Jestem mężczyzną, mam 30 lat, Wrocław. Chcę nauczyć się lepiej przeżywać i tolerować wstyd. Z zew
Jestem mężczyzną, mam 30 lat, Wrocław. Chcę nauczyć się lepiej przeżywać i tolerować wstyd. Z zewnątrz wiele osób określiłoby mnie jako osobę ogarniętą, otwartą i dobrze radzącą sobie zawodowo. Jednocześnie: * w windzie za wszelką cenę unikam kontaktu wzrokowego z innymi, * po konsultacjach rezygnacja z podpisania umowy (np. Gdy ktoś zainwestował swój czas) potrafi mnie niemal sparaliżować, * bardzo lubię tańczyć, ale nie tańczę, bo nawet drobny błąd sprawia, że zamieram, a błąd partnerki sprawia, że się złoszczę. Szukam „warsztatowego” podejścia, jak nauczyć się przeżywania wstydu i stopniowo zmniejszać opór, który mu towarzyszy. Czy dobrym pomysłem byłoby przygotowanie listy rzeczy, których się wstydzę, i omawianie ich z terapeutą krok po kroku, zgodnie z moją gotowością?
20 odpowiedzi
Witam. Stworzenie takiej listy może być pomocne aby można było zobaczyć w jakich obszarach wstyd sprawia Panu najwięcej trudności. Natomiast docelowo należało by odszukać źródła w przeszłości, które spowodowało iż taki problem w ogóle zaistniał i jest dla Pana obciążeniem w tak dużym stopniu. W tym wypadku dobrym wyborem była by terapia schematów. Pozdrawiam serdecznie
Dzień dobry, dziękuję za wiadomość. Opisywane przez Pana sytuacje mogą być ze wstydem, lękiem przed oceną. Często osoby funkcjonujące na co dzień bardzo dobrze zawodowo i społecznie jednocześnie ponoszą duże koszty psychiczne związane z unikaniem sytuacji, w których mogłyby zostać ocenione lub popełnić błąd. Odpowiadając na Pana pytanie – tak, przygotowanie listy sytuacji wywołujących wstyd i omawianie ich krok po kroku z terapeutą jest bardzo dobrym pomysłem. W terapii poznawczo-behawioralnej często tworzymy hierarchię sytuacji budzących wstyd lub lęk przed oceną, a następnie stopniowo uczymy się doświadczać tych emocji bez uciekania od nich i bez nadmiernego kontrolowania własnego zachowania. Pozdrawiam serdecznie
Dzień dobry, muszę Panu przekazać złą wiadomość. Wygląda na to, że przez 30 lat bardzo sumiennie budował Pan karierę zawodową... a równolegle został Pan mistrzem świata w unikaniu wstydu. Naprawdę imponujące osiągnięcie. Kontakt wzrokowy w windzie? Niebezpieczny sport ekstremalny. Odmówienie podpisania umowy po konsultacji? Katastrofa humanitarna. Taniec? O ile oczywiście uda się zagwarantować, że ani Pan, ani partnerka nie popełnicie najmniejszego błędu przez najbliższe trzy godziny. Żartuję, ale tylko trochę. Bo z tego, co Pan opisuje, nie wygląda mi Pan na osobę, która ma problem ze wstydem. Wygląda mi Pan na osobę, która ma ogromne doświadczenie w unikaniu wstydu. A to nie jest to samo. Prawdopodobnie większość ludzi wokół nawet nie domyśla się, ile energii kosztuje Pana utrzymywanie wizerunku człowieka kompetentnego, rozsądnego i „ogarniętego”. Problem polega na tym, że wstyd działa trochę jak potwór