Rak? Choroba IgG4-zależna trzustki? Jak do tego podejść? Pytania na końcu po przydługim wstępie.

Rak? Choroba IgG4-zależna trzustki? Jak do tego podejść? Pytania na końcu po przydługim wstępie.

Dzień dobry. Piszę w imieniu taty. Tata lat 58 ze stwierdzonym przewlekłym zapaleniem trzustki (PZT) poprzedzonym incydentami ostrego zapalenia w latach 2009 i 2014. Jednymi z głównych przyczyn były najpewniej alkohol i papierosy. Po incydentach alkohol został kompletnie odstawiony, ale PZT postępowało i częstotliwość występowania bólów wzrastała. Obecnie trzustka posiada liczne zwapnienia i złogi w przewodzie Wirsunga (tomograf z października 2022). Przed rokiem doszła też cukrzyca typu 3c.

W lutym tego roku u taty się pogorszyło i po diagnostyce okazało się, że doszło do zwężenia przewodu żółciowego wspólnego w odcinku trzustkowym i silnej cholestazy. Nacieczona jest też dwunastnica. Tata obecnie po zabiegu ECPW w marcu z umieszczoną protezą w miejscu zwężenia przewodu żółciowego. Niestety, stan przewodu trzustkowego nie umożliwił protezowania, a obrazowanie kontrastem było niepełne. Podczas tego samego pobytu w szpitalu przeprowadzono rezonans i wypuszczono tatę. Lekarz prowadząca zostawiła do siebie kontakt, ale mimo to kontakt jest trudny i od około dwóch miesięcy, mimo że wyniki są, nie wiemy o nich nic, nie wspominając na razie o dalszym leczeniu. Do tego wszystkiego po dzisiejszych badaniach krwi okazało się, że antygen CA 19-9 u taty wynosi 538U/ml, podczas gdy jeszcze w lipcu wynosił 33, a w październiku 38.

We własnym zakresie zrobiliśmy też tacie badanie przeciwciał IgG4, które okazało się znacznie podwyższone - 8,07 g/L (norma do 2,01). Inne badania przeciwciał występujących w chorobach autoimmunologicznych, z których część przeprowadzana była jesienią 2022, a inne przed dwoma miesiącami, wyszły ujemne (ANA, ANCA, AMA, ASMA, a-KLM, a-LSP, a-SLA). Z wielu publikacji, głównie zagranicznych, udało mi się dowiedzieć, że przy PZT IgG4 bywa podniesione, jednak raczej nie tak znacznie, jak u mojego taty, oraz że tak wysokie poziomy IgG4 powinny raczej sugerować chorobę IgG4 zależną trzustki. Również, w autoimmunologicznym zapaleniu trzustki IgG4-zależnym zdarza się, że CA19-9 jest podniesione do takich poziomów u taty. Z drugiej jednak strony, przy nowotworach trzustki spotyka się podniesione IgG4, ale nie jest to często spotykane według publikacji, na które trafiłem.

Domyślam się, że problem nie jest łatwy do oceny i tak naprawdę byłaby potrzebna dalsza diagnostyka np. w postaci badania EUS z biopsją. Niestety lekarz prowadząca nie zasugerowała takiego rozwiązania i pozostała obojętna na sugestie ze strony taty. Zignorowała również wynik IgG4, który, jak mamy prawo uważać, może stanowić pewną wskazówkę. Jak wspominałem, niestety nie wiemy też jeszcze nic o wyniku rezonansu i nie mamy pojęcia czy znaleziono jakąś masę w trzustce, bo lekarz prowadząca nawet tego wyniku nie opisała. Jednak mimo tego piszę do Państwa z pytaniami:

1. Czy istnieją jakieś szanse, że tacie pogorszyło się ostatnio przez nałożenie się autoimmunologicznego zapalenia trzustki (AIP) IgG4-zależnego do istniejącego PZT. Lub czy być może od początku mogło to być AIP + inne czynniki? Dodam, że z wcześniejszych badań nie wynikło, że trzustka była kiełbaskowata, ale z tego, co się dowiedziałem, na pewno nie jest czynniki decydujący, bo tak charakterystyczne cechy morfologiczne występują u około 40% pacjentów z AIP. Również, czy taka cecha miałaby szansę się wykształcić, jeśli choroba wystąpiłaby niedawno i jeśli trzustka posiada już liczne zwapnienia w przebiegu wcześniejszego PZT?

2. Czy lekarz gastrolog lub reumatolog przy obecnym stanie wiedzy byłby w stanie przepisać kortykosteroidy jako podjęcie próby poprawy stanu u taty przez zmniejszenie aktywności IgG4? Czy jest to raczej niepoprawne podejście i żaden lekarz nie podjąłby takiej próby z tym stanem wiedzy?