mgr Joanna Kalicka-Molin

Dzień dobry,
opisuje Pani silne emocje. To, że dostrzega Pani swoją reakcję i chce ją zmienić, jest ważnym punktem wyjścia jednak na podstawie samego opisu nie można ustalić ich przyczyny.
W podejściu poznawczo-behawioralnym przyglądamy się całemu procesowi: co się wydarza, jaka myśl pojawia się w ważnym momencie, co Pani czuje i jak następnie reaguje. Czy kiedy partner wychodzi, pojawia się na przykład myśl: „skoro wybiera spotkanie z kolegami, jestem dla niego mniej ważna”? To tylko przykład — istotne jest uchwycenie Pani własnej interpretacji. Samo wyjście partnera i znaczenie, które mu Pani nadaje, to dwie różne rzeczy.
Warto również sprawdzić, co dzieje się po płaczu lub wyrzutach. Jeśli partner wtedy zostaje albo intensywnie Panią uspokaja, napięcie może chwilowo opadać. Taka ulga może jednak nieświadomie utrwalać ten sposób reagowania. Nie oznacza to celowej manipulacji, lecz mechanizm, któremu warto się przyjrzeć.
Pomocnym początkiem może być zapisanie jednej takiej sytuacji: „co się wydarzyło — co pomyślałam — co poczułam — co zrobiłam — jaki był skutek”. Następnie można zapytać siebie: „Jakie mam dowody, że jestem mniej ważna? Jakie inne wyjaśnienie tej sytuacji jest możliwe?”.
Odpowiedź opiera się na krótkim opisie, dlatego proszę potraktować ją jako punkt wyjścia do dalszego przyjrzenia się tej sytuacji — pełniejsze jej zrozumienie wymaga dodatkowych informacji, które warto omówić podczas konsultacji z psychologiem lub psychoterapeutą.
Pozdrawiam serdecznie i życzę powodzenia.

Małymi krokami można stopniowo odzyskiwać poczucie sprawczości, a pomocnym początkiem jest zrozumienie, co utrudnia Panu działanie. Z perspektywy poznawczo-behawioralnej warto przyjrzeć się temu, co dzieje się tuż przed wycofaniem: jaka pojawia się myśl na przykład „nie dam sobie rady”, obawa przed oceną, wstyd, czy raczej brak energii?
Pozostanie w łóżku lub przed ekranem może być sposobem na chwilowe odsunięcie napięcia, trudnych emocji czy obawy przed niepowodzeniem. W tym sensie może pełnić funkcję ochronną: przynosi ulgę teraz, ale z czasem może zwiększać zaległości, samotność i samokrytykę. Warto wspólnie z terapeutą sprawdzić, czy tak dzieje się również u Pana.
Jednym z pomocnych narzędzi w Pana sytuacji może być aktywizacja behawioralna, czyli stopniowe wprowadzanie zaplanowanych, wykonalnych czynności dających poczucie sprawczości, przyjemność lub kontakt z innymi. Jest to praca niejako „od dołu”: niewielka zmiana zachowania może z czasem wpłynąć na samopoczucie i sposób myślenia o sobie. Równolegle można pracować „od góry”, przyglądając się myślom takim jak na przykład „w moim wieku powinienem już to wiedzieć”, które mogą nasilać wstyd i utrudniać podejmowanie prób.
Jeśli wycofanie wiąże się z lękiem, wspólnie z terapeutą można stworzyć hierarchię sytuacji — uporządkować je według nasilenia obawów, jakie wywołują. Pracę często rozpoczyna się od zadań o umiarkowanej trudności: takich, które stanowią wyzwanie, ale są możliwe do podjęcia, zamiast automatycznie wybierać najłatwiejsze lub najtrudniejsze. Punkt wyjścia dobiera się indywidualnie do Pana możliwości.
Te „małe kroki” przekłada się na konkretny plan. Zamiast „muszę zająć się studiami” — „jutro o 11 przez pięć minut sprawdzę wymagania dotyczące licencjatu”, a zamiast „muszę mieć znajomych” — „odezwę się do jednej osoby z roku”. Można stopniowo pracować nad podejmowaniem obowiązków, powrotem do kontaktów z ludźmi oraz aktywnościami, które dają przyjemność i pomagają uporządkować dzień.
Warto obserwować, jakie myśli i emocje pojawiają się przed działaniem, co pomaga je podjąć i co dzieje się po nim. Celem jest stopniowe ograniczanie unikania, sprawdzanie swoich obaw w praktyce i odzyskiwanie poczucia wpływu na codzienne życie. Sukcesem jest także podjęcie próby mimo dyskomfortu — nie tylko natychmiastowa poprawa samopoczucia.
W planie warto uwzględnić również coś przyjemnego, nie tylko obowiązki.
Ta odpowiedź opiera się na krótkim opisie, dlatego proszę potraktować ją jako punkt wyjścia do rozmowy z terapeutą. Pełniejsze zrozumienie Pana sytuacji wymaga dodatkowych informacji i wspólnego dobrania odpowiedniego sposobu pracy.
Pozdrawiam serdecznie i życzę powodzenia.