spod łóżka. Kiedy człowiek zagląda pod łóżko, okazuje się zwykle, że leży tam skarpetka. Ale kiedy przez lata nie zagląda, potwór urasta do rozmiarów Godzilli. I mam wrażenie, że dokładnie to dzieje się u Pana. Bo proszę zwrócić uwagę: nie boi się Pan błędu. Boi się Pan tego, co błąd miałby mówić o Panu jako człowieku. Nie chodzi o źle wykonany krok w tańcu. Chodzi o ukryte przekonanie: „Jeżeli popełnię błąd, ludzie zobaczą jaki naprawdę jestem.” I tutaj mam dla Pana jeszcze gorszą wiadomość. Ludzie już wiedzą. Wszyscy popełniają błędy. Wszyscy czasem wyglądają głupio. Wszyscy bywają niezręczni. Naprawdę nie trzeba tego przed nimi tak skrzętnie ukrywać. A odpowiadając na Pana pytanie: tak, lista sytuacji wywołujących wstyd może być bardzo dobrym pomysłem. Tylko proponowałbym pójść krok dalej. Nie tworzyć listy rzeczy, których się Pan wstydzi. Stworzyć listę rzeczy, których unika Pan po to, żeby nie poczuć wstydu. Bo to właśnie unikanie jest dziś głównym problemem. Może się okazać, że terapeuta nie będzie próbował usuwać wstydu. Będzie raczej pomagał Panu nauczyć się go przeżywać. Bo zdrowy człowiek nie jest kimś, kto nie odczuwa wstydu. Zdrowy człowiek potrafi pomyśleć: „Tak, właśnie zrobiłem coś niezręcznego.” I nadal oddychać. Nadal tańczyć. Nadal patrzeć ludziom w oczy. Nadal żyć. Paradoksalnie często największy postęp pojawia się wtedy, gdy człowiek przestaje walczyć z wstydem i zaczyna go traktować jak nieco irytującego współlokatora, który wprawdzie dużo gada, ale nie rządzi już całym domem. To bardzo ciekawy i wdzięczny temat do pracy terapeutycznej. W moim gabinecie w Bielsko-Biała często pracuję z osobami, które z zewnątrz świetnie funkcjonują, a wewnętrznie są zmęczone ciągłym unikaniem ocen, błędów i poczucia zawstydzenia. Czasem największa zmiana zaczyna się nie od budowania pewności siebie, ale od odkrycia, że można przeżyć wstyd... i świat się od tego nie kończy.
Dzień dobry. To co Pan opisuje rzeczywiście brzmi jak wstyd, ale równiej jak silny lęk przed oceną. Lista rzeczy, których się Pan wstydzi i omawianie ich wydaje mi się bardzo dobrym pomysłem. Jednocześnie myślę, że istotne będzie zrozumienie głębszych, psychicznych źródeł tego wstydu i lęku, które są podobne dla tych różnych sytuacji. Życzę wszystkiego dobrego i powodzenia.
Szanowny Panie, z tego co rozumiem wstyd jest emocją, która wpływa na Pana decyzje i zachowanie. Pomysł przygotowania listy sytuacji wywołujących wstyd jest bardzo dobrym punktem wyjścia. W terapii poznawczo-behawioralnej często tworzy się hierarchię sytuacji ( od takich, które wywołują niewielki dyskomfort, do tych najbardziej obciążających). Następnie planowane są ćwiczenia, które pozwalają stopniowo doświadczać emocji zamiast ich unikać wywołując tak zwaną habituację.
Witam to co pan mówi jest dobrą praktyką, dodatkowo można zaplanować eksperymenty behawioralne wokół tych rzeczy, które Pana zawstydzają. Pozdrawiam.
