mgr Iwona Wojtak

Dzień dobry,
opisane przez Panią trudności mogą mieć różne podłoże. Drażliwość, szybkie narastanie emocji, impulsywne reakcje, konflikty z bliskimi czy potrzeba wycofania się mogą wiązać się m.in. z przewlekłym stresem, przeciążeniem, brakiem odpoczynku, wypaleniem zawodowym, trudnościami w regulacji emocji, doświadczeniami w obecnych relacjach, obniżonym nastrojem, lękiem, zaburzeniami snu, zmianami hormonalnymi lub innymi czynnikami zdrowotnymi.

To, że Pani emocje są bardzo intensywne, a jednocześnie szybko mijają, wcale nie musi się wykluczać. Ludzie różnią się temperamentem i sposobem przeżywania emocji. To w dużej mierze kwestia indywidualnej wrażliwości, biologii, temperamentu, wcześniejszych doświadczeń i aktualnego samopoczucia - podatności, przeciążenia. Wiele osób doświadcza podobnego mechanizmu, choć u każdego wygląda on trochę inaczej.

Warto przyjrzeć się temu, od kiedy problem się nasilił, czy w ostatnim czasie coś się zmieniło w Pani życiu i środowisku. Pomocne bywa także sprawdzenie, w jakich sytuacjach emocje pojawiają się najczęściej, co je poprzedza, jak długo trwają i co pomaga Pani indywidualnie w samoregulacji i wyciszeniu. Na tej podstawie można lepiej zrozumieć zachodzący mechanizm i dobrać odpowiedni sposób pracy.

Niezależnie od przyczyny można pracować bezpośrednio nad umiejętnościami regulacji emocji, rozpoznawania napięcia, reagowania mniej impulsywnie oraz komunikowania potrzeb w relacjach. To zwykle pozwala odzyskać większe poczucie kontroli, zmniejszyć liczbę konfliktów i przerwać mechanizm błędnego koła.

Zachęcam do konsultacji, podczas której będzie można dokładniej omówić Pani sytuację i wspólnie poszukać najlepszego sposobu pomocy. Zapraszam do współpracy.

Dzień dobry,

to, co Pani opisuje, wydaje się bardzo zrozumiałe. Wspólne zamieszkanie często pokazuje partnera w sytuacjach, których wcześniej było mniej albo które łatwiej było pominąć. Jest to nowy etap, w którym pewne różnice stają się bardziej widoczne i mają większy wpływ na codzienne funkcjonowanie osób będących w związku.

Oprócz irytacji opisuje Pani również napięcie, wstyd, obawę przed spotkaniami i lęk, że z czasem może pojawić się uraza. To sygnały, których warto nie lekceważyć z uwagi na to, że ma Pani prawo do komfortu, spokoju i poczucia bezpieczeństwa w sytuacjach społecznych. Warto oddzielić kilka rzeczy. Z jednej strony partner może mieć swój temperament, sposób bycia, poczucie humoru, trudniejsze doświadczenia i być może mniej rozwinięte umiejętności społeczne. Z drugiej strony Pani nie ma Pani obowiązku brania odpowiedzialności za to, jak partner wypada w oczach innych ludzi. Przeżywanie zachowania naszego partnera na przykład w taki sposób, jakby stanowiło ono naszą wizytówkę, jest naturalne i bardzo częste w bliskich relacjach. Możemy wtedy czuć napięcie, może pojawiać się w jakiejś mierze kontrolowanie, przewidywanie zachowania, a czasem również wstyd za zachowanie drugiej osoby. To bywa bardzo obciążające.

Jest to z pewnością temat, nad którym można popracować w parze. Pierwszym dobrym krokiem wydaje się spokojna rozmowa z partnerem, w której bez oceniania odniesiemy się do konkretnych sytuacjach, skupiając się na własnym przeżyciu, na przykład: „Kiedy podczas spotkania żart trafia w czyjś czuły punkt, czuję napięcie i trudno mi potem swobodnie uczestniczyć w rozmowie” albo „Zależy mi na tym, żeby czuć się lepiej w towarzystwie innych ludzi”. Ważne byłoby, aby porozmawiać o tym prywatnie, poza sytuacją społeczną. Zamiast skupiać się na zachowaniach partnera jako na jego potencjalnie stałych cechach, można odnieść się do konkretnych zachowań i wspólnie ustalić proste sygnały lub zasady, jak sobie radzić z niekomfortowymi dla Pani sytuacjami - można na przykład wprowadzić subtelny znak wskazujący na to, kiedy w Paniu odczuciu lepiej byłoby zakończyć dany temat, albo zaproponować omówienie po spotkaniu, co było w porządku, a co należało do trudniejszych dla Pani doświadczeń. Jednocześnie warto uważać, żeby nie wejść w rolę osoby, która monitoruje partnera, poprawia go lub odpowiada za jego zachowanie, lecz odnosić się do własnych odczuć i potrzeb.

Chciałabym, żeby potraktowała to Pani jedynie jako przykłady, ponieważ nie wykluczałabym też, że to jest temat do pracy własnej lub pracy pary. Po Pani stronie można przyjrzeć się temu, skąd bierze się tak silne napięcie i wstyd za partnera, gdzie są Pani granice oraz czego naprawdę potrzebuje Pani w relacji. Kluczowe jest również to, czy mogą Państwo swobodnie i komfortowo rozmawiać o takich tematach w relacji. Jeśli trudno byłoby przeprowadzić taką rozmowę samodzielnie, konsultacja psychologiczna lub terapia par może oczywiście pomóc uporządkować temat i znaleźć sposoby komunikacji, które nie będą ani krytykowaniem partnera, ani tłumieniem Pani własnych potrzeb.