mgr Tomasz Sawiński

To, co Pan opisuje, nie wygląda na „dziwactwo”, ani na coś, co czyni Pana jedyną taką osobą na świecie. W rzeczywistości w Pana historii widać kilka bardzo charakterystycznych mechanizmów psychicznych, które często pojawiają się razem: przymus kontrolowania myśli, zapisywania informacji, trudność z „puszczaniem” tematów oraz powracające, natrętne pytania o przeszłość partnerki.
Zacznijmy od tego z zapisywaniem. Dla wielu osób notowanie jest sposobem porządkowania świata. U Pana wygląda to tak, jakby zapisywanie miało chronić przed czymś znacznie trudniejszym – przed uczuciem chaosu w głowie. Jeśli coś zostanie zapisane, pojawia się chwilowa ulga. Problem polega na tym, że ulga trwa krótko i zaraz pojawia się kolejna myśl: czy zapisałem wszystko? czy nie zapomniałem czegoś? czy nie usunąłem czegoś ważnego? Wtedy mechanizm zaczyna się od nowa.
Podobny wzór widać w pytaniach o przeszłość partnerki. Z jednej strony chce Pan znać każdy szczegół. Z drugiej strony – kiedy Pan go poznaje, pojawia się złość i cierpienie. To bardzo typowy paradoks: umysł próbuje znaleźć spokój poprzez zdobycie „pełnej wiedzy”, ale w rzeczywistości ta wiedza tylko nakręca kolejne myśli.
W takich sytuacjach człowiek zaczyna być więźniem własnego umysłu – dokładnie tak, jak Pan to opisał. I bardzo ważne jest to, że Pan to widzi. Świadomość problemu nie jest słabością, tylko pierwszym krokiem do zmiany.
To, co Pan opisuje – natrętne myśli, przymus zapisywania, trudność z odpuszczeniem tematów, powracające roztrząsanie przeszłości partnerki – może mieć związek z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi lub z silnym mechanizmem kontroli lęku. Do tego dochodzi napięcie emocjonalne, które objawia się np. obgryzaniem paznokci czy okresami silnego spadku nastroju.
Dobra wiadomość jest taka, że są to trudności, które da się diagnozować i leczyć. Psychoterapia – a czasem także konsultacja psychiatryczna – pomaga nauczyć się pracować z natrętnymi myślami tak, aby przestały rządzić codziennym życiem.
Ważne jest też jedno: im bardziej próbuje Pan „rozwiązać” te myśli poprzez analizowanie ich i kontrolowanie, tym mocniej one wracają. Część pracy terapeutycznej polega na nauczeniu się innej relacji z własnymi myślami – takiej, w której nie trzeba każdej z nich zapisywać ani każdej sprawdzać.
To, że ma Pan 36 lat i mówi: „chcę zawalczyć o czystą głowę”, jest bardzo dobrym momentem, żeby się tym zająć poważnie. Nie musi Pan być z tym sam i nie jest Pan pierwszą osobą, która zmaga się z takim mechanizmem.
Jeżeli chciałby Pan spokojnie przyjrzeć się temu, co dokładnie dzieje się w Pana głowie i znaleźć sposób, by odzyskać poczucie kontroli nad własnym życiem, zapraszam również na konsultację psychoterapeutyczną w moim gabinecie w Bielsko-Biała. Często już pierwsze spotkania pomagają uporządkować to, co dziś wydaje się chaotyczne i przytłaczające.
Najważniejsze na koniec: nie jest Pan „zepsuty” ani „jedyny taki na świecie”. Jest Pan człowiekiem, którego umysł próbuje radzić sobie z lękiem poprzez nadmierną kontrolę. A to jest coś, nad czym naprawdę można pracować.

Powiem to wprost, bo łagodne słowa nic tu nie zmienią:
problemem nie jest to, że jesteś „przegrywem”. Problemem jest to, że uwierzyłeś w tę historię i zacząłeś według niej żyć.
To, co opisujesz, to klasyczny mechanizm: coś nie wyszło (prawo jazdy), pojawił się wstyd, a potem z tego jednego doświadczenia zbudowałeś całą tożsamość:
„jestem nikim”, „kobiety są lepsze”, „będę sam”.
To nie jest rzeczywistość. To jest interpretacja, którą powtarzasz tak długo, aż zaczyna wyglądać jak fakt.
Zwróć uwagę na jedną rzecz: unikasz kobiet, bo czujesz się gorszy. A potem mówisz: „będę sam całe życie”.
To nie jest przepowiednia. To jest konsekwencja Twojego unikania.
I teraz ważna rzecz: wstyd nie znika od myślenia. Wstyd znika od działania.
Nie zdałeś prawa jazdy 8 razy. To nie jest wyrok. To jest trudność.
Wyrokiem staje się dopiero wtedy, gdy mówisz: „już nigdy nie spróbuję”.
Mieszkasz z rodzicami w wieku 23 lat. To nie jest „koniec jako facet”. To jest punkt startowy, który ma tysiące mężczyzn. Różnica polega na tym, co z tym zrobisz dalej.
Najbardziej niebezpieczne w Twoim myśleniu jest to zdanie:
„chcę się przygotować na samotność”.
To brzmi jak strategia, ale w rzeczywistości to jest rezygnacja przed podjęciem próby.
Zamiast tego potrzebujesz czegoś innego: małych, konkretnych działań, które odbudują poczucie wpływu. Nie całe życie naraz. Jedna rzecz.
– wrócić do prawa jazdy (albo zdecydować świadomie, że nie jest Ci potrzebne – ale wtedy przestać się tym biczować)
– wyjść do ludzi, nawet jeśli jest niezręcznie
– zrobić coś, co zwiększa Twoją samodzielność (praca, ruch, odpowiedzialność)
Nie dlatego, żeby „zaimponować kobietom”.
Tylko dlatego, żebyś przestał czuć się bezradny wobec własnego życia.
I jeszcze jedna rzecz: kobiety nie są „mądrzejsze od Ciebie”. To kolejna historia, którą sobie opowiadasz, żeby mieć powód do unikania. Relacje nie opierają się na tym, kto jest „lepszy”. Opierają się na tym, czy ktoś jest obecny i autentyczny.
Piszesz, że terapia „nic by nie dała”.
To wygodne założenie, bo pozwala nic nie robić. Prawda jest taka, że nie wiesz, czy by pomogła, bo nie spróbowałeś. Wstyd przed pójściem na terapię jest dokładnie tym samym mechanizmem, który blokuje Cię w innych obszarach.
Nie musisz dziś zmieniać całego życia.
Ale możesz przestać powtarzać zdanie: „jestem przegrywem”.
Bo to zdanie nie opisuje Ciebie.
Ono Cię ogranicza.
I dopóki w nie wierzysz, będziesz żył tak, jakby było prawdą.
Jeśli chcesz zacząć to zmieniać w sposób konkretny i uporządkowany, warto to zrobić z kimś, kto pomoże Ci wyjść z tego schematu krok po kroku — również w moim gabinecie w Bielsko-Biała, gdzie pracujemy właśnie nad takimi mechanizmami wstydu, unikania i budowania poczucia własnej wartości.