Dzień dobry. Pana pomysł, by sporządzić listę sytuacji budzących wstyd i krok po kroku wnosić je na sesje, jest bardzo dojrzały i celny. Pokazuje Pan głęboką intuicję – wstyd rozbraja się właśnie tak: powoli, w bezpiecznych warunkach i na własnych zasadach. Z Pana opisu wyłania się portret człowieka, który na zewnątrz radzi sobie doskonale, ale wewnętrznie nosi ogromny ciężar. Unikanie wzroku w windzie, paraliż przed odmową czy złość na błąd partnerki w tańcu mają to samo źródło. To przymus bycia idealnym i lęk przed odsłonięciem swojej ludzkiej, niedoskonałej twarzy. Wstyd karmi się przekonaniem: „Jeśli zrobię błąd, jeśli kogoś rozczaruję, zostanę odrzucony”. Złość na partnerkę to tylko zbroja – tarcza obronna, która chroni Pana własne, wrażliwe wnętrze przed poczuciem porażki. Taka ustrukturyzowana praca z terapeutą powinna opierać się na dwóch filarach: Zrzucenie maski w gabinecie: Wstyd żyje w ukryciu i milczeniu. Kiedy wypowie Pan te trudne sytuacje na głos przed kimś, kto Pana nie ocenia, ten ciężar zacznie maleć. Układ nerwowy dostaje wtedy bezcenny komunikat: „Pokazałem swoją słabość i nie spotkała mnie za to kara”. W gabinecie można też bezpiecznie przećwiczyć trudne rozmowy, na przykład odmawianie podpisania umowy. Praktykowanie niedoskonałości: Tolerancji na dyskomfort nie nauczymy się z teorii, trzeba ją poczuć w ciele. Z terapeutą warto zaplanować małe kroki w codzienności – na przykład celowe wytrzymanie trzech sekund kontaktu wzrokowego w windzie. Chodzi o to, by przeżyć tę falę wstydu, nie uciec przed nią i zobaczyć, że świat się nie zawalił, a Pan wciąż jest bezpieczny. We Wrocławiu bez trudu znajdzie Pan specjalistów pracujących w nurtach humanistycznych, integracyjnych czy poznawczo-behawioralnych (CBT/ACT), którzy pomogą Panu przejść przez ten proces warsztatowo. Przejście od sztywnej kontroli do zgody na bycie „wystarczająco dobrym” to jedyna droga do autentycznej swobody i luzu, których Pan szuka. Życzę Panu powodzenia i wytrwałości w tym procesie.
Tak, to bardzo dobry pomysł i dokładnie w tym duchu pracuje się w terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) z wstydem i unikaniem. Lista rzeczy, których się Pan wstydzi, pozwala skonkretyzować problem i ułożyć hierarchię sytuacji od najmniej do najbardziej wstydliwych. W CBT pracuje się potem krok po kroku: eksperymenty behawioralne (np. kontakt wzrokowy w windzie, drobny błąd w tańcu i kontynuowanie, powiedzenie „nie” po konsultacji), praca z myślami („co się stanie, jeśli…”) i budowanie tolerancji na wstyd zamiast ucieczki. Warto przyjść z taką listą na pierwszą sesję, terapeuta pomoże dobrać tempo i narzędzia, żeby praca była realna, a nie przytłaczająca. To nie jest „dziwactwo”, tylko bardzo ludzki mechanizm, który da się przepracować.
Tak, przygotowanie takiej listy może być bardzo dobrym pomysłem. Najlepiej potraktować ją nie jako spis rzeczy, które trzeba od razu ujawnić, ale jako stopniowaną „drabinę wstydu” od sytuacji najmniej do najbardziej obciążających. Z terapeutą można analizować, czego dokładnie Pan się obawia, jakie pojawiają się myśli i reakcje w ciele, a następnie wykonywać małe, uzgodnione ćwiczenia w codziennym życiu. Stopniowa ekspozycja jest jednym z zalecanych elementów terapii lęku społecznego. Złość na błąd partnerki może natomiast wskazywać, że wstyd jest szybko przenoszony na drugą osobę. To ważny temat do pracy, celem nie byłoby całkowite pozbycie się wstydu, lecz nauczenie się pozostawania w kontakcie ze sobą i innymi mimo niedoskonałości.
