W mojej rodzinie od dłuższego czasu jest ogromny problem z komunikacją. Największy jest między moją
W mojej rodzinie od dłuższego czasu jest ogromny problem z komunikacją. Największy jest między moją mamą (47l) a babcią (77l) ale też często między mną (25l) a mamą. Z babcią rzadko sama się kłócę ale widzę i rozumiem dlaczego kłóci się z nią moja mama. Uważam, że obie często mają oraz nie mają racji ale żadna nie widzi swojej winy. Moja babcia jest notorycznym kłamcą, kłamie w prawie każdej błahej sprawie ale też często w poważnych kwestiach (np zdrowotnych). Wyolbrzymia oraz płacze lub udaje osłabnięcie w niewygodnych dla niej sytuacjach. Moja mama z kolei jest kłębkiem nerwów, myśli że każda osoba na świecie wszytko robi przeciwko niej z premedytacją i ze złośliwości. Nie wiem, skąd się to u niej wzięło ale bardzo ciężko z tym żyć, bo trzeba przy niej uważać na każde najmniejsze słówko czy wyraz twarzy. Nieodpowiednie zachowanie grozi awanturą. Ja z kolei jestem bardzo poirytowaną osobą. Denerwuje się w stopniu nieadekwatnym do sytuacji i często bez faktycznego powodu. Jestem bardzo zmęczona sytuacją w domu, tym, że muszę uważać na każde słowo bo może zostać źle odebrane. Także tym że nie mogę wierzyć w żadne słowo babci. Oprócz tego moja mama nienawidzi mojego partnera co tylko zwiększa nerwowość w domu. Przez to też kłócę się z partnerem i to błędne koło. Nie wiem, jaki rodzaj terapii pomoże mojej rodzinie. Panuje atmosfera w której każdy ma ochotę wyjść z domu i nigdy nie wrócić, nie mówiąc nikomu dokąd idzie. Wiem, że jednym z powodów jest wspólne mieszkanie, ja wyprowadzam się w styczniu, ale babcia z mamą nie zamieszkają osobno, nie ma takiej opcji a między nimi jest aktualnie najgorsza sytuacja. Nie wiem, jaki rodzaj terapii może pomóc, nie wiem, czy każdy powinien mieć swojego terapeutę? Czy jednego ale osobne rozmowy? Czy może terapia w której wszystkie uczestniczymy. Ostatnia opcja nie wydaje mi się dobrym pomysłem. Wspomnę, że ani babcia ani mama nie chcą terapii, ponieważ żadna nie uważa się za winną i to ta druga powinna zmienić swoje zachowanie i iść na terapię. Brakuje mi już siły żeby rozwiązać tą sytuację.
6 odpowiedzi
To, czym się Pani podzieliła wiele mówi o tym, jak bardzo chciałaby Pani wesprzeć mamę i babcię w ich trudnościach, z jakimi się mierzą. Napisała Pani, że na ten moment obie kobiety nie chcą iść na terapię. Warto byłoby zatem w pierwszej kolejności zatroszczyć się o własne potrzeby i sprawdzić czy terapia indywidualna byłaby tutaj taką bazą by zobaczyć sytuację z szerszej perspektywy, z towarzyszeniem specjalisty. Widzę też już pierwsze kroki, które Pani chce podjąć, to znak, że zmiany są możliwe tak, by życie Pani układało się pomyślnie i problem, z którym teraz Pani jest stał się z czasem coraz mniejszy.
