Wypalenie zawodowe (burnout) to odczuwane przez cały czas przemęczenie, które bezpośrednio wiąże się z pracą lub ma w niej swoje źródło. To przemęczenie może objawić się fizycznie – jako ból, napięcia mięśniowe, brak sił, jak i psychicznie – jako ogólne zniechęcenie do podejmowania działań lub podenerwowanie.
Nazwa wypalenie jest bardzo obrazowa i dobrze oddaje charakter problemu. Najpierw lubisz swoją pracę, jesteś zmotywowany, pełen energii, którą łatwo wyobrazić sobie jako płomień. Z czasem motywacja znika, ustępuje miejsca zniechęceniu, a płomień się wypala, nierzadko pozostawiając zgliszcza.
Burnout
Z początku, gdy odkryto syndrom burnout, przypisywano go zawodom, które wiązały się z pomaganiem innym ludziom. Dziś wszyscy jesteśmy nim zagrożeni. Powodem jest coraz bardziej wymagające środowisko pracy, konkurencja na rynku, stres związany z codziennymi obowiązkami i liczne nadgodziny. Wypaleniu sprzyja także rutyna oraz duża odpowiedzialność za ludzi, finanse, wyniki, tabele itp. Zamartwianie się o swoją przyszłość w zawodzie lub na konkretnym stanowisku dostarcza kolejnych bodźców do pojawienia się tego syndromu.
Cierpiący z powodu wypalenia zawodowego przeważnie orientują się w sytuacji dość późno. Nie ma się co dziwić: początkowe etapy to stres i zmęczenie, które łatwo zrzucić na karb pracy jako takiej. Dlatego ważne, by szczerze zastanowić się nad swoją sytuacją i sprawdzić, czy istnieje ryzyko, że wypalenie zawodowe dotknie właśnie Ciebie.
Oto dziesięć prostych pytań, które pomagają oszacować zagrożenie:
- Czy wymagania w pracy mnie przytłaczają?
- Czy ciąży na mnie szczególna odpowiedzialność?
- Czy brak mi kompetencji potrzebnych do wykonywania codziennych obowiązków?
- Czy czuję się fizycznie wyczerpany?
- Czy czuję się przemęczony?
- Czy czuję, że straciłem motywację do pracy?
- Czy w ostatnim czasie często miałem wrażenie, że już dłużej tego nie wytrzymam?
- Czy czuję opór przed pójściem do pracy?
- Czy chciałbym zachorować, żeby tylko nie iść do pracy?
- Czy czuję się sfrustrowany lub mam napady złości?
Jeśli na jedno lub więcej pytań odpowiedziałeś tak, to znak, że warto zatroszczyć się o siebie. Pozytywna odpowiedź na trzy ostatnie pytania (lub choć jedno z nich) może oznaczać, że problem wypalenia jest już dość mocno obecny. Twierdzące odpowiedzi na pozostałe pytania mogą wskazywać początki problemu lub istnienie dużego zagrożenia w przyszłości. Istotne by jak najszybciej zacząć działać. Zastanów się, co możesz zrobić w pierwszej kolejności, by zmienić swoją sytuację choć trochę?
Co dalej?
Pewnie najszybciej przychodzi Ci do głowy myśl o zmianie pracy. Nie zawsze jest to możliwe i nie zawsze można to zrobić szybko. Jeśli poprzestaniesz na tym pomyśle, a nie będziesz mógł go zrealizować, problem będzie się pogłębiał. Pomyśl jeszcze raz: co innego niż zmiana pracy, mogę zrobić w najbliższej przyszłości, by poprawić swoją sytuację? Może to być nawet mały krok, który przesunie Cię w stronę rozwiązania problemu. Z nowej perspektywy łatwiej będzie Ci zastanowić się nad kolejnym małym krokiem. Ważne, by zyskać przekonanie, że coś zmienia się na lepsze i odzyskać wpływ na sytuację.
I tak jeśli wymagania w pracy Cię przytłaczają lub brak Ci potrzebnych umiejętności, możesz zdobyć nowe i sprawić, ze praca stanie się łatwiejsza. Może warto poprosić współpracownika o pomoc lub oddelegować część obowiązków? Gdy czujesz się wyczerpany fizycznie, może warto zadbać o zdrowy sen. Przemęczenie psychiczne można łatwo rozbić sportem lub nową pasją. Ciekawe hobby w życiu prywatnym może też zrównoważyć rutynę w życiu zawodowym. Motywacją do pracy może stać się pomysł na wyspecjalizowanie się w czymś lub nauka nowej metody wykonywania zadań. Ważne też jest wsparcie bliskich osób i poczucie, że można się z kimś podzielić swoimi problemami.
Wypróbuj coaching
Dobrą metodą, która sprawdza się w początkowych fazach wypalenia oraz przy jego zapobieganiu jest coaching. W najprostszych słowach praca z coachem polega na poszukiwaniu motywacji i sposobów poprawy swojego życia. Coach prowadzi Cię, pomaga osiągnąć cele i spojrzeć na otoczenie z nowej perspektywy. Odbywa się to poprzez rozmowę oraz ćwiczenia, a uzupełnia to Twoja praca nad sobą i swoimi postanowieniami. Coaching sprzyja też nabywaniu umiejętności radzenia sobie ze stresem oraz poszukiwaniu satysfakcjonującego hobby czy równowagi między życiem zawodowym a osobistym.
Jestem coachem i trenerem kompetencji interpersonalnych. Z moimi Klientami pracuję m. in. nad zarządzaniem stresem i negatywnymi emocjami oraz nad problemem profilaktyki wypalenia zawodowego. Zapraszam na www.coachforlife.pl
The post Wypalenie zawodowe: sprawdź, czy Ci zagraża appeared first on Blog dla pacjentów.
