mgr Beata Rodriguez Gałązka

Dzień dobry. Z opisu wynika, że obecnie mierzy się Pan z kilkoma nakładającymi się trudnościami, dlatego nie szukałabym jednego prostego wyjaśnienia. Jednocześnie warto podkreślić, że cztery lata abstynencji po terapii uzależnienia to bardzo ważne osiągnięcie. To, że nadal doświadcza Pan trudności emocjonalnych i relacyjnych, nie oznacza, że wcześniejsza terapia nie przyniosła żadnych efektów.

Rzeczywiście częstotliwość spotkań mogła mieć znaczenie dla przebiegu terapii. Przy pracy nad bardziej złożonymi trudnościami spotkania raz czy dwa razy w miesiącu mogą być niewystarczające, szczególnie jeśli pomiędzy sesjami trudno było samodzielnie utrwalać i ćwiczyć nowe sposoby reagowania. Nie oznacza to jednak, że należy po prostu powtórzyć poprzednią terapię. Z Pana opisu wynika raczej potrzeba pracy nad innym, szerszym obszarem.

Zwróciłabym szczególną uwagę na trudności z rozpoznawaniem i nazywaniem emocji, bardzo nasilony lęk w relacji, potrzebę uzyskiwania zapewnień, zazdrość, podejrzliwość, trudność z zaufaniem, impulsywność oraz silne zamartwianie się możliwością utraty relacji. Ważne byłoby przyjrzenie się temu, co uruchamia te reakcje, jakie znaczenia nadaje Pan poszczególnym sytuacjom i co dzieje się później – zarówno w Pana myślach, emocjach, jak i zachowaniu wobec partnerki. Sam fakt, że zauważa Pan, iż część tych obaw jest nieadekwatna do sytuacji, jest już istotną informacją i może być dobrym punktem wyjścia do dalszej pracy.

Na Pana miejscu rozpoczęłabym od ponownej konsultacji psychoterapeutycznej, ale tym razem z terapeutą, który ma doświadczenie nie tylko w leczeniu uzależnień, ale również w pracy z ADHD u osób dorosłych, silnym lękiem, regulacją emocji i trudnościami w relacjach. Na pierwszych spotkaniach warto zrobić dokładniejszą ocenę tego, co obecnie jest głównym problemem i co powinno być celem terapii. Nie zakładałabym z góry, że potrzebuje Pan kolejnej terapii uzależnienia.

Rozważyłabym również ponowną konsultację psychiatryczną. Z opisu wynika, że wcześniejsze leczenie farmakologiczne częściowo pomagało, ale było ograniczone przez działania niepożądane i tolerancję. Warto powiedzieć lekarzowi dokładnie, jakie leki Pan przyjmował, co pomagało, jakie działania uboczne wystąpiły i jak wygląda obecnie funkcjonowanie bez leczenia przeciwlękowego czy przeciwdepresyjnego. Nie oznacza to oczywiście, że konieczne jest ponowne włączenie leków – chodzi raczej o ponowną ocenę sytuacji i możliwości leczenia.

Ważne byłoby również sprawdzenie, jak obecnie wygląda ADHD i jego wpływ na funkcjonowanie. Trudności z hamowaniem reakcji, impulsywnością, regulacją emocji czy utrzymywaniem uwagi mogą dodatkowo nasilać problemy w relacji, ale nie powinny być automatycznie uznawane za przyczynę wszystkich opisanych objawów.

Jeżeli chodzi o samą relację, na tym etapie starałabym się nie koncentrować wyłącznie na tym, jak uzyskać od partnerki większe poczucie bezpieczeństwa. Potrzeba ciągłego zapewniania może chwilowo obniżać lęk, ale jednocześnie może go utrwalać, ponieważ pojawia się przekonanie, że aby poczuć się bezpiecznie, musi Pan uzyskać kolejne zapewnienie. W terapii warto byłoby nauczyć się rozpoznawać moment, w którym uruchamia się ten mechanizm, i stopniowo budować inne sposoby radzenia sobie z napięciem i niepewnością.

Jeżeli zdarzają się dni, w których lęk jest tak silny, że praktycznie uniemożliwia normalne funkcjonowanie, tym bardziej nie odkładałabym konsultacji. Warto zająć się tym teraz, zanim trudności jeszcze bardziej wpłyną na relację i codzienne funkcjonowanie.

Podsumowując: nie traktowałabym tego jako sytuacji, w której „terapia nie zadziałała, więc nic już nie można zrobić”. Ma Pan za sobą cztery lata abstynencji, a obecnie pojawił się kolejny obszar trudności, który wymaga bardziej ukierunkowanej pracy. Najrozsądniejszym kolejnym krokiem byłaby konsultacja psychoterapeutyczna i równolegle, ze względu na historię leczenia farmakologicznego oraz nasilone objawy, ponowna konsultacja psychiatryczna.

To, co Pan opisuje, jest sytuacją, którą warto dokładnie skonsultować, szczególnie że trudności utrzymują się już od dłuższego czasu i w istotny sposób wpływają na Pana funkcjonowanie zawodowe i codzienne życie oraz jak się domyślam powoduą cierpienie.

Z opisu wynika, że w momencie zbliżania się do rozpoczęcia pracy pojawia się bardzo silne napięcie i lęk, któremu towarzyszą natłok myśli, objawy paniki oraz problemy ze snem. Następnie dochodzi do unikania lub rezygnacji z pracy, co przynosi prawdopodobnie chwilową ulgę, ale później pojawiają się wyrzuty sumienia, poczucie porażki i obawa przed kolejną próbą. Rzeczywiście może to tworzyć mechanizm błędnego koła.

Jednocześnie na podstawie samego opisu nie można stwierdzić, z czego dokładnie wynikają te trudności. Nie musi to być wyłącznie zaburzenie lękowe czy napady paniki. Ważne byłoby przyjrzenie się temu, czego konkretnie obawia się Pan w związku z rozpoczęciem pracy, jakie myśli i wyobrażenia pojawiają się w tym momencie, co dzieje się w Pana emocjach i ciele oraz czy podobny lęk pojawia się również w innych sytuacjach. Istotne byłoby również poznanie wcześniejszych doświadczeń związanych ze szkołą, pracą, wymaganiami czy oceną ze strony innych osób.

Myślę, że warto rozpocząć od konsultacji psychologicznej, podczas której można spokojnie przyjrzeć się temu problemowi i spróbować zrozumieć, co uruchamia tak silną reakcję. Dopiero wtedy można zdecydować, jaka forma dalszej pomocy będzie najbardziej odpowiednia. Jeżeli objawy lękowe są bardzo nasilone, występują częste napady paniki lub bezsenność jest znacząca, można również rozważyć konsultację psychiatryczną.

To, że wielokrotnie nie udało się Panu rozpocząć lub utrzymać pracy, nie oznacza, że problem wynika z lenistwa czy braku chęci do pracy. Sam fakt, że zależy Panu na znalezieniu pracy i jednocześnie doświadcza Pan tak silnego lęku, pokazuje raczej, że jest tu jakiś mechanizm, który warto zrozumieć, zamiast kolejny raz zmuszać się do działania i kończyć w podobnym punkcie.

Jeżeli chciałby Pan skonsultować tę sytuację, zapraszam do kontaktu.