Opisana sytuacja wskazuje na długotrwałe funkcjonowanie w silnie obciążającym systemie rodzinnym, w którym występuje przewlekły konflikt międzypokoleniowy, wysoki poziom napięcia emocjonalnego oraz brak bezpiecznej komunikacji. Z psychologicznego punktu widzenia nie mamy do czynienia z pojedynczym „problemem komunikacyjnym”, lecz z utrwalonym sposobem regulowania emocji w rodzinie, który obejmuje manipulację, nadmierną czujność, interpretowanie intencji innych jako wrogich oraz przerzucanie odpowiedzialności. W tak funkcjonującym systemie osoba najbardziej refleksyjna i wrażliwa często przejmuje rolę regulatora napięcia, co prowadzi do przeciążenia, drażliwości i poczucia wyczerpania. Reakcje, które Pani u siebie obserwuje – w tym nadmierna irytacja i szybkie pobudzanie się emocjonalne – nie są cechą temperamentu ani „złym charakterem”, lecz konsekwencją długotrwałego stresu relacyjnego i funkcjonowania w warunkach braku przewidywalności oraz bezpieczeństwa emocjonalnego. Jest to typowy obraz przeciążonego układu nerwowego, który przez długi czas pozostawał w gotowości do obrony. Przenoszenie napięcia z domu rodzinnego do relacji partnerskiej dodatkowo potwierdza, że obecna sytuacja zaczyna oddziaływać na kolejne obszary Pani życia. W odniesieniu do form leczenia warto zaznaczyć, że terapia rodzinna lub wspólne spotkania terapeutyczne wymagają minimalnej gotowości wszystkich uczestników do wzięcia odpowiedzialności za własny udział w konflikcie. W sytuacji, w której kluczowi członkowie rodziny nie widzą potrzeby zmiany po swojej stronie i nie wyrażają zgody na terapię, tego typu rozwiązania są na ten moment mało realne i nierzadko prowadzą do dalszej eskalacji napięcia. Również model jednego terapeuty prowadzącego osobne rozmowy z różnymi członkami rodziny wymaga jasnego kontraktu i zgody wszystkich stron, których obecnie brakuje. Najbardziej adekwatną i realną formą wsparcia na tym etapie jest indywidualna psychoterapia skoncentrowana na Pani doświadczeniu, reakcjach emocjonalnych oraz wpływie systemu rodzinnego na sposób przeżywania i wchodzenia w relacje. Szczególnie pomocna bywa terapia poznawczo-behawioralna wzbogacona o elementy terapii schematów, która pozwala nie tylko pracować nad bieżącymi objawami, takimi jak drażliwość czy napięcie, lecz także rozpoznawać i modyfikować głębiej utrwalone schematy funkcjonowania powstałe w relacjach rodzinnych, w tym nadmierną odpowiedzialność, czujność wobec konfliktu czy tendencję do regulowania emocji innych kosztem siebie. Tego rodzaju praca terapeutyczna sprzyja budowaniu zdrowszych granic, zmniejszeniu poczucia winy związanego z dystansowaniem się od konfliktów oraz stopniowemu obniżaniu chronicznego pobudzenia emocjonalnego. Może również stanowić istotne wsparcie w procesie przygotowania się do wyprowadzki, która – choć bardzo ważna i potencjalnie odciążająca – nie zawsze automatycznie usuwa utrwalone wzorce reagowania i napięcia emocjonalne. Warto jednocześnie podkreślić, że decyzje babci i mamy dotyczące terapii nie pozostają pod Pani wpływem i nie są Pani odpowiedzialnością. Próby „ratowania” całego systemu rodzinnego w pojedynkę prowadzą do dalszego wyczerpania, natomiast skoncentrowanie się na własnym funkcjonowaniu jest najbardziej konstruktywnym i zdrowym kierunkiem działania. Poszukiwanie indywidualnej pomocy psychoterapeutycznej w tej sytuacji nie jest oznaką słabości, lecz adekwatną reakcją na wieloletnie przeciążenie emocjonalne i realną próbą przerwania błędnego koła napięcia, które obecnie obejmuje zarówno relacje rodzinne, jak i partnerskie.
Sytuacja, którą Pani opisuje, brzmi naprawdę trudno i przykro mi, że doświadcza Pani takiego obciążenia. Niestety, nie ma Pani wpływu na decyzje mamy czy babci dotyczące rozpoczęcia terapii, jeśli same nie wyrażają takiej chęci. To, na co ma Pani realny wpływ i o co może Pani zadbać już teraz, to wsparcie terapeutyczne dla siebie - i bardzo do tego zachęcam, aby otrzymała Pani potrzebną pomoc i przestrzeń do wzmocnienia własnych zasobów. Odnosząc się do Pani pytania: zgodnie z zasadami etyki jeden psycholog nie może prowadzić terapii indywidualnej z osobami, które pozostają ze sobą w bliskiej relacji rodzinnej. Oznacza to, że gdyby każda z Was zdecydowała się na indywidualny proces, powinien on odbywać się u oddzielnych specjalistów.
