Witam serdecznie, Jak według Lacana język wpływa na rzeczywistość pacjenta (mającego zaburzenia dep

Dzień dobry,
Temat jest bardzo rozległy dlatego zachęcam do zapoznania się z literaturą. Mogę polecić tą pozycję: Lacan on Depression and Melancholia by Derek Hook, Stijn Vanheule
Pozdrawiam
Kinga Wrześniewska

Witam serdecznie. Według Lacana język ma kluczowy wpływ na rzeczywistość pacjenta, ponieważ strukturuje jego myśli, emocje i sposób, w jaki doświadcza świata. Lacan uważał, że nieświadomość jest ustrukturowana jak język, co oznacza, że nasze pragnienia, lęki i konflikty manifestują się poprzez słowa, które używamy, oraz sposób, w jaki mówimy o sobie i innych.

Dla pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi, lękowymi czy osobowościowymi język może tworzyć sztywne wzorce myślenia, które wzmacniają negatywne emocje i ograniczają ich zdolność do zmiany. Na przykład, osoby z depresją mogą posługiwać się językiem, który podkreśla beznadziejność i negatywne spojrzenie na siebie oraz świat, co utrwala ich stan. Z kolei osoby z zaburzeniami lękowymi mogą wyrażać się w sposób, który ujawnia głęboko zakorzenione obawy i niepewność.

Lacanowska terapia dąży do odkrycia tych wzorców poprzez analizę języka pacjenta, zwracając uwagę na przejęzyczenia, powtórzenia czy lapsusy, które ujawniają nieświadome treści. Zmieniając sposób, w jaki pacjent mówi o swoich doświadczeniach, można wpłynąć na jego postrzeganie rzeczywistości, co otwiera drogę do głębszego zrozumienia siebie i swoich emocji. W ten sposób język nie tylko odzwierciedla wewnętrzny świat pacjenta, ale także kształtuje jego przeżywanie i interakcje z otoczeniem.
Łączę pozdrowienia.
Katarzyna Aleksandrzak

Język, w ujęciu Jacques'a Lacana, wywiera fundamentalny i konstytutywny wpływ na rzeczywistość pacjenta z zaburzeniami psychicznymi (depresyjnymi, lękowymi, osobowościowymi), ponieważ to właśnie język (zwany Symbolicznym) jest strukturą, która kształtuje podmiotowość i wprowadza jednostkę w świat kultury. Nieświadomość jest ustrukturyzowana jak język, co oznacza, że symptomy psychiczne, w tym te związane z lękiem, depresją czy zaburzeniami osobowości, są manifestacjami tej struktury, a nie tylko biologicznymi czy prostymi psychologicznymi deficytami.
Zaburzenia psychiczne (jak depresja, lęk, cechy osobowościowe) są ściśle związane z językiem, ponieważ:

Nieświadomość to Dyskurs Innego: Nieświadomość jest ustrukturyzowana jak język i jest dyskurem Innego. Myśli, popędy i konflikty pacjenta są wyrażane za pomocą mechanizmów językowych, takich jak metafora (kondensacja) i metonimia (przemieszczenie).

Symptom jako Metafora: Symptom (np. napady lęku, objawy depresyjne) jest postrzegany jako metafora – sposób, w jaki nieświadomość (wyparte znaczące) manifestuje się w ciele lub mowie. Jest to komunikat do rozszyfrowania, wyraz konfliktu, którego podmiot nie może świadomie nazwać.
Lęk jako Afekt, który Nie Zwodzi: Lęk zajmuje u Lacana szczególne miejsce. Jest to afekt, który pojawia się, gdy Symboliczne (język/znaczące) zawodzi, a podmiot staje w obliczu Realnego (tego, czego nie da się symbolicznie ująć ani opanować). W przypadku zaburzeń lękowych, lęk jest manifestacją braku stabilności symbolicznej, groźbą rozpadu stworzonej przez język rzeczywistości podmiotu.

Język i Definiowanie Siebie: Pacjent, próbując opisać swoje cierpienie ("jestem neurotyczny", "mam depresję"), używa sztywnych, klinicznych kategorii językowych, które mogą go alienować i utrwalać jego stan, czyniąc go "niewolnikiem" danego znaczącego (np. znaczącego "osoba depresyjna").
W kontekście klinicznym, celem analizy nie jest usunięcie objawu, lecz pomoc pacjentowi w "przekroczeniu" pustej mowy, która mówi tylko o ego (fantazji), na rzecz "pełnej mowy", która prowadzi do przepracowania nieświadomych relacji i pragnień.