mgr Grzegorz Stempniak

Dzień dobry,

opisuje Pan sytuację, która jest dość częsta w rodzinach patchworkowych i jednocześnie bardzo wymagająca emocjonalnie dla wszystkich stron.

Z perspektywy psychologicznej zachowanie Pana partnerki może wynikać z kilku nakładających się czynników. Jeśli przez dłuższy czas wychowywała dziecko sama, bez wsparcia, bardzo często rozwija się u rodzica silna potrzeba „rekompensowania” dziecku trudności – poprzez brak granic, nadmierne pobłażanie czy unikanie frustracji dziecka. To nie wynika ze złej woli, tylko raczej z lęku: przed odrzuceniem przez dziecko, przed byciem „złym rodzicem” albo przed utratą relacji.

W takiej sytuacji dziecko uczy się, że emocje (np. płacz) są skutecznym narzędziem wpływu, a brak granic powoduje, że jego rozwój emocjonalny i społeczny może być opóźniony względem wieku.

To, co Pan opisuje – czyli różnica w zachowaniu dziecka w zależności od obecności mamy – również jest bardzo istotne. Może to oznaczać, że dziecko funkcjonuje w dwóch różnych „systemach zasad” i dostosowuje się do tego, kto aktualnie jest obecny. Przy mamie wraca do roli, która daje mu najwięcej korzyści i bezpieczeństwa.

Jeśli chodzi o rozmowę z partnerką – kluczowe jest, aby nie zaczynać od krytyki jej stylu wychowania. To zwykle uruchamia obronę i zamyka możliwość dialogu.

Zamiast tego warto:

mówić o swoich obserwacjach, bez ocen („zauważyłem, że gdy…” zamiast „on jest rozpieszczony”)
podkreślić, że zależy Panu na dobru dziecka i na wspólnym działaniu
zapytać ją o jej perspektywę („jak Ty to widzisz?”, „co jest dla Ciebie najtrudniejsze?”)
budować poczucie, że nie chce Pan „zastępować ojca” ani przejmować kontroli, tylko być wsparciem

Bardzo ważne: wchodzenie w rolę „tego, który wprowadza zasady”, bez zgody matki, prawie zawsze kończy się konfliktem – zarówno z partnerką, jak i z dzieckiem.

Jeśli chce Pan wprowadzać „męskie wzorce”, to skuteczniejsze będzie pokazywanie ich poprzez relację i własne zachowanie, a nie poprzez narzucanie zasad. Dzieci dużo bardziej uczą się przez obserwację niż przez komunikaty.

To, że ma Pan dobry kontakt z chłopcem, jest dużym zasobem. Warto go utrzymywać, ale jednocześnie pamiętać, że kluczowa zmiana może się wydarzyć tylko wtedy, gdy rodzice (biologiczny i partner) będą działać spójnie.

W wielu takich sytuacjach bardzo pomocna jest wspólna konsultacja u psychologa – nie dlatego, że „ktoś robi coś źle”, ale żeby ustalić wspólne podejście i granice, które będą wspierały rozwój dziecka.

Podsumowując: problem, który Pan widzi, jest realny, ale jego rozwiązanie zaczyna się od relacji z partnerką, nie od zmiany zachowania dziecka.