Witam Panią serdecznie, Z tego co Pani pisze, widać zarówno Pani dużą świadomość odnośnie trudności z jakimi mierzy się obecnie Pani oraz Pani rodzina, jak też Pani zaangażowanie i dużą potrzebę pomocy sobie, jak i swoim najbliższym. Można z tego wyciągnąć wniosek, że jest Pani osobą wrażliwą, empatyczną, dla której rodzina stanowi swego rodzaju wartość, którą warto chronić. W sytuacjach konfliktowych, zazwyczaj każda ze stron ma swoje racje oraz potrzeby i wartości, które pragnie chronić. Trud w dochodzeniu do porozumienia polega jednak na umiejętności brania odpowiedzialności za swój 'wkład' w zaistniałą sytuację problemową oraz gotowości do usłyszenia, zrozumienia i uszanowania perspektywy drugiej strony. Tym, co sprzyja konstruktywnej komunikacji, jest atmosfera bezpieczeństwa, pozbawiona krytyki, ocen czy lęku przed odrzuceniem. Będąc jednak "zanurzonym" w "kotle" emocji, powstających za sprawą napiętych relacji rodzinnych, trudno jest osiągnąć taki poziom dystansu, by móc przestać reagować ciągle w "ten sam" sposób, na "te same" wzorce komunikacji czy zachowań, których doświadczamy ze strony najbliższych. W sytuacji, w której tylko/głównie Pani dostrzega potrzebę pomocy z zewnątrz, dobrym rozwiązaniem byłoby zapewne wykonanie tego pierwszego kroku tj. pójście za swoją potrzebą i zgłoszenie się po pomoc do psychologa/psychoterapeuty. Gdy uzyska Pani wsparcie dla siebie, pisze Pani bowiem -"jestem bardzo zmęczona sytuacją w domu...", "brakuje mi już siły..." - będzie Pani mogła złapać odpowiedni dystans, do przyjrzenia się swojej rodzinnej sytuacji z innej perspektywy. Być może dzięki temu, uda się Pani odnaleźć nowe rozwiązania, które wcześniej były dla Pani nieosiągalne. Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach opiera się m.in.na założeniu, że jeśli coś nie działa/przestało działać, należy zacząć robić coś innego, by uzyskać nowy rezultat (zmianę). Wedle TSR, każda mikrozmiana uruchamia spiralę większych zmian. Najmniejsza więc zmiana np. w Pani reakcjach (na "tą samą" sytuację), paradoksalnie może wprowadzić zmianę w całym Pani systemie rodzinnym. Warto więc zacząć od czegoś, na co ma Pani wpływ, czyli od Siebie. W dalszym etapie, możliwym będzie rozważenie kontynuacji terapii z pozostałymi członkami rodziny. Życzę Pani powodzenia i wytrwałości, K.M.Sowińska
Życie w domu, w którym trzeba stale pilnować słów i przewidywać kolejną awanturę, jest bardzo obciążające. Nic dziwnego, że czuje się Pani rozdrażniona, zmęczona i bez siły. Przez długi czas funkcjonuje Pani w napięciu, a to może sprawiać, że nawet drobne sytuacje wywołują silną reakcję. Nie jest Pani jednak odpowiedzialna za naprawienie relacji mamy i babci. Nie da się zmienić osoby, która nie widzi problemu i nie chce pomocy. Nie warto też próbować być mediatorką, rozstrzygać, kto ma rację, ani przekonywać każdej ze stron do drugiej. To zwykle tylko wciąga w środek konfliktu. Najbardziej realnym krokiem wydaje się indywidualna psychoterapia dla Pani. Dałaby przestrzeń do uporządkowania złości, zmęczenia, wpływu domu rodzinnego na relację z partnerem oraz nauczenia się stawiania granic bez wchodzenia w kłótnie. Terapia rodzinna mogłaby być pomocna, ale tylko wtedy, gdy uczestniczki dobrowolnie zgodzą się przyjść i są gotowe rozmawiać o własnym udziale w problemie. Na dziś nie ma sensu ich do tego zmuszać. Może Pani wprowadzać proste granice, na przykład nie uczestniczyć w rozmowie, gdy zaczyna się krzyk, nie przekazywać wiadomości między mamą a babcią i kończyć rozmowę, gdy pojawiają się obraźliwe słowa. Wyprowadzka może przynieść dużą ulgę, ale warto już teraz zadbać o własne wsparcie, aby rodzinne napięcie nie przenosiło się na Pani związek i dalsze życie. Jeśli w domu pojawiają się groźby, przemoc lub realna obawa o bezpieczeństwo, należy szukać pilnej pomocy poza rodziną. Pani ma prawo do spokoju, własnej przestrzeni i relacji, w której nie musi stale chodzić na palcach.
