Spirometria to kluczowe narzędzie diagnostyczne, które profesjonaliści medyczni wykorzystują do oceny funkcji płuc. To procedura kliniczna, która mierzy ilość powietrza, którą osoba może wdychać i wydychać, oraz jak szybko może wypędzić powietrze z płuc. Dzięki temu spirometria dostarcza cennych informacji na temat zdrowia i funkcjonowania układu oddechowego danej osoby.

Termin ten pochodzi od greckich słów "spiro", oznaczającego oddech, i "metry", co tłumaczy się jako pomiar. Zatem spirometria to dosłownie pomiar oddechu. Urządzenie używane w tym procesie, spirometr, przeszło znaczne postępy technologiczne na przestrzeni lat, co czyni je niezawodnym i dokładnym narzędziem we współczesnej medycynie.

Wybierz miasto, w którym szukasz terminu

Do czego służy badanie spirometrii?

Badanie spirometryczne pełni różnorodne funkcje w obszarze opieki zdrowotnej. Przede wszystkim pomaga w diagnozowaniu schorzeń układu oddechowego, takich jak astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) i zapalenie oskrzeli. Jest również niezbędne do wykrywania chorób takich jak włóknienie płuc, mukowiscydoza i innych schorzeń wpływających na pojemność płuc pacjenta.

Oprócz diagnozy badania spirometryczne są kluczowe do monitorowania postępu choroby. Śledząc zmiany w funkcji płuc w czasie, specjaliści są w stanie ocenić, czy choroba postępuje czy też plan leczenia jest skuteczny. Ten podejście oparte na danych umożliwia spersonalizowaną opiekę i interwencje w odpowiednim czasie.

Wreszcie badania spirometryczne często są stosowane do oceny funkcji płuc przed operacją. Ocena ta przedoperacyjna pomaga lekarzom oszacować związane z tym ryzyka i podjąć świadome decyzje dotyczące odpowiedniości pacjenta do zabiegu.

Jak działa spirometria?

Spirometria obejmuje prosty, ale skuteczny proces. Osoba poddająca się badaniu otrzymuje polecenie wzięcia głębokiego oddechu, a następnie wydechu do rury podłączonej do spirometru tak mocno i szybko, jak to możliwe. Ta czynność zazwyczaj jest wykonywana trzy razy, aby zagwarantować dokładne wyniki.

Spirometr mierzy następnie dwa istotne parametry: ilość powietrza wydychanego w pierwszej sekundzie, znane jako Objętość Wydechowa Wymuszona w pierwszej sekundzie (FEV1), oraz całkowitą ilość powietrza wydychanego, określaną jako Pojemność Vitae (FVC). Stosunek FEV1 do FVC jest używany do oceny funkcji płuc i diagnozowania chorób układu oddechowego.

Aby zapewnić dokładność badania spirometrycznego, pacjent nie powinien spożywać obfitego posiłku ani nie palić przez co najmniej dwie godziny przed testem. Należy również unikać pewnych leków, a wszelkie wcześniejsze schorzenia płuc powinny być ujawnione dostawcy opieki zdrowotnej.

Ile trwa badanie spirometrii?

Badanie spirometryczne zazwyczaj trwa od 15 do 30 minut. Czas ten obejmuje wyjaśnienie procedury, rzeczywisty okres testowania oraz czas poświęcony na omówienie wyników z specjalistą.

Czas testu sam w sobie jest zazwyczaj krótki, trwający zwykle kilka minut. Obejmuje on wykonywanie przez pacjenta ćwiczenia oddechowego do spirometru wielokrotnie. Ta powtarzalność zapewnia dokładność i niezawodność zmierzonych danych.

Pacjentowi zapewnia się odpowiedni odpoczynek między każdą próbą, aby zapobiec zawrotom głowy i upewnić się, że będzie w stanie wykonać kolejne ćwiczenie oddechowe. Specjalista będzie kierował pacjenta podczas procedury, udzielając informacji zwrotnej i zachęty, aby uzyskać jak najlepsze pomiary.

Koszt spirometrii w Polsce

Koszt badania spirometrii może znacznie się różnić w zależności od kilku czynników. Obejmują one lokalizację geograficzną, koszt konsultacji specjalisty i to, czy badanie jest przeprowadzane jako część rutynowego badania zdrowia czy dla diagnozowania konkretnej choroby.

Ogólnie rzecz biorąc, w Polsce badanie spirometryczne może kosztować od 30 zł do 250 zł. Niektóre plany ubezpieczenia zdrowotnego mogą pokrywać koszty badania, zwłaszcza jeśli jest to medycznie konieczne. Zaleca się sprawdzenie z dostawcą opieki zdrowotnej lub firmą ubezpieczeniową w celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących kosztów.

