnoterapię. W stanie hipnozy umysł analityczny się wycisza, co pozwala dotrzeć do tego, co jest pod racjonalizacjami, i doświadczyć tego, zamiast o tym myśleć. Hipnoterapia może pomóc wyprowadzić układ nerwowy z trybu alarmu i dać ciału głęboki, regenerujący odpoczynek. Pozwala też pracować z częścią „ratownika” z poziomu podświadomości i budować wewnętrzne poczucie bezpieczeństwa oraz prawo do dbania o siebie. Wbrew częstej opinii publicznej - hipnoterapia to nie magiczna sztuczka, tylko metoda udokumentowana naukowo i stosowana w różnych dziedzinach psychologii i medycyny. Pracuję online, więc możemy spotkać się w dogodnym dla Pana terminie, w komforcie Pana domu, co przy obecnym zmęczeniu może mieć znaczenie. Zapraszam serdecznie, bez żadnych zobowiązań. Pozdrawiam ciepło, mgr Antonina Panek, psycholożka i hipnoterapeutka
Dzień dobry. Jako psycholożka i psychoterapeutka powiedziałabym, że z Pana opisu bardzo wyraźnie widać dwa równoległe obszary do pracy: utrwalony schemat nadodpowiedzialności/ratownika oraz reakcję organizmu po długotrwałym przeciążeniu. I tak — objawy fizyczne, które Pan opisuje, wymagają równoległej konsultacji medycznej, szczególnie jeśli są ostre, nagłe lub nawracające. To, że po zakończeniu bardzo obciążającej relacji psychicznie odczuwa Pan ulgę, a ciało reaguje gwałtownym „odcięciem”, nie jest czymś niezwykłym. Organizm przez długi czas może funkcjonować w stanie mobilizacji: napięcie, czujność, przewidywanie konfliktu, próba naprawiania sytuacji, kontrolowanie emocji innych osób. Kiedy zagrożenie mija, dopiero wtedy może ujawnić się wyczerpanie, które wcześniej było przykrywane adrenaliną i koniecznością działania. Jednocześnie nie przypisywałabym automatycznie bólu żołądka, wymiotów, biegunek i skrajnego osłabienia wyłącznie „somatyzacji”. Stres rzeczywiście może bardzo silnie wpływać na przewód pokarmowy i poziom energii, ale podobne objawy mogą mieć również przyczyny internistyczne. Dlatego przy takich dolegliwościach warto równolegle skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli objawy są nasilone, pojawia się odwodnienie, utrata masy ciała, gorączka, krew w stolcu lub wymiotach, omdlenia albo silny ból. Jeśli chodzi o nurt terapii, w Pana sytuacji szukałabym nie tyle „jednej idealnej szkoły”, ile terapeuty, który rzeczywiście pracuje z: - DDD/DDA i nadodpowiedzialnością, - schematem ratownika i trudnością w stawianiu granic, - traumą relacyjną, - objawami z ciała i regulacją układu nerwowego, - tendencją do intelektualizacji i odcinania się od własnych emocji. Najbardziej sensowne mogą być terapia schematów, podejście psychodynamiczne z dobrą pracą nad mechanizmami obronnymi, terapia traumy z komponentem somatycznym albo podejścia integracyjne, które łączą pracę poznawczą, emocjonalną i cielesną. Dobre efekty może dać też terapia oparta na pracy z przywiązaniem. Sam CBT może być pomocny, ale przy Pana opisie nie szukałabym wyłącznie technicznej pracy z myślami, jeśli ma Pan silną tendencję do racjonalizowania. Bardzo ważne byłoby, żeby już na pierwszej konsultacji powiedział Pan terapeucie wprost: „Mam skłonność do opowiadania o sobie bardzo racjonalnie i boję się, że znowu będę analizował zamiast czuć. Chcę, żeby terapia pomagała mi zauważać ciało, emocje, granice i potrzeby.” To jest bardzo cenna informacja terapeutyczna. W pracy nad schematem ratownika zwykle chodzi nie tylko o nauczenie się mówić „nie”, ale o głębsze pytania: „Dlaczego czuję się odpowiedzialny za cudzy stan emocjonalny?” „Co się ze mną dzieje, kiedy ktoś jest niezadowolony?” „Czy czuję winę, kiedy wybieram siebie?” „Czy moja wartość zależy od bycia potrzebnym?” „Czy bliskość kojarzę z opiekowaniem się kimś bardziej niż z wzajemnością?” To są często centralne tematy u osób z historią DDD/DDA. Zwróciłabym też uwagę na to, że określenie „potworne zmęczenie” i „odcina mi prąd” warto potraktować serio. Może to być reakcja po przeciążeniu, ale może też nakładać się na zaburzenia snu, niedobory, problemy hormonalne, infekcję, odwodnienie czy inne kwestie somatyczne. Psychoterapia i konsultacja medyczna nie wykluczają się — przeciwnie, w Pana przypadku powinny iść równolegle. W zespole EMITBERG możemy zaproponować konsultację psychologiczną ukierunkowaną właśnie na przeciążenie relacyjne, schemat ratownika, DDD/DDA, granice i objawy somatyczne. Na pierwszym etapie warto byłoby uporządkować, co jest reakcją stresową, co utrwalonym schematem relacyjnym, a co wymaga niezależnej diagnostyki medycznej. Potem można dobrać terapię tak, żeby nie zatrzymała się ona wyłącznie na poziomie intelektualnego rozumienia problemu. Najkrócej: szukałabym terapii schematów, integracyjnej albo traumy/przywiązania z komponentem pracy z ciałem, a objawy fizyczne zdecydowanie skonsultowałabym równolegle z lekarzem.