Dzień dobry. Jako psycholożka powiedziałabym, że z Pani opisu nie wynika jeden „problem z komunikacją”, tylko utrwalony rodzinny system napięcia, w którym każda z Pań reaguje na zachowanie pozostałych i nieświadomie podtrzymuje całe błędne koło. Babcia może reagować zaprzeczaniem, zmienianiem wersji wydarzeń, płaczem czy wycofaniem. Mama z kolei zdaje się bardzo łatwo odczytywać zachowania innych jako celowe i wymierzone przeciwko niej. Pani natomiast, żyjąc długo w atmosferze konieczności pilnowania każdego słowa, jest coraz bardziej przeciążona i drażliwa. To, że zaczyna się to przenosić również na relację z partnerem, jest bardzo ważnym sygnałem, że ten domowy system kosztuje Panią już za dużo. Nie próbowałabym teraz rozstrzygać, która z Pań „ma rację”. W terapii rodzinnej dużo ważniejsze byłoby pytanie: „Co dzieje się między nami, że prawie każda sytuacja kończy się napięciem, obroną albo awanturą?” Czy najlepsza byłaby terapia wszystkich trzech? Docelowo terapia systemowa rodzinna mogłaby być bardzo wartościowa, szczególnie dla mamy i babci, skoro nadal będą razem mieszkały. Nie służy ona wskazaniu winnej osoby. Terapeuta obserwuje wzajemne reakcje, sposób komunikacji, sojusze, konflikty, granice i powtarzające się schematy. Natomiast w sytuacji, którą Pani opisuje, nie zaczynałabym na siłę od wspólnej terapii wszystkich trzech. Jeżeli mama i babcia przychodzą z nastawieniem: „ja nie mam problemu, to ona ma problem i terapeuta ma jej to wytłumaczyć”, pierwsze spotkania łatwo mogą zamienić się w kolejną salę rozpraw. Terapia rodzinna ma większą szansę powodzenia, kiedy uczestnicy przynajmniej minimalnie zgadzają się na myśl: „Być może ja również dokładam coś do tego konfliktu.” Nie muszą przyznawać się do winy. Muszą tylko być gotowe sprawdzić własny udział. W Pani sytuacji zaczęłabym od Pani własnej terapii I to nie dlatego, że Pani jest problemem. Wręcz przeciwnie: Pani jest jedyną osobą w tej chwili, która widzi, że system nie działa i chce coś zmienić. Indywidualna terapia mogłaby pomóc Pani przede wszystkim: - przestać być mediatorką pomiędzy mamą i babcią; - nauczyć się wychodzić z konfliktu, zanim sama Pani eksploduje; - zmniejszyć napięcie i drażliwość; - postawić granice mamie dotyczące Pani partnera; - przestać czuć odpowiedzialność za atmosferę pomiędzy dwiema dorosłymi kobietami; - ochronić własny związek przed przenoszeniem konfliktów rodzinnych. Dobrze sprawdzić mogłaby się terapia systemowa, terapia schematów, podejście integratywne albo CBT, zależnie od tego, co dokładnie podtrzymuje Pani napięcie. Czy każda powinna mieć własnego terapeutę? Jeżeli każda ma własne trudności, to tak — może mieć sens, żeby każda miała własnego terapeutę indywidualnego. Mama mogłaby pracować nad interpretowaniem intencji innych, bardzo wysokim napięciem, złością i przekonaniem, że ludzie działają przeciwko niej. Babcia mogłaby pracować nad swoim sposobem radzenia sobie z konfliktem, unikaniem odpowiedzialności czy komunikowaniem potrzeb. Pani — nad granicami, drażliwością, przeciążeniem i odseparowaniem własnego życia od konfliktu mamy z babcią. A jeżeli później zdecydowałybyście się na terapię rodzinną, najlepiej, aby prowadził ją oddzielny terapeuta rodzinny, który nie jest jednocześnie indywidualnym terapeutą jednej ze stron. Dzięki temu łatwiej zachować neutralność. W terapii rodzinnej terapeuta może czasem spotkać się osobno z poszczególnymi osobami w ramach procesu rodzinnego, ale to nie powinno być równoległe prowadzenie trzech niezależnych, poufnych terapii indywidualnych przez tę samą osobę. Mama i babcia nie chcą terapii. Co wtedy? To jest chyba najtrudniejsza część odpowiedzi: nie da się zmusić dorosłej osoby do refleksji ani terapii. Może Pani powiedzieć mamie: „Nie proszę Cię o terapię dlatego, że uważam Cię za winną. Widzę po prostu, że obie z babcią bardzo cierpicie i że same nie potraficie wyjść z tego schematu.” Podobnie babci. Jeżeli odpowiedzą „nie”, na tym kończy się Pani odpowiedzialność. Pani nie musi zostać rodzinnym terapeutą tylko dlatego, że