Spirometria: polecani specjaliści i kliniki

Warszawa

dr hab. n. med. Maciej Karcz

Kardiolog, Lekarz sportowy

al.Sikorskiego 9B, lok.U5 klatka "C" (domofon 9305 i klawisz dzwonka); w recepcji na 1 p. można bezpłatnie pobrać pilota do naszych miejsc postojowych w garażu, Warszawa
532 opinie
Pokaż profil
lek. Malwina Maja Dawidziuk

Pulmonolog dziecięcy, Pediatra

Racławicka 129, Warszawa
73 opinie
Pokaż profil

Kraków

dr hab. n. med., prof. uczelni Bartłomiej Guzik

Kardiolog, Internista

Kielecka 2, Kraków
98 opinii
Pokaż profil
lek. Łukasz Goliński

Pulmonolog, Internista

Lwowska 17/1 i 2, Kraków
187 opinii
Pokaż profil

Łódź

dr n. med. Robert Pietruszyński

Kardiolog, Lekarz sportowy, Internista

ul. Mikołaja Kopernika 48/50, Łódź
286 opinii
Pokaż profil
dr n. med. Jerzy Marczak

Pulmonolog, Internista

Ul. Piotrkowska 121/57, Łódź
276 opinii
Pokaż profil

Wrocław

lek. Maria Matuszak

Laryngolog, Alergolog

Ołbińska 32, Wrocław
273 opinie
Pokaż profil
lek. Beata Kędracka

Pulmonolog dziecięcy, Pediatra

Piastowska 31/2, Wrocław
39 opinii
Pokaż profil

Często zadawane pytania

Co mierzy test spirometryczny?

Test spirometryczny mierzy kilka kluczowych parametrów związanych z funkcją płuc. Najważniejsze pomiary obejmują Objętość Wydechową Wymuszoną w ciągu jednej sekundy (FEV1) i Pojemność życiową (FVC).

FEV1 to miara tego, ile powietrza osoba może wydychać siłą w ciągu jednej sekundy po głębokim oddechu. Wartość FEV1 niższa niż normalna może sugerować chorobę dróg oddechowych, taką jak astma czy POChP.

FVC to miara całkowitej objętości powietrza, którą osoba może wydychać siłą po głębokim oddechu. Wartość FVC niższa niż normalna może wskazywać na chorobę ograniczającą objętość płuc, taką jak włóknienie płuc czy sarkoidoza.

Innym ważnym pomiarem uzyskanym ze spirometrii jest stosunek FEV1/FVC. Ten stosunek jest używany do różnicowania między chorobami ograniczającymi przepływ powietrza a ograniczającymi objętość płuc. Wartość niższa niż normalna FEV1/FVC sugeruje chorobę obstrukcyjną, podczas gdy normalny lub wysoki stosunek z redukowaną FVC wskazuje na chorobę restrykcyjną.


Jak interpretować wyniki testu spirometrycznego?

Interpretacja wyników spirometrii polega na porównywaniu zmierzonych wartości pacjenta z wartościami przewidywanymi na podstawie wieku, płci, wzrostu i etniczności. Odchylenia od wartości przewidywanych mogą dawać wskazówki dotyczące obecności i rodzaju choroby płuc.

Wartość FEV1 niższa niż normalna sugeruje, że pacjent może mieć chorobę dróg oddechowych. Jeśli stosunek FEV1/FVC jest również niski, to dodatkowo potwierdza diagnozę choroby obstrukcyjnej, takiej jak astma czy POChP.

Z drugiej strony, jeśli FVC jest niższa niż normalna, ale stosunek FEV1/FVC jest normalny lub wysoki, wskazuje to na chorobę restrykcyjną. Ten wzorzec często występuje w przypadkach takich jak włóknienie płuc czy zaburzenia ścian klatki piersiowej.


Jakie choroby może wykryć test spirometryczny?

Spirometria to potężne narzędzie, które może identyfikować wiele rodzajów chorób płuc. Obejmują one choroby obstrukcyjne dróg oddechowych, takie jak astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) i rozstrzenie oskrzeli. Służy również do diagnozowania chorób płuc restrykcyjnych, takich jak włóknienie płuc, sarkoidoza i pewne zaburzenia ścian klatki piersiowej.

Test spirometryczny może również wykrywać warunki takie jak mukowiscydoza, choroba genetyczna powodująca poważne uszkodzenia płuc i innych narządów. Jest również używany do oceny funkcji płuc u pacjentów z rakiem płuc, zarówno do diagnozy, jak i monitorowania postępu choroby.


