mgr Łukasz Kasper

Dzień dobry, to, co Pan opisuje jest zgodne z tym, co zdarza się u części osób z depresją. Warto jednak aby Pan pamiętał, że nie da się na tej podstawie stwierdzić, czy to wyłącznie efekt depresji, czy również zmiana uczuć lub inne trudności w relacji.
Osoby z depresją mogą czuć się jakby były "ciężarem", bywają wręcz przekonane, że szkodzą swoim bliskim i że "bez nich będzie im lepiej". Mogą odsuwać od siebie nawet osoby, które najbardziej kochają. Towarzyszy im również emocjonalne zobojętnienie – depresja może powodować, że człowiek ma wrażenie, jakby przestał czuć emocje, również miłość czy radość. To nie musi oznaczać, że uczucia rzeczywiście zniknęły, ale osoba cierpiąca z powodu depresji może nie mieć do nich jasnego dostępu. Wycofanie z kontaktów społecznych to charakterystyczny objaw depresji. Unikanie nie zawsze jest wymierzone w konkretną osobę, choć partner często odczuwa to najmocniej, bo to on potrzebuje najwięcej bliskości.
Nie zaleca się przerwania psychoterapii, może mieć to niekorzystny wpływ. Możliwe, że pojawia się nasilony brak poczucia sensu, pogłębienie poczucia winy lub wstydu. Warto prowadzić rozmowy z partnerką o powrocie na psychoterapię. Jeśli nadal przyjmuje leki, ale jej stan się pogarsza, warto, aby ponownie skontaktowała się z psychiatrą. Czasami konieczna jest zmiana leczenia, zmiana dawki lub rodzaju leków.
Gdybym miał odnieść się do mechanizmów i potrzeb osoby w depresji, jeśli chodzi o Pana, paradoksalnie najlepszym rozwiązaniem może być uszanowanie jej prośby, ale jednocześnie pokazanie, że Pan nie znika. Warto stosować komunikację opartą na szacunku, pełną zrozumienia i obecności, w rodzaju: "Rozumiem, że potrzebujesz przestrzeni. Uszanuję to. Chcę tylko, żebyś wiedziała, że jestem i jeśli będziesz chciała się odezwać lub będziesz potrzebowała pomocy, możesz na mnie liczyć."
To daje jej poczucie bezpieczeństwa, a jednocześnie nie wywiera presji.
Jednocześnie zwróciłbym uwagę na jedną rzecz: jeśli mówi, że jest jej coraz gorzej i zrezygnowała z psychologa, warto delikatnie zachęcić ją do ponownego kontaktu z psychiatrą lub terapeutą. Pogorszenie mimo leczenia wymaga oceny przez specjalistę. Może Pan to tłumaczyć analogicznie do chorób układu ruchu i korzystania z fizjoterapeuty lub ortopedy. Zdrowie psychiczne to również dział medycyny i obszar, który bezpośrednio wpływa na funkcjonowanie naszego układu hormonalnego, krwionośnego, pokarmowego itd.
Jeśli kiedykolwiek wspomniałaby o myślach samobójczych, beznadziei lub o tym, że nie chce żyć, proszę aby nie traktował Pan tego jako jednego z elementów depresji. W takiej sytuacji bezzwłocznie należy zachęcić ją do pilnego kontaktu z psychiatrą, a jeśli zagrożenie wydaje się bezpośrednie – skontaktować się z numerem alarmowym lub bliskimi, którzy mogą do niej dotrzeć.
Na podstawie opisu, w tej chwili nie ma podstaw, by stwierdzić, że chce zakończyć związek. Równie dobrze możemy stwierdzić, że próbuje się od Pana odsunąć dlatego, że uważa siebie za ciężar albo nie jest w stanie angażować się emocjonalnie z powodu depresji - nie wie, co czuje, a nie chce ranić. Dopiero czas i jej dalsze zachowanie pokażą, z czym mamy do czynienia.
