Zawał Serca

sugerowany specjalista: kardiolog

łac. infarctus myocardii
Zawał Serca

Schemat przedstawiający zawał mięśnia sercowego (2) koniuszka ściany serca po okluzji (zamknięciu) (1) gałęzi lewej tętnicy wieńcowej (LCA, prawa tętn (licencja, autorzy)

Nagły stan polegający na pojawianiu się martwicyfragmentu mięśnia sercowego wywołanejniedokrwieniem. Jeśli w ciągu kilkunastu minut nie zostanie przywrócone prawidłowe krążenie, zmiany stają się nieodwracalne. Zdecydowana większość zawałów powstaje w mięśniu komory lewej i w przegrodzie międzykomorowej serca, bardzo rzadko występują zawały komory prawej lub przedsionków. Zawał serca jest jedną z postaci choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego, pozostałe tonagła śmierć sercowa,dławica sercowa,przewlekła choroby niedokrwienna sercaoraz kardiomiopatia niedokrwienna.

Symptomy

Podział

Wyróżnia się:
  • zawał pełnościenny (łac.infarctus myocardii totimuralis)
  • zawał podwsierdziowy (łac.infarctus myocardii subendocardialis)
Obecnie zawał włączony został do klasyfikacji ostrych zespołów wieńcowych:
  • niestabilna choroba wieńcowa (ang. UA - Unstable Angina)
  • zawał mięśnia sercowego
    • bez uniesienia odcinka STelektrokardiogramu (ang. NSTEMI - Non ST-elevation Myocardial Infarction)
    • z uniesieniem odcinka ST elektrokardiogramu (ang.STEMI - ST-Elevation Myocardial Infarction)
  • nagły zgon sercowy.

Przebieg

Zawal pełnościenny niepowikłany w typowych przypadkach przebiega następująco:
  • zawał wczesny (łac.infarctus myocardii recens)
  • zawał w stanie rozmiękania (łac.infarctus myocardii in statu emollitionis)
  • zawał w okresie organizacji (łac.infarctus myocardii in statu organisationis)
  • kształtowanie się blizny pozawałowej (łac.cicatrix post infarctum myocardii)

Przyczyny

Do zawału mięśnia sercowego dochodzi na skutek:
  • zmian miażdżycowych tętnic wieńcowych (najczęściej)
    • pęknięcie blaszki miażdżycowej
    • krwotok do blaszki miażdżycowej
    • zakrzep na powierzchni blaszki miażdżycowej
  • zatoru tętnicy wieńcowej
  • zmian zapalnych tętnic wieńcowych (np. w przebiegukiły,choroby Kawasaki)
  • urazu (np. w wyniku wypadku)
  • neuropochodnych zaburzeń w regulacji przepływukrwiprzez układ naczyń wieńcowych
    wstrząsu (np. septyczny)
  • dużyprzerostmięśnia sercowego

Czynniki ryzyka

Wśród czynników sprzyjających wystąpieniu zawału mięśnia sercowego wymienia się:
  • wiek – ryzyko wzrasta znacząco po 40 r. ż., określono również, że wiek krytyczny u mężczyzn to 32-50 r. ż., a u kobiet 45-70.
  • płećmęska
  • nadciśnienie tętnicze
  • otyłość (zwłaszcza brzuszna)
  • złe nawyki związane z trybem życia
    • palenie tytoniu
    • brak aktywności fizycznej
    • niewłaściwa dieta
  • zaburzenie cholesterolu
    • wysoki poziomcholesterolu
    • zaburzona proporcja pomiędzy cholesterolem LDL i HDL
  • choroby
    • cukrzyca
    • marskość wątroby
    • Choroba Fabry'ego
  • wysoki poziom:
    • trójglicerydów
    • białka ostrej fazy (białko C-reaktywne, CRP)
    • homocysteiny
  • obecność patologicznej apolipoproteiny
  • niedobory witamin grupy B (zwłaszcza kwasu foliowego)
  • wysoki poziomkwasu moczowego
  • osobowość typu A (np. wysoki poziom stresu)
  • predyspozycje rodzinne i genetyczne (zawał w rodzinie w wywiadzie)
  • inne przyczyny przerostu lewej komory serca (np. kardiomiopatia, przerost po stosowaniu leków sterydowych)

Powikłania

Powikłania dzieli się na:
  • wczesne
  • zgon (najczęściej w wyniku nagłego zatrzymania krążenia w mechanizmie migotania komór)
  • wstrząs kardiogenny
  • poszerzenie się ogniska zawałowego
  • zaburzenia rytmu sercai przewodnictwa
  • ostraniewydolność sercazobrzękiem płuc
  • ostradyskinezamięśnia sercowego (ostrytętniak serca)
  • pęknięcie ściany serca (tamponada serca) lub przegrody międzykomorowej
  • pęknięcie mięśnia brodawkowatego i ostraniewydolność zastawki mitralnej
  • późne
  • zakrzepicaprzyścienna w komorze nad obszarem zawału i inne powikłania zatorowo-zakrzepowe
  • pozawałowe zapalenie nasierdzia
  • przewlekłytętniak serca
  • przewlekła niewydolność krążenia
  • zespół ramię-ręka
  • zespół pozawałowy Dresslera

Diagnoza

Według WHO zawał mięśnia sercowego rozpoznaje się na podstawie badań krwi, w których widoczne są przekroczenia norm stężeń biochemicznych markerów uszkodzenia mięśnia sercowego. W Polsce określane są: jedna z frakcji troponin swoistych dla mięśnia sercowego, CKMB, morfologia z podstawowymi parametrami układu krzepnięcia, AspAT oraz OB. Wykonuje się także dwukrotnie, w krótkim odstępie czasu EKG.