Dzień dobry. Tak, opisane objawy wymagają również konsultacji medycznej. Nagłych wymiotów, biegunki, silnego bólu brzucha i dużego osłabienia nie należy automatycznie uznawać za somatyzację, nawet jeśli pojawiły się po trudnej relacji. Jeśli ból jest obecnie silny lub nagły, potrzebna jest pilna pomoc; podobnie przy krwi w wymiotach lub stolcu albo niemożności utrzymania płynów. Przy utrzymującym się osłabieniu proszę skontaktować się z lekarzem rodzinnym. W psychoterapii warto szukać osoby pracującej z przeciążeniem w relacjach, granicami i trudnością w rozpoznawaniu własnych potrzeb. Na pierwszej konsultacji może Pan powiedzieć wprost: „Łatwo analizuję, a trudno mi poczuć i nazwać własny ból; chcę nad tym pracować”. Proszę zapytać, jak terapeuta uwzględnia emocje, sygnały z ciała i ćwiczenie nowych zachowań. Nie da się dobrać jednego najlepszego nurtu z samej wiadomości; ważny będzie uzgodniony sposób pracy nad konkretnymi trudnościami.
Dzień dobry. Zwróciłbym uwagę na pewną istotną rzecz. To, że psychicznie odczuwa Pan spokój po zakończeniu trudnej relacji, nie oznacza, że organizm równie szybko odzyskał równowagę. Długotrwałe napięcie, niepewność i emocjonalne przeciążenie mogą wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego, trawienie i poziom odczuwanej energii. Czasami dopiero po ustąpieniu stresującej sytuacji zaczynamy wyraźniej odczuwać własne wyczerpanie. Nie zakładałbym jednak, że opisane dolegliwości są wyłącznie skutkiem stresu. Silne bóle brzucha, wymioty, biegunka i nagłe osłabienie wymagają możliwie szybkiej konsultacji lekarskiej, nawet jeśli częściowo ustępują. Przy nasilonym bólu, odwodnieniu lub omdleniach potrzebna jest pilna pomoc medyczna. Zainteresował mnie również Pana wieloletni sposób funkcjonowania w roli osoby, która pomaga innym, często kosztem własnych potrzeb. Takie wzorce mogą rozwijać się w rodzinach, w których dziecko wcześnie uczy się przejmowania odpowiedzialności za emocje i problemy dorosłych. Nie oznacza to jednak, że musi tak być również w Pana przypadku. Jeśli chodzi o wybór psychoterapeuty, szukałbym przede wszystkim osoby mającej doświadczenie w pracy z przewlekłym stresem, trudnymi relacjami i rozpoznawaniem własnych emocji. Już podczas pierwszego spotkania warto powiedzieć o skłonności do racjonalizowania i pomijania własnego cierpienia. To cenna informacja, która pomoże odpowiednio ukierunkować dalszą pracę. Zaproponowałbym również, aby przyjrzał się Pan nie tylko temu, dlaczego tak długo pozostawał w wyczerpującej relacji, ale też temu, co sprawia, że potrzeby innych ludzi bywają dla Pana ważniejsze od własnych. Postawienie granicy było ważną decyzją. Teraz warto zadbać o siebie również wtedy, gdy nikt nie potrzebuje Pana pomocy. Robert J Błaszczyk
Dzień dobry, tak, konsultacja z lekarzem będzie tutaj nieodzowna. Pana organizm przeszedł bardzo długi okres wycieńczenia. Nie tylko psychicznie, ale i fizycznie doznał Pan rozstroju, co wynika z opisywanych przez Pana dolegliwości. Właściwym będzie zrobienie morfologii i sprawdzenie ogólnego stanu zdrowia. Równolegle proszę zasięgnąć opinii psychologa, we wstępnym wywiadzie sprawdzicie Państwo jaki nurt terapeutyczny będzie dla Pana najlepszym rozwiązaniem. I proszę pamiętać o bardzo ważnej rzeczy - rozstroju doświadczał Pan przez lata, dochodzenie do zdrowia i dobrostanu psychicznego również nie zadzieje się w moment. Niezbędna będzie cierpliwość i wytrwałość w podejmowanych działaniach. Pozdrawiam serdecznie!
Podobne pytania
- Dzień dobry, mam takiego kolege, który mieszka 6 km od mojej rodzimej miejscowości. Za każdym razem
Witam serdecznie. Stanęła przed mną Ciężka sytuacja. Mam w weekend urodziny i mąż zabiera mnie na w
Dzien dobry!! Jestem samotną matką niepełnosprawnego synka który jest fizycznie i umysłowo chory, k
Mój partner ogląda porno i się masturbuje nie chce się kochać bo twierdzi że to przez nasze kłótnie
Dzień dobry chciala bym porozmawiać co robić mam przyjaciela co oby dwoje cos czujemy do siebie , ni
Wciąż szukasz odpowiedzi? Zadaj nowe pytanie
Wszystkie treści, w szczególności pytania i odpowiedzi, dotyczące tematyki medycznej mają charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić diagnozy medycznej.







