Trudności ze wzwodem często skłaniają mężczyzn do wycofania się z bliskości. Pojawia się obawa przed kolejnym niepowodzeniem, a rozmowę z lekarzem odkłada się na później. Tymczasem zaburzenia erekcji można diagnozować i leczyć. Oprócz leków doustnych dostępne są metody zabiegowe, w tym terapia falą uderzeniową o niskiej intensywności, czyli SWT. Wybór leczenia zaczyna się od ustalenia, co powoduje problem.
Kiedy warto zgłosić się do lekarza?
Pojedyncze niepowodzenie może zdarzyć się po trudnym dniu, niewyspanej nocy czy większej ilości alkoholu. O zaburzeniach erekcji mówimy wtedy, gdy trudności z uzyskaniem lub utrzymaniem wzwodu pozwalającego na satysfakcjonującą aktywność seksualną utrzymują się albo powracają.
Warto umówić konsultację, jeśli problem się powtarza, nasila lub wpływa na samopoczucie i relację. Nie trzeba czekać, aż wzwody całkowicie zanikną. Zaburzenia erekcji dotyczą także młodszych mężczyzn, a u starszych nie powinny być traktowane jako nieunikniona konsekwencja wieku.
Skąd biorą się trudności ze wzwodem?
Prawidłowa erekcja wymaga współpracy naczyń krwionośnych, układu nerwowego i hormonów. Znaczenie mają również pobudzenie seksualne, samopoczucie oraz sytuacja w związku.
Do częstych przyczyn należą choroby naczyń, cukrzyca, nadciśnienie, otyłość i zaburzenia lipidowe. Wpływ mogą mieć także: niedobór testosteronu, choroby neurologiczne, przebyte operacje w obrębie miednicy i niektóre leki. Palenie, nadmierne spożycie alkoholu i mała aktywność fizyczna dodatkowo zwiększają ryzyko.
U części pacjentów dużą rolę odgrywają stres i lęk przed niepowodzeniem. Często przyczyny fizyczne i psychiczne nakładają się na siebie. Dlatego nie warto samodzielnie zakładać, że problem jest „tylko w głowie”.
Trudności ze wzwodem bywają też wczesnym sygnałem chorób układu krążenia — konsultacja jest okazją do oceny ogólnego stanu zdrowia.
Jak wygląda diagnostyka?
Podczas wizyty pytam między innymi o początek i przebieg trudności, poranne wzwody, ochotę na seks, przyjmowane leki oraz choroby przewlekłe. Pacjent nie musi znać medycznych określeń ani przygotowywać idealnego opisu problemu. Rozmowa pomaga ukierunkować dalsze badania.
Po rozmowie i badaniu lekarskim dobieramy badania laboratoryjne, obejmujące między innymi ocenę gospodarki cukrowej, lipidów i hormonów. Szczególną uwagę poświęcamy testosteronowi, który ma znaczenie dla ochoty na seks i prawidłowej funkcji erekcyjnej. Jego niedoborowi mogą towarzyszyć rzadsze poranne wzwody, spadek libido, zmęczenie i gorsze samopoczucie. Takie objawy warto sprawdzić, choć same nie przesądzają o niedoborze.
Testosteron oznaczamy rano, na czczo. Obniżony wynik wymaga potwierdzenia w kolejnym pomiarze i oceny razem z objawami. W zależności od sytuacji uzupełniamy diagnostykę o hormony regulujące pracę jąder, prolaktynę lub ocenę wolnego testosteronu. Przy odpowiednich wskazaniach sprawdzamy również czynność tarczycy, ponieważ zarówno jej niedoczynność, jak i nadczynność mogą wpływać na życie seksualne.
U wybranych pacjentów pomocne jest USG Doppler prącia, pozwalające ocenić przepływ krwi. Zakres badań zależy od objawów i planowanego leczenia.
Leczenie dopasowane do przyczyny
Podstawą jest zadbanie o choroby współistniejące i czynniki ryzyka. Regularny ruch, zaprzestanie palenia i redukcja nadmiernej masy ciała mogą wspierać poprawę erekcji.