Leczenie

Bardzo istotna jest pierwsza pomoc przedlekarska, która niejednokrotnie może uratować choremu życie.
Sprowadza się ona do:
  • ułożenia chorego w pozycji półsiedzącej (jeśli jest przytomny) lub bocznej ustalonej (jeśli jest nieprzytomny)
  • wezwania pogotowia ratunkowego
  • kontrolitętnaioddechu, jeśli ustanie praca serca i oddech należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową
  • jeśli to możliwe należy podać choremu 300–500mgaspirynydoustnie i 0,4-0,8mg nitrogliceryny podjęzykowo (nitrogliceryny nie podawać przy objawach wstrząsu – bladość skóry, zlanie zimnym potem)
Nie wolno pacjentom podawać preparatów zawierającychdiklofenak, odradza się również podawanieglikozydów nasercowychoraz jakichkolwiek innych leków także nasercowych lub nadciśnieniowych.
Pomoc lekarska rozpoczyna się już w karetce pogotowia, lekarz wykonuje podstawowe pomiary (tętno, ciśnienie krwi, EKG), od tej pory pacjent jest stale monitorowany. Podawany jest tlen oraz leki zmniejszające ból (zapobieganie wstrząsom). Stosuje się tzw. kryteria MONA (Morfina, O-tlen, Nitrogliceryna oraz Aspiryna).
W momencie, gdy chory trafia do szpitala, rozpoczyna się seria działań zależnych od charakteru i zaawansowania zawału. Konieczne jest udrożnienie tętnicy wieńcowej, w tym celu wykonuje się angioplastykę wieńcową lub pomostowanie aortalno wieńcowe lub podaje leki fibrolityczne. Wciąż podaje się leki zmniejszające ból. Podaje się mieszankę KIG (potas, insulina, glukoza), co pomaga w regeneracji niedokrwionych komórek. Istotne jest również podjęcie właściwej rehabilitacji.

Pacjenci ocenili lekarzy

  • Oceniany lekarz: Maria Chojnacka

    ...przepisuje rzadko, tabletki antykoncepcyjne mi i kilku moim koleżankom te same. Mojej mamie, która przeszła zawał serca chciała zapisać leki na menopauzę, które są absolutnie zakazane w chorobach sercowych! Dr Chojnacka jest...

    Autor: magdalena , 13 sierpnia 2014

  • Oceniany lekarz: dr n. med. Tomasz Urbanowicz

    Świetny lekarz,miałem przypadek objawowo zawał serca,po tragicznej pomocy karetki gdzie po dwuch lekach chcieli mnie zostawić na ulicy bym wracał do domu...

    Autor: tomasz b. , 25 kwietnia 2014

  • ...ulotkę o zdrowym odżywianiu i kazała wrócić powtórzyć badania za jakiś czas. Tydzień później pacjent miał zawał serca. Dziękuję, nie polecam.

    Autor: Ola , 3 marca 2014

  • Oceniany lekarz: lek. Jacek Gronka

    ...raz pierwszy z Panem Doktorem na dyżurze w S.O.R w szpitalu J.P.II w Wadowicach. Jego trafna diagnoza(zawał serca) uratowała mnie życie, za co będę mu wdzięczny do końca życia. Zaznaczam że parę godzin przed kontaktem z panem Doktorem inni lekarze całkowicie wykluczali zawał serca, diagnozując sprawy kręgosłup-owe. Wdzięczny Tadeusz z Andrychowa.

    Autor: Tadeusz49 , 15 lutego 2014

  • Oceniany lekarz: Ewa Saar

    ...odstępstwo w wynikach badań kończy się skierowaniem do szpitala albo diagnozą przyprawiającą rodziców o zawał serca. Stanowczo odradzamy.

    Autor: rodzic , 22 grudnia 2013

  • ....Leczę się 20 lat. W pierwszym okresie na nadciśnienie i chorobę wieńcową serca.W 2011 r.przebyłem ostry zawał serca. W wykonywanej koronografii wszczepiono dwa stenty.Po rehabilitacjach wróciłem do sprawności. Pani...

    Autor: 19PutyraJ25 , 29 listopada 2013

  • Oceniany lekarz: Marek Pawłucki

    Powinno być jeszcze 6 GWIAZDEK!!! Uratował kiedyś życie mojemu mężowi (miał 42 lata i zawał serca)... Mąż leżał kilka dni na OIOK w Przemyślu i wszyscy lekarze odwiedzający go w tym czasie byli BARDZO...

    Autor: mariap , 1 lipca 2013

  • Oceniany lekarz: Andrzej Śliwerski

    ...wizytach u różnych psychologów i to był strzał w dziesiątkę. Każdego dnia miałam wrażenie, że przeżywam zawał serca, a jedyne co mi inni radzili, to uspokoić się, relaksować i doszukiwać dziwnych rzeczy w przeszłości...

    Autor: K. S. , 18 marca 2013

  • Dr Kielich to wspaniały lekarz, ma niesamowity kontakt z chorym i olbrzymią wiedzę. Leczył mój zawał serca i uratował mi życie, za co jestem mu bardzo wdzięczny. Każdego z pacjentów na sali w szpitalu , traktuje...

    Autor: bocian 101 , 25 lipca 2012

  • ...jakie są rokowania, bo na to było za wcześnie. Nie znali nawet przyczyny zatrzymania krążenia (krwotok, zawał serca, zator tętnicy płucnej?). Niczego nie sugeruję. Osoby czytające ten wpis same mogą wyciągnąć wnioski...

    Autor: Piotr , 4 czerwca 2012