Densytometria Centrum Medyczne L4med

Densytometria jest to badanie rentgenowskie, które służy do oceny gęstości mineralnej kości. Najczęściej wykonuje się densytometrię bliższego końca kości udowej oraz odcinka lędźwiowego kręgosłupa, rzadziej w innych lokalizacjach.
Densytometrię wykonuje się:
-u osób, u których obecne są czynniki ryzyka występowania złamań niskoenergetycznych (osteoporotycznych) : kobiety po 65 roku życia, kobiety po menopauzie przed 65 rokiem życia, mężczyźni po 70 roku życia.
- u osób, u których w przeszłości wystąpiły złamania osteoporotyczne.
-u osób narażonych na utratę masy kostnej, która jest związana z przebiegiem innej choroby, bądź tez zastosowanej do jej leczenia terapii (np. leczenie glikokortykosteroidami).
-przed planowanym wdrożeniem leczenia osteoporozy, co ma na celu potwierdzenie konieczności takiej terapii ( baadanie wykonywane jest także regularnie w trakcie trwania leczenia przeciwosteoporotycznego, co z kolei ma za zadanie ocenę skuteczności zastosowanej terapii)
-u osób z zaburzeniami odżywiania i metabolicznymi, a także zaburzeniami wzrostu oraz chorymi na zanik mięśni.

Szkielet człowieka szczytową masę osiąga, gdy mamy około 25 lat. Niestety wraz z upływem lat nasze kości zmniejszają swoją gęstość i masę, tracąc zbitą strukturę i przybierając formę gąbczastą. Ostatecznie proces ten, przebiegając przez fazę osteopenii, może doprowadzić do osteoporozy, która oznacza większą podatność na urazy, a zwłaszcza złamania. Niestety bardzo często obie fazy tej choroby potrafią nie dawać żadnych odczuwalnych objawów, a dowiadujemy się o nich przy pierwszym poważniejszym urazie kości lub w przypadku kobiet podczas profilaktycznych badań po przejściu okresu menopauzy. W obu przypadkach problemem jest zbyt późne rozpoznanie choroby i brak wyjściowych danych do porównania wyników i zauważenia tempa zachodzących zmian. Dlatego idealnie byłoby gdyby badanie densytometryczne wykonał każdy kto przekroczył wiek 30, a później 40 lat, szczególnie jeśli rodzice mieli osteoporozę.
Zgodnie z grafikiem zalecanych badań profilaktycznych, pierwszą densytometrię kobiety powinny wykonać po 50 roku życia, a mężczyźni po 60. W tym wieku gdy wyniki są dobre to badanie należy powtarzać raz na dwa lata.

Densytometria dla sportowców -total body
Badanie densytometryczne może być też niezwykle pomocne dla osób, które postanowiły zadbać o swoje zdrowie poprzez treningi lub dietę. Badanie składu ciała (tzw. total body) pozwala na zobrazowanie zmian związanych ze zwiększeniem masy mięśniowej, przy jednoczesnym zmniejszeniu tkanki tłuszczowej. Na podstawie wyników badania densytometrycznego (wiedząc, w których miejscach ciała zgromadzona jest tkanka tłuszczowa) można dostosować odpowiednie treningi lub dietę. Informacje te są niezwykle ważne szczególnie dla kulturystów czy maratończyków.

 Badanie densytometryczne u dzieci
Badanie densytometryczne zaleca także dzieciom gdy:
• Dziecko jest trwale unieruchomione, choruje na przewlekłe zapalenie stawów lub wrodzoną łamliwość kości
• Podejrzewają u dziecka zaburzenia wchłaniania lub anoreksję
• Dziecko od długiego czasu stosuje leki sterydowe
• Gdy dziecko cierpi na zaburzenia hormonalne, choruje na cukrzycę, nadczynność lub niedoczynność tarczycy
• Ponadto gdy dziecko posiada jedną z chorób neurologicznych: niedowład, porażenie lub epilepsję
Mało kto wie ale u dzieci występuje także samoistna osteoporoza dziecięca oraz młodzieńcza. Poza tym spotykany jest zanik kości o nieznanej przyczynie, czyli tzw. osteoporoza idiopatyczna. Szczególnie w tych przypadkach przydaje się badanie densytometryczne.



Posiadamy w swojej ofercie jedną z nowoczesnych specjalistycznych metod rozszerzonej analizy skanów DXA kręgosłupa lędźwoowego jest oprogramowanie słuzace do oceny struktury kości beleczkowewj-TBS co wiele lepiej odzwierciedla ono stan kliniczny pacjentóa, tj. obecnoiść złamań osteoporotycznych.


Przygotowanie
Jest to badanie, które nie wymaga szczególnego przygotowania. Należy pamiętać aby nie zażywać preparatów wapnia (w tym suplementów mineralno-witaminowych)na dobę przed planowanym badaniem, ponieważ mogłoby to doprowadzić do zafałszowania wyniku densytometrii. W dniu badania założyć ubranie, które zapewni swobodę i nie będzie zawierało metalowych elementów takie jak suwaki, klamry od pasków, guziki, ćwieki, fiszbiny biustonosza czy biżuteria. Badanie densytometryczne nie wymaga od pacjenta pozostawania na czczo.
Badania nie powinno się wykonywać w ciągu 2 dni po podaniu środka kontrastowego (np. w tomografii komputerowej) oraz w ciągu 2 tygodni po badaniu kontrastowym przewodu pokarmowego lub badaniu z użyciem radioizotopu.
Badania densytometrycznego nie powinno wykonywać się u kobiet w ciąży ze względu na szkodliwy wpływ promieniowania na płód!