Dzień dobry. Pana pomysł z przygotowaniem hierarchicznej listy sytuacji wywołujących wstyd i omawianiem ich z terapeutą jest bardzo dobrym kierunkiem. W nurtach takich jak psychoterapia poznawczo-behawioralna czy terapia oparta na akceptacji i zaangażowaniu podejście to stanowi trzon tak zwanej drabiny ekspozycji. Psychoterapia w tym warsztatowym wydaniu oferuje konkretny plan działania, w którym praca nie kończy się na samej rozmowie w gabinecie. Służy ona przede wszystkim do projektowania bezpiecznych eksperymentów behawioralnych w codziennym życiu, takich jak świadome wydłużenie kontaktu wzrokowego czy przyzwolenie sobie na drobną pomyłkę, co pozwala krok po kroku odwrażliwiać układ nerwowy na dyskomfort. Uczy również technik uważnościowych, które pomagają fizycznie przetrwać uczucie zamrożenia w ciele lub nagłą złość. Wspólnie z terapeutą przyjrzy się Pan także swojemu wewnętrznemu krytykowi i wyśrubowanym standardom perfekcjonizmu, zastępując je wyrozumiałością dla własnych i cudzych błędów. Spotkania pozwolą także rozbroić lęk przed odmową bez paraliżującego poczucia winy. Sama relacja z terapeutą staje się w tym procesie pierwszym poligonem doświadczalnym, w którym ma Pan możliwość zrzucić maskę osoby w pełni ogarniętej i doświadczyć pełnego przyjęcia bez oceniania. We Wrocławiu bez problemu znajdzie Pan specjalistów pracujących w nurtach CBT, ACT lub Terapii Schematu, którzy z chęcią podejmą się tak ustrukturyzowanej pracy.
Dzień dobry, z mojej perspektywy wyłącznie warsztatowe podejście do wstydu czy innych uczuć jest w dłuższej perspektywie życia nieskuteczne. Ponieważ tego rodzaju podejście często oznacza instrumentalne traktowanie samego siebie. A to z kolei pogłębia problem, który nazywam brakiem świadomej, emocjonalnej i podmiotowej więzi ze sobą. Jeśli się Pan jej nauczy to trudności, które Pan opisał naturalnie odejdą. Dlatego zachęcam Pan do podjęcia psychoterapii w nurcie Gestalt. W pojedynkę trudno jest nauczyć się tej sztuki. Stąd będzie Pan potrzebować kogoś doświadczonego, kto już przeszedł tę drogę. Tym bardziej, że jest to kłopot dotykający wielu mężczyzn. W miejscu, gdzie pracuję wspieramy mężczyzn w rozwoju na tej płaszczyźnie. Pozdrawiam, Krzysztof Pawłuszko
Witam Serdecznie z przedstawionego opisu, wynika, że jest to temat, który paraliżuje Pana życie, być może należy przede wszystkim przyjrzeć się lękowi, ocenianiu itd, bo w dużym stopniu, nie można korzystac z życia w pełni Serdecznie zapraszam Ewa Guzowska (także online)
Tak. To mozna swobodnie i z sukcesami robic w terapii poznawczo-behawioralnej. Jesli chce Pan zrozumiec dlaczego (nieswiadomie) woli Pan sie wstydzic to polecam psychoterapie psychodynamiczna (ale niestety dlugoterminowa i nie workshop'owa).
