Jak wygląda funkcjonowanie i przystosowanie do grupy rówieśniczej osoby z zespołem Aspergera w wieku

Dzień dobry,

Zespół Aspergera ma wiele aspektów i trudno wyszczególnić jakiś specyficzny model funkcjonowania dla wszystkich nastolatków, które mają to spektrum autyzmu. Tak jak w grupie nastolatków bez spektrum autyzmu jest wiele różnych sytuacji, z którymi dorastający człowiek musi się mierzyć, tak samo u osób z Zespołem Aspergera – będzie wiele różnic osobniczych.

Są bowiem osoby wysoko funkcjonujące i takie, które są bardzo zamknięte na relacje społeczne i rozumienie norm/ dostrzeganie czy interpretację emocji.

Osoby z Zespołem Aspergera mają często problem z rozumieniem własnego funkcjonowania – kontekst burzy hormonów, która towarzyszy w okresie dorastania może być zatem dla nich faktycznie mocno dezorganizujący, ponieważ wypracowane dotychczas techniki adaptacyjne mogą nie działać tak, jak dotychczas. Jest to jednak naturalny proces, przez który przechodzi każdy nastolatek.

Warto zwrócić uwagę, że okres dojrzewania to moment, w którym dużo zależy też od tego jak nastolatek funkcjonował jako dziecko, czy dostał/a wsparcie, jakich technik adaptacyjnych się nauczył, a także jaki jest kontekst społeczny, w którym funkcjonuje. Czy wraz ze zmieniającymi się wymaganiami społecznymi – adekwatnymi do wieku jej/jego środowisko będzie z troską i uważnością starać się wprowadzić młodego człowieka w nowe otoczenie, czy poczucie odtrącenia i odrzucenia będzie potęgowane brakiem wsparcia od otoczenia, czy brakiem profesjonalnej pomocy terapeuty.

Jeśli pojawiają się jakieś problemy w relacjach lub dorastająca osoba staje się bardziej wycofana, jest odrzucana przez grupę rówieśniczą – warto pracować z konkretną osobą i wsparciem rodziny, pod okiem psychoterapeuty nad rozumieniem norm społecznych, usamodzielnieniem i wsparciem dla nastolatka w tak burzliwym okresie życia, jakim jest dorastanie.

Pozdrawiam serdecznie,
Magdalena Moskal

Dzień dobry,

Zgadzam się z odpowiedzią udzieloną przez panią Magdalenę Moskal. Dodam, że możemy wesprzeć funkcjonowanie nastolatka z ZA poprzez terapię Biofeedback - cykl spotkań terapeutycznych usprawniających funkcjonowanie mózgu. Ćwiczący uczy się kontroli emocjonalnej, poprawia kontakt z samym sobą, nabiera kompetencji szkolnych i interpersonalnych.
Może rozwinąć w pełni swój potencjał intelektualny i odnieść sukces.
Pozdrawiam serdecznie
Agata Sawicka, psycholog, terapeuta Biofeedback

Funkcjonowanie i przystosowanie do grupy rówieśniczej osoby z zespołem Aspergera w wieku 15–18 lat bywa znacznie utrudnione i zależy od wielu czynników: poziomu rozwoju społecznego, wsparcia środowiskowego, świadomości własnych trudności oraz wcześniejszych doświadczeń społecznych.

Najczęstsze cechy obserwowane w relacjach z rówieśnikami:

– Trudności w rozumieniu norm społecznych i sygnałów niewerbalnych – młodzież z ZA może nie odczytywać ironii, aluzji, tonu głosu czy mimiki, co utrudnia płynne wchodzenie w interakcje i utrzymywanie kontaktów.

– Wysoka potrzeba przewidywalności – spontaniczność, zmienność i dynamiczny charakter relacji rówieśniczych może wywoływać lęk lub frustrację.

– Nietypowe zainteresowania – mogą być źródłem izolacji, ale też potencjalnym mostem łączącym z innymi, jeśli znajdzie się grupa akceptująca różnorodność.

– Dosłowność i sztywność językowa – trudności z tzw. „small talkiem” i komunikacją społeczną mogą być odbierane jako chłód lub dziwność.

– Poczucie wyobcowania – wielu adolescentów z ZA doświadcza odrzucenia, wykluczenia lub niezrozumienia, co sprzyja rozwojowi wtórnych problemów emocjonalnych (lęk, depresja, izolacja).

– Silna potrzeba kontaktu – wbrew stereotypom, wiele osób z ZA pragnie relacji, ale nie potrafi ich zainicjować lub podtrzymać, co generuje cierpienie.

Wspierające mogą być: psychoedukacja, treningi umiejętności społecznych, bezpieczne środowiska (np. koła zainteresowań), terapeutyczne grupy rówieśnicze oraz indywidualna psychoterapia. Kluczowe jest także zrozumienie i akceptacja ze strony dorosłych oraz rówieśników.