Leczenie farmakologiczne najczęściej rozpoczyna się od leków doustnych, takich jak sildenafil lub tadalafil. Ich dobór uwzględnia stan zdrowia, inne przyjmowane preparaty i oczekiwania pacjenta. Leki te wymagają pobudzenia seksualnego i nie mogą być łączone z azotanami stosowanymi w niektórych chorobach serca. Brak efektu po pojedynczej próbie nie oznacza jeszcze, że terapia jest nieskuteczna.
U mężczyzn z potwierdzonym niedoborem testosteronu i odpowiednimi objawami leczenie hormonalne może poprawić libido oraz funkcję erekcyjną. Wymaga jednak indywidualnej kwalifikacji i regularnych kontroli. Przy istotnym udziale stresu lub lęku warto włączyć pomoc psychologiczną albo seksuologiczną.
SWT — leczenie falą uderzeniową
W swoim gabinecie wykorzystuję SWT jako jedną z możliwości leczenia zaburzeń erekcji. Terapia polega na zastosowaniu fal akustycznych o niskiej intensywności w obrębie prącia. Jej celem jest poprawa funkcji erekcyjnej poprzez oddziaływanie na tkanki i mikrokrążenie.
Jest to metoda nieinwazyjna, przeprowadzana w serii krótkich zabiegów, zwykle bez potrzeby znieczulenia i dłuższej przerwy w codziennej aktywności. Liczbę i odstępy między zabiegami ustala się według stosowanego protokołu. Efekt oceniamy w kolejnych tygodniach i miesiącach, a nie bezpośrednio po pierwszej sesji.
SWT może przynieść poprawę przede wszystkim wybranym mężczyznom z zaburzeniami o podłożu naczyniowym, szczególnie o łagodnym nasileniu. Bywa też rozważana u pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią na leki doustne. Możliwe jest łączenie obu metod.
Najważniejsza jest właściwa kwalifikacja. SWT nie pomaga każdemu w takim samym stopniu, a trwałość efektu może się różnić. Podczas konsultacji omawiam z pacjentem spodziewane korzyści, ograniczenia i możliwe działania niepożądane, aby decyzja odpowiadała jego sytuacji i oczekiwaniom.
Jakie są pozostałe możliwości?
Wśród rozwijających się metod leczenia są również iniekcje osocza bogatopłytkowego (PRP) oraz toksyny botulinowej. Nie jest to jeszcze standardowe leczenie zaburzeń erekcji, ale część dotychczasowych prób klinicznych przyniosła obiecujące wyniki. Skuteczność i bezpieczeństwo tych terapii wymagają dalszego potwierdzenia.
Dostępne są także urządzenia próżniowe, zastrzyki z leków do ciał jamistych oraz implanty prącia. Możliwości leczenia jest więc więcej, niż wielu pacjentów przypuszcza.
Pierwszy krok to rozmowa
Celem terapii jest poprawa życia seksualnego w sposób odpowiadający potrzebom pacjenta. Czasem wymaga to połączenia metod lub zmiany początkowego planu.
Konsultacja urologiczno-andrologiczna pozwala ustalić przyczynę trudności i ocenić, czy odpowiednim rozwiązaniem będzie SWT, leczenie farmakologiczne czy inna forma pomocy. Warto zacząć od rozmowy — nawet jeśli dotychczas trudno było poruszyć ten temat.
Bibliografia
1. European Association of Urology. EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2026. Rozdziały: Management of Erectile Dysfunction oraz Male Hypogonadism. https://uroweb.org/guidelines/sexual-and-reproductive-health
2. European Association of Urology Guidelines on Male Sexual and Reproductive Health: 2025 Update on Male Hypogonadism, Erectile Dysfunction, Premature Ejaculation, and Peyronie’s Disease. European Urology. 2025;88:76–102. doi:10.1016/j.eururo.2025.04.010.