pozostali odmawiają pomocy. Bardzo ważne byłoby wycofanie się z roli pośrednika Jeśli mama mówi: „powiedz babci, że…” odpowiedź: „Powiedz jej sama. Nie chcę być pomiędzy wami.” Jeżeli babcia skarży się na mamę: „Rozumiem, że jesteś zła, ale nie chcę rozstrzygać waszego konfliktu.” Jeżeli zaczyna się krzyk: „Nie chcę uczestniczyć w rozmowie prowadzonej w takim tonie. Wrócę, kiedy będzie spokojniej.” I rzeczywiście odejść. To pozornie drobne zachowania, ale bardzo mocno zmieniają rodzinny system. Z babcią zwróciłabym uwagę na jeszcze jedną rzecz Napisała Pani, że babcia ma 77 lat, kłamie również w kwestiach zdrowotnych oraz czasami „udaje osłabnięcie”. Proszę uważać z założeniem, że każde takie osłabnięcie jest udawane. U osoby w tym wieku omdlenie, nagłe osłabienie, dezorientację czy zmianę zachowania należy najpierw traktować medycznie poważnie. Jeżeli jej skłonność do konfabulowania, zmieniania faktów, drażliwość czy zachowania emocjonalne wyraźnie nasiliły się dopiero w ostatnich latach, warto byłoby również pomyśleć o konsultacji lekarza rodzinnego, geriatry albo diagnostyce funkcji poznawczych. Nie oznacza to, że ma zaburzenia poznawcze — chodzi o to, żeby przy 77-letniej osobie nie przypisywać każdej zmiany charakterowi. Podobnie z mamą Nie diagnozowałabym jej na podstawie Pani opisu, ale jeśli naprawdę bardzo często jest przekonana, że ludzie celowo chcą ją skrzywdzić, interpretuje neutralne gesty jako atak i wpływa to na większość jej relacji, konsultacja psychologiczna, a czasem psychiatryczna, mogłaby być cenna. Nie po to, żeby powiedzieć jej: „masz coś z głową”. Tylko żeby sprawdzić, skąd bierze się tak wysoki poziom napięcia i podejrzliwości. Pani wyprowadzka może bardzo pomóc Nie naprawi relacji mamy z babcią, ale może zmniejszyć Pani codzienne przeciążenie. I byłoby dobrze potraktować styczeń nie tylko jako zmianę adresu, ale także jako moment ustanowienia nowych granic. Na przykład: nie przyjeżdżam za każdym razem, kiedy się pokłócicie; nie rozstrzygam, która ma rację; nie pozwalam mamie obrażać mojego partnera; nie relacjonuję jednej tego, co powiedziała druga; nie biorę odpowiedzialności za pojednanie dwóch dorosłych kobiet. To może być bardzo uwalniające. Jeżeli natomiast w domu dochodziłoby do gróźb, niszczenia przedmiotów, blokowania wyjścia, popychania, uderzeń albo realnego zagrożenia, priorytetem nie jest terapia rodzinna, tylko bezpieczeństwo i przerwanie eskalacji. W ZESPOLE EMITBERG pracujemy właśnie z wielopokoleniowymi konfliktami rodzinnymi, trudnymi relacjami matka–córka, granicami, przenoszeniem napięcia na związki partnerskie oraz komunikacją w rodzinach. Prowadzimy konsultacje stacjonarne i online. W Pani przypadku jako psycholożka zaczęłabym od indywidualnego spotkania z Panią i rozrysowania całego systemu relacji, a dopiero później oceniałabym, czy i w jakim składzie terapia rodzinna ma szansę być pomocna. Podobne tematy — toksyczne błędne koła komunikacyjne, konflikty wielopokoleniowe, granice z rodzicami i dziadkami oraz wychodzenie z roli rodzinnego mediatora — będziemy również omawiać na Instagramie EMITBERG. Najważniejsze, co chciałabym Pani zostawić: nie musi Pani naprawić mamy i babci, żeby uratować siebie. Może Pani zmienić własny udział w tym systemie, nawet jeśli one na razie nie chcą zmienić swojego.
Podobne pytania
- Dzień dobry, mam takiego kolege, który mieszka 6 km od mojej rodzimej miejscowości. Za każdym razem
Witam serdecznie. Stanęła przed mną Ciężka sytuacja. Mam w weekend urodziny i mąż zabiera mnie na w
Dzien dobry!! Jestem samotną matką niepełnosprawnego synka który jest fizycznie i umysłowo chory, k
Mój partner ogląda porno i się masturbuje nie chce się kochać bo twierdzi że to przez nasze kłótnie
Dzień dobry chciala bym porozmawiać co robić mam przyjaciela co oby dwoje cos czujemy do siebie , ni
Wciąż szukasz odpowiedzi? Zadaj nowe pytanie
Wszystkie treści, w szczególności pytania i odpowiedzi, dotyczące tematyki medycznej mają charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić diagnozy medycznej.