Trzymam mocno kciuki. Pozdrawiam

Dzień dobry,
Po wspólnym zamieszkaniu wiele par przechodzi etap, w którym kończy się okres idealizacji. Zaczynamy widzieć partnera w codzienności – nie tylko jego zalety, ale też cechy, które wcześniej były mniej widoczne lub nie miały dla nas takiego znaczenia. Samo to nie jest sygnałem, że związek jest zły. Jest raczej zaproszeniem do sprawdzenia, czy potrafimy zaakceptować drugiego człowieka takim, jaki jest, a jednocześnie rozmawiać o tym, co jest dla nas trudne.
Zastanowiłbym się nad jedną rzeczą. Piszesz, że kiedyś sama miałaś trudności społeczne i bardzo dużo pracy włożyłaś w nauczenie się odczytywania ludzi. Być może właśnie dlatego jesteś dziś szczególnie wyczulona na sytuacje, w których ktoś tych subtelnych sygnałów nie dostrzega. Czasami największą wrażliwość mamy właśnie w obszarach, nad którymi sami kiedyś intensywnie pracowaliśmy.
Jednocześnie warto oddzielić dwie kwestie. Pierwsza to realne zachowania partnera. Jeśli jego żarty rzeczywiście ranią innych, a on nie zauważa ich reakcji albo nie potrafi zatrzymać się mimo sygnałów z otoczenia, to jest coś, nad czym warto pracować. Nie po to, żeby stał się kimś innym, ale żeby lepiej funkcjonował w relacjach. Druga kwestia to Twój wstyd. W psychologii mówimy czasem o zjawisku „przejmowania odpowiedzialności za zachowanie partnera”. Warto zadać sobie pytanie: czy rzeczywiście to Ty jesteś oceniana przez pryzmat jego zachowania, czy bardziej obawiasz się tej oceny?
Piszesz też, że widzisz jego postępy. To bardzo ważna informacja. Świadczy o tym, że nie jest osobą niezdolną do zmiany, a kimś, kto rozwija swoje kompetencje społeczne. Zmiana takich umiejętności zwykle trwa latami, szczególnie jeśli ktoś przez długi czas żył w izolacji lub doświadczył wielu strat.
Zachęcałbym Cię do spokojnej rozmowy z partnerem, ale nie bezpośrednio po sytuacji, która Cię zawstydziła. Lepiej wybrać moment, kiedy oboje jesteście spokojni. Mów o swoich przeżyciach, a nie o jego wadach. Zamiast: „Zachowujesz się żenująco”, lepiej powiedzieć: „Zauważyłam, że w niektórych sytuacjach społecznych zaczynam odczuwać napięcie i chciałabym wspólnie zastanowić się, jak możemy sobie z tym poradzić.” To otwiera przestrzeń do współpracy zamiast do obrony.
Na koniec zostawiłbym Ci jedno pytanie do przemyślenia. Gdyby Twój partner już nigdy nie stał się bardziej wyczulony społecznie niż jest dzisiaj, ale pozostał dobrym, kochającym i lojalnym człowiekiem – czy byłabyś w stanie z nim być? Nie musisz odpowiadać od razu. To pytanie pomaga odróżnić cechy, które są dla nas jedynie irytujące, od tych, które rzeczywiście są nie do pogodzenia z Twoimi wartościami i wizją wspólnego życia.
Nie odbieram z Twojego opisu sygnałów świadczących o braku miłości. Bardziej widzę młodą parę, która weszła w etap konfrontacji z codziennością i różnicami między sobą. To trudny, ale jednocześnie bardzo rozwojowy moment dla związku. Jeśli oboje będziecie potrafili rozmawiać o takich rzeczach z ciekawością, a nie z oskarżeniami, istnieje duża szansa, że wyjdziecie z tego etapu z silniejszą relacją. Tego Wam życzę :)
Pozdrawiam