Jak wygląda densytometria?
Densytometria to bezinwazyjne i bezbolesne badanie, które trwa nie dłużej niż 20 minut. Badanie te przeprowadzane jest aparatem rentgenowskim emitującym niewielką ilość promieniowania ( dwuwiązkowa absorpcja rentgenowska -DXA). Bezpośrednio przed badaniem przeprowadzany jest z pacjentem wywiad dotyczący występujących schorzeń oraz stosowanych leków. Przed densytometrią dokonuje się również pomiaru wzrostu oraz masy ciała. Następnie zostaniesz poproszony o położenie się na stole pomiarowym, nad którym umieszczone jest ramię aparatu. Aparat do badania gęstości kości emituje bardzo małą ilość promieniowania. Badanie pojedynczej lokalizacji trwa ok. 2 – 3 minut i w tym czasie istotne jest pozostanie w pozycji nieruchomej. Bezpośrednio po badaniu możliwy jest powrót do normalnej aktywności.

Przeciwwskazania do badania gęstości kości
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania densytometrii jest ciąża. Badanie to musi być również odroczone, gdy w ciągu ostatnich dwóch dni zostało przeprowadzone inne badanie z użyciem środka kontrastowego np. tomografia komputerowa z kontrastem. Problemem mogą być również duże zmiany zwyrodnieniowe, złamania, bądź też obecność obcego materiału, np. protezy w miejscu badania. W takiej sytuacji możliwe jest jednak przeprowadzenie badania – konieczna jest jednak zmiana lokalizacji.



Interpretacja wyników densytometrii
Po przeprowadzonym badaniu densytometrycznym Pacjent od razu otrzymuje wyniki. Są to kolorowe wykresy, które w graficzny sposób w zależności od wybranej opcji przedstawiają wykonane pomiary.
Najważniejsze w odczytywaniu wyników badania densytometrycznego jest porównanie ich z dwiema grupami:
• osobami w wieku 20-30 lat (wskaźnik T)
• oraz ludźmi w wieku badanego pacjenta (wskaźnik Z).
U dzieci używany jest jedynie wskaźnik Z.
Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) normy wyników badania densytometrycznego kształtują się w następujący sposób:
• norma: +1.0 do –1.0
• osteopenia: –1.0 do –2.4
• osteoporoza: –2.5 i mniej,
• ciężka osteoporoza: –2.5 (oraz jedno lub więcej złamań).
WHO ustaliło powyższe normy bazując na wartości wskaźnika T.
Warto wiedzieć, że lekarze zalecają robienie badania densytometrycznego na tym samym aparacie lub chociaż na aparacie tej samej firmy. Niestety gdy badania wykonywane są za każdym razem w innym miejscu lub na innym urządzeniu to wyniki nie są miarodajne i nie można ich ze sobą porównywać.
Jeśli wynik badania nie jest właściwy powinien zostać zinterpretowany przez lekarza, ponieważ do prawidłowej interpretacji konieczne jest również wzięcie pod uwagę innych czynników, takich jak stosowane przez pacjenta leki, predyspozycje rodzinne, choroby współistniejące, czy wcześniejsze występowanie złamań niskoenergetycznych.
Wynik densytometrii zawiera następujące elementy: obraz badanej okolicy, wartość gęstości powierzchniowej (wyrażona w g/cm2), wskaźnik T oraz wskaźnik Z. Wskaźnik T stanowi odchylenie standardowe od normy szczytowej masy kostnej u osób zdrowych w wieku 20 – 29 lat, natomiast wskaźnik Z jest to odchylenie standardowe od normy dla tego samego wieku i płci.
Wskaźnik T o wartości od – 1,0 do – 2,5 może świadczyć o osteopenii, natomiast wskaźnik T niższy, bądź równy – 2,5 może wskazywać na osteoporozę. Wskaźnik Z powinien być większy od 0. Kiedy Z<0 świadczy to o tym, że przyczynę utraty gęstości tkanki nie stanowi wiek, lecz inne czynniki ryzyka rozwoju osteoporozy. Wskaźnik Z najczęściej bierze się pod uwagę u dzieci i młodzieży, u których to nie zakończył się jeszcze proces kostnienia.

Jak często można wykonywać densytometrię?
Przy prawidłowych wynikach badań zaleca się zazwyczaj, aby densytometrię wykonywać co 2 lata. Gdy wyniki odbiegają od normy, terminy kolejnych badań ustala lekarz prowadzący. Zaleca się, aby pierwsza densytometria u kobiety została wykonana po ukończeniu 50 lat, natomiast u mężczyzn po 60 roku życia. Jednak bardzo często zdarza się, że istnieje konieczność wykonania pierwszego badania znacznie wcześniej. Dzieje się tak wtedy, gdy u danej osoby występują czynniki ryzyka wystąpienia złamań osteoporotycznych. Ważne jest, aby kolejne badania densytometrii były wykonywane na tym samym aparacie, ponieważ gwarantuje to powtarzalność wyników.