Dzień dobry, Chciałem zapytać jakich potraw/napojów/przypraw należy unikać po przebytym udarze kr

Po krwotocznym udarze i po leczeniu nożem gamma kluczowe jest to, że największy, realnie modyfikowalny „żywieniowy” czynnik ryzyka nawrotu krwawienia to utrzymująco podwyższone ciśnienie tętnicze, a nie pojedyncze przyprawy - dlatego w praktyce bardziej niż kurkuma czy czosnek znaczenie mają: nadmiar soli i żywność wysokosodowa (wędliny, sery dojrzewające, dania gotowe, zupy w proszku, słone przekąski), alkohol (szczególnie epizody „więcej naraz”), napoje energetyczne i duże dawki kofeiny, a także lukrecja (wzrost ciśnienia przez efekt mineralokortykoidowy) oraz przewlekłe odwodnienie. Jeśli chodzi o „rozrzedzanie krwi”, to w dawkach kulinarnych większość przypraw z listy jest zwykle bezpieczna, natomiast ostrożność dotyczy głównie skoncentrowanych ekstraktów i suplementów, bo to one mogą istotniej nasilać efekt przeciwpłytkowy lub wchodzić w interakcje z lekami - i tu z Pana listy największą ostrożność zachowałbym przy żeń-szeniu oraz przy preparatach czosnku/kurkuminy w kapsułkach, natomiast czosnek i kurkuma jako przyprawy w jedzeniu są zazwyczaj neutralne klinicznie Siemię lniane i nasiona chia mogą mieć łagodny wpływ na hemostazę, ale w typowych porcjach (1-2 łyżki dziennie) zwykle przeważa korzyść metaboliczna (błonnik, profil lipidowy, stabilizacja glikemii), ostra papryka/chili może przejściowo „podbić” odczucie kołatania/reakcję adrenergiczną, ale nie jest typowym czynnikiem destabilizującym ciśnienie, kmin i czarnuszka w kuchni nie są problemem, sok z granatu częściej obniża ciśnienie niż je podnosi (uwaga raczej na ładunek cukru, jeśli jest insulinooporność/cukrzyca), echinacea nie jest klasycznym „rozrzedzaczem”, ale suplementy ziołowe ogólnie warto traktować ostrożnie po krwawieniu wewnątrzczaszkowym. Praktycznie: proszę budować dietę „pod ciśnienie” (mało soli, dużo potasu i magnezu z warzyw, strączków, orzechów, pełnych zbóż, odpowiednie nawodnienie), a jeśli w ogóle sięgać po zioła, to raczej w dawkach kulinarnych, nie w formie wysokoskoncentrowanych kapsułek i mieszanek i doprecyzuję, bo to zmienia odpowiedź: czy aktualnie jest Pan na jakimkolwiek leku przeciwpłytkowym lub przeciwkrzepliwym (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel, warfaryna, apiksaban, rywaroksaban) i jakie ma Pan zwykle wartości ciśnienia w domowych pomiarach (rano i wieczorem) - na te pytania należy udzielić sobie odpowiedzi, aby do końca doprecyzować to, o czym napisałem wyżej.

Dzień dobry,
Po przebytym udarze krwotocznym warto szczególnie uważać na produkty i suplementy, które mogą zwiększać ryzyko krwawienia lub podnosić ciśnienie krwi. Do ostrożnego stosowania należą m.in. ostra papryka, imbir, czosnek, kurkuma, nasiona chia i siemię lniane w dużych ilościach, suplementy typu żeń-szeń czy echinacea, a także soki z czarnego bzu. Warto także ograniczać alkohol, nadmiar kofeiny i bardzo słone lub mocno przetworzone produkty. Najbezpieczniejsza jest dieta oparta na warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach, chudym białku i zdrowych tłuszczach. Przy takiej sytuacji dobrze jest ustalić indywidualne zalecenia żywieniowe - zapraszam na konsultację, podczas której mogę przygotować plan dopasowany do Pana stanu zdrowia i ryzyka powikłań.
Pozdrawiam serdecznie,
Karolina Leontowicz

Dzień dobry,

dziękuję za pytanie – z wymienionych przez Ciebie produktów wiele może rozrzedzać krew lub podnosić ciśnienie w dużych dawkach (czarnuszka, siemię lniane, nasiona chia, ostra papryka, imbir, kurkuma, czosnek, echinacea, żeń-szeń).Nie chodzi o całkowitą eliminację, ale o kontrolę ilości i formy – np. używanie tych przypraw w kuchni jest zwykle bezpieczne, natomiast suplementy lub napary w dużych dawkach mogą być ryzykowne. Dodatkowo warto uważać na suplementy omega-3 w dużych dawkach, witaminę E, alkohol i napoje wysoko kofeinowe. Bezpieczne przyprawy to np. bazylia, oregano, tymianek, pietruszka, koperek, kolendra, mięta, szałwia, słodka papryka. Napoje – woda, zielona herbata w umiarkowanych ilościach, rooibos, napary z mięty, melisy czy rumianku.
W razie wątpliwości warto omówić indywidualną dietę z dietetykiem, żeby minimalizować ryzyko i jednocześnie zachować różnorodność posiłków.

Marzena Zacharska
dietetyk kliniczny