Jak często należy wykonywać test spirometryczny?

Częstotliwość testów spirometrycznych zależy od stanu zdrowia jednostki i obecności jakichkolwiek ukrytych chorób płuc. Dla zdrowych jednostek rutynowe testy spirometryczne mogą nie być konieczne, chyba że mają czynniki ryzyka chorób płuc, takie jak palenie papierosów, ekspozycja na szkodliwe substancje czy historia chorób płuc w rodzinie.

Dla osób znanym chorobami płuc, takimi jak astma czy POChP, regularne testy spirometryczne są istotne dla monitorowania postępu choroby i oceny skuteczności leczenia. Testy te mogą być przeprowadzane co 6 do 12 miesięcy lub częściej, w zależności od nasilenia choroby i reakcji pacjenta na leczenie.


Który specjalista wykonuje test spirometryczny?

Testy spirometryczne są zazwyczaj przeprowadzane przez wyspecjalizowanych specjalistów, takich jak terapeuta oddechowy, technolog funkcji płucnej lub pielęgniarka pod nadzorem lekarza. W niektórych przypadkach test może być przeprowadzony przez lekarza ogólnego lub specjalistę ds. zdrowia zawodowego.

Specjalista przeprowadzający test poprowadzi pacjenta przez procedurę, upewniając się, że rozumie instrukcje i wykonuje ćwiczenia oddechowe poprawnie. Po teście wyniki są zazwyczaj interpretowane przez lekarza, często pulmonologa specjalizującego się w chorobach układu oddechowego.


Jak przygotować się do testu spirometrycznego?

Przygotowanie do testu spirometrycznego obejmuje kilka prostych kroków. Po pierwsze, istotne jest unikanie palenia papierosów co najmniej dwie godziny przed testem. Ciężkie posiłki również powinny być unikane, ponieważ mogą utrudnić głębokie oddychanie.

Pewne leki mogą wpływać na wyniki testu spirometrycznego. Dlatego pacjenci powinni poinformować swojego lekarza lub specjalistę o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym o lekach na receptę, lekach bez recepty i suplementach.

W dniu testu zaleca się noszenie luźnych i wygodnych ubrań. Ciasne ubrania mogą ograniczać oddychanie i wpływać na wyniki testu. Wreszcie, pacjenci powinni się zrelaksować i starannie stosować się do instrukcji specjalisty podczas testu.


Jakie są korzyści z testu spirometrycznego?

Spirometria oferuje liczne korzyści w zarządzaniu zdrowiem płuc. To test nieinwazyjny i bezbolesny, który dostarcza cennych informacji na temat funkcji płuc. Poprzez pomiar objętości i szybkości przepływu powietrza, spirometria może pomóc w wczesnym wykrywaniu chorób płuc, nawet przed pojawieniem się objawów.

Spirometria jest również istotna dla monitorowania postępu chorób płuc i oceny skuteczności leczenia. Dając obiektywne pomiary funkcji płuc, pozwala specjalistom dostosować plany leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta i zmieniać je w razie potrzeby.

Co więcej, spirometria może pomóc w podejmowaniu decyzji dotyczących procedur chirurgicznych. Ocena funkcji płuc przedoperacyjnie pomaga oszacować ryzyko i określić odpowiedniość pacjenta do operacji.


Czy istnieją jakieś ryzyka związane z spirometrią?

Spirometria jest ogólnie bezpieczną procedurą o minimalnych ryzykach. Jednak, ponieważ obejmuje siłowe i szybkie oddychanie, czasami może prowadzić do krótkotrwałych skutków ubocznych, takich jak zawroty głowy, kaszel, duszność lub ucisk w klatce piersiowej. Te efekty zazwyczaj są tymczasowe i ustępują krótko po teście.

W rzadkich przypadkach test może spowodować zapadnięcie się jednego z płuc, szczególnie u pacjentów z osłabioną strukturą płuc. Dlatego ważne jest poinformowanie lekarza lub specjalisty o istniejących warunkach płucnych przed testem.

Dla osób z pewnymi schorzeniami serca wysiłek związany z testem może stanowić ryzyko. Dlatego lekarz lub specjalista powinien być poinformowany o historii choroby serca, niedawnej operacji serca lub nadciśnieniu tętniczym niekontrolowanym.

Spirometria – pytania

Nasi lekarze i specjaliści odpowiedzieli na 2 pytań dotyczących: Spirometria

Jeżeli były duże trudności w wykonaniu badania, to proszę nie brać tego wyniku pod uwagę. Ponadto z jakiego powodu robiono spirometrię? Czy miał kiedykolwiek jakieś objawy typu duszność, czy…