Witam serdecznie, Doświadczanie silnego wstydu – zwłaszcza gdy na co dzień funkcjonuje się sprawnie i zadaniowo – bywa niezwykle obciążające. Z perspektywy nurtu poznawczo-behawioralnego (CBT) wstyd nie jest tylko emocją, lecz złożoną reakcją, na którą składają się automatyczne myśli oceniające (np. „nie mogę popełnić błędu”, „ocenią mnie negatywnie”), reakcje z ciała (napięcie, paraliż) oraz zachowania obronne (unikanie kontaktu wzrokowego, rezygnacja). Pomysł stworzenia listy sytuacji wywołujących wstyd i pracy z nią krok po kroku to doskonała, klasyczna metoda terapeutyczna. W CBT przypomina ona tzw. hierarchię ekspozycji. Jak można to bezpiecznie wdrożyć w procesie pracy nad sobą? Tworzenie hierarchii wstydu: Wymienienie sytuacji – od tych wywołujących minimalny lęk (np. krótki kontakt wzrokowy w windzie) po te trudniejsze (np. popełnienie błędu podczas tańca) – i uszeregowanie ich od najmniej do najbardziej stresujących. Eksperymenty behawioralne i stopniowanie: Praca z terapeutą polega na celowym, kontrolowanym wchodzeniu w sytuacje budzące wstyd, ale w bezpiecznych warunkach. Pozwala to uczyć układ nerwowy, że błąd lub niezadowolenie drugiej osoby nie są zagrożeniem życia, a lęk z czasem naturalnie opada. Praca z przekonaniami i złością: Reakcja złości na błąd partnerki w tańcu często pełni funkcję obronną (tzw. emocja wtórna), która ma chronić przed trudniejszym do zniesienia poczuciem własnej niedoskonałości lub wstydu. Konsultacja z psychoterapeutą pracującym w nurcie poznawczo-behawioralnym pomoże bezpiecznie ułożyć taką mapę działań, monitorować postępy i krok po kroku budować większą elastyczność oraz tolerancję na trudne emocje. Życzę wszystkiego dobrego,
Pomysł z listą jest bardzo dobry. Dobrze też, że chce Pan iść krok po kroku, w swoim tempie – tak właśnie pracuje się ze wstydem. Nie chodzi o przełamywanie się na siłę, tylko o stopniowe zauważanie, co dzieje się w ciele i w myślach, gdy wstyd się pojawia, i zostawanie z tym trochę dłużej niż zwykle. W podejściu Gestalt wstyd traktujemy jako ważny sygnał w kontakcie z innymi ludźmi, a nie jako wadę do usunięcia. Na sesji można go bezpiecznie przećwiczyć, np. powiedzieć na głos coś, czego się Pan wstydzi, i obserwować, co się wtedy dzieje. Duże znaczenie ma też sama relacja z terapeutą. Doświadczenie, że ktoś widzi nasz błąd i nas nie odrzuca, z czasem zmienia to, jak przeżywamy wstyd poza gabinetem. Warto przyjrzeć się także temu, skąd wzięły się tak wysokie wymagania wobec siebie. Taniec, o którym Pan pisze, może być dobrym polem do ćwiczeń – z łagodnością dla własnych i cudzych błędów.
Dzień dobry, tak, przygotowanie listy sytuacji, w których pojawia się wstyd, może być dobrym punktem wyjścia do pracy. Nie traktowałabym jej jednak jako listy rzeczy do „pokonania”, ale raczej jako materiał do wspólnego przyglądania się temu, co dzieje się z Panem w kontakcie ze wstydem – w ciele, emocjach, myślach i relacji z innymi. Bliskie jest mi podejście Davida Bedricka opisane w książce Odwstydzanie – zamiast walczyć ze wstydem, uczymy się lepiej rozumieć swoje doświadczenie i pozostawać przy nim bez automatycznego osądzania siebie. Możemy zacząć od sytuacji, które są dla Pana możliwe do udźwignięcia, i stopniowo zwiększać zakres trudności, zgodnie z Pana gotowością. Ciekawym obszarem do pracy byłby też taniec – szczególnie moment, w którym drobny błąd uruchamia zamrożenie lub złość. Jeśli takie podejście jest Panu bliskie, zapraszam na konsultację.
Dzień dobry, To, w jaki sposób Pan będzie pracował ze swoimi problemami na terapii, powinien Pan uzgodnić z terapeutą, bo to też będzie zależeć od jego podejścia i metod pracy. W tym, co Pan pisze, widzę nie tyle wstyd,co lęk przed oceną i krytyką. Można zajmować się różnymi sferami życia, w których on się pojawia, ale też można zając się ogólnie tym wzorcem który powtarza się w różnych sytuacjach. Tak pewnie ja bym pracowała, ale, jak już mówiłam, sposób pracy trzeba omówić już z konkretnym terapeutą. Na pewno warto nad tym popracować. Pozdrawiam Justyna Wojciechowska
Polecam książki "Z wielką odwagą" B.Brown, "Terapia chronicznego wstydu- perspektywa relacyjna i neurobiologiczna" P.A. DeYoung. Wstyd jest doświadczeniem relacyjnym dlatego dobrze byłoby zająć się tym na terapii . Polecam nurty humanistyczne. We Wrocławiu jeszcze w październiku odbędzie się warsztat "Zebra na placu zabaw o zabawie i wstydzie" to warsztat doświadczeniowy prowadzony przez psycholożkę i psychoterapeutkę O.L. Kozłowską oraz M.Kubalańca pracującą z ruchem i tańcem. Pozdrawiam serdeczenie
Pomysł z przygotowaniem listy rzeczy, które powodują wstyd jest moim zdaniem bardzo dobry. Jest to narzędzie wykorzystywane w psychoterapii poznawczo-behawioralnej, która, sądząc po stylu Pana myślenia, mogłaby przynieść korzyści. Warto też porozmawiać z psychiatrą lub psychologiem, aby lepiej zrozumieć siebie i uzyskać diagnozę. Życzę powodzenia.
Dzień dobry, Myślę, że pomysł przygotowania listy sytuacji, w których pojawia się wstyd, jest bardzo dobrym punktem wyjścia do pracy terapeutycznej. Można byłoby wspólnie przyglądać się tym sytuacjom, rozpoznawać, co dokładnie uruchamia wstyd, jakie myśli i obawy mu towarzyszą oraz co sprawia, że tak trudno go wytrzymać. Ważne, żeby robić to w Pana tempie, z uwzględnieniem Pana gotowości. Zwróciło moją uwagę to, że opisuje Pan siebie jako osobę dobrze radzącą sobie w wielu obszarach życia, a jednocześnie w niektórych sytuacjach wstyd potrafi znacząco ograniczać Pana swobodę. Myślę, że warto byłoby przyjrzeć się temu, co kryje się za tym doświadczeniem – czy jest to przede wszystkim lęk przed oceną, popełnieniem błędu, rozczarowaniem kogoś, czy może coś jeszcze innego. Samo stopniowe oswajanie sytuacji wywołujących wstyd może być pomocne, ale zależałoby mi również na tym, żeby nie sprowadzać pracy wyłącznie do przełamywania kolejnych oporów. Ważne jest także zrozumienie, skąd bierze się tak duża surowość wobec siebie i dlaczego tak trudno pozwolić sobie na niedoskonałość. Myślę, że Pana propozycja może być dobrym początkiem wspólnej pracy. Zapraszam do kontaktu, jeśli chciałby Pan przyjrzeć się temu bliżej podczas konsultacji. Pozdrawiam serdecznie.
Podobne pytania
- Mam problem psychiczny, którego nie rozumiem i nie wiem, do kogo mam się z tym udać. Bardzo proszę o
Dlaczego partner nie potrafi nic zrobić jak mu nie powiem? I tylko słyszę, że właśnie miał to zrobić
Dzien dobry. okolo 8 lat temu zdiagnozowo u mnie chorobe afektywna dwubiegunową. jeszcze rok temu us
Wiem, że temat ADHD jest ostatnio gorący, ja zaczęłam nad nim myśleć już znacznie wcześniej ale w ka
Czuję okropny fizyczny ból kiedy zakładam gdzieś konto. Natomiast kiedy je usunę ból całkowicie mija
Wciąż szukasz odpowiedzi? Zadaj nowe pytanie
Wszystkie treści, w szczególności pytania i odpowiedzi, dotyczące tematyki medycznej mają charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić diagnozy medycznej.














