Podejście do leczenia bardzo zmieniło się w ostatnich dziesięcioleciach. Ewoluowało od rozumienia choroby jako stanu ciała, mającego przyczynę tylko i wyłącznie fizyczną (drobnoustroje, urazy, wady genetyczne) do myślenia holistycznego, które zakłada, iż psychika ma bardzo silny związek ze stanem zdrowia człowieka.
Innymi słowami – nie da się oddzielić umysłu i ciała, zarówno stan psychiczny ma wpływ na stan zdrowia, jak i kondycja fizyczna wpływa na sferę emocjonalną. I tak na przykład ludzie często zapadają na choroby zakaźne, gdy przeżywają silny stres, wystąpienie zmian skórnych również często jest powiązane z aktualną sytuacją życiową.
Lekarze coraz częściej kierują swoich pacjentów do psychoterapeuty mając na uwadze skuteczność leczenia i zmniejszenie ryzyka ewentualnych nawrotów.
Związek między psychiką a stanem zdrowia może przybierać różne postacie:
-
Choroba może być skutkiem niebezpiecznych zachowań, niezdrowego stylu życia lub szkodliwej strategii radzenia sobie z napięciem. Człowiek, który jest uzależniony od alkoholu najczęściej zapada na którąś z chorób będącą skutkiem systematycznego zatruwania organizmu. W takim przypadku psychoterapia uzależnienia będzie warunkiem powrotu do zdrowia. Również skłonność do redukowania napięcia poprzez objadanie się może prowadzić do otyłości.
-
Choroba może być skutkiem przeżywania długotrwałego napięcia. Udowodniono bezpośredni związek poziomu stresu z obniżeniem odporności organizmu. Wielu moich pacjentów ma tendencję do zapadania na choroby wywołane infekcjami, podczas przeżywania trudnego okresu w pracy.
-
Choroba może być objawem tłumionych emocji i potrzeb. I tak na przykład powtarzające się, uporczywe migreny bardzo często powiązane są z przeżywaną, a niewyrażoną złością.
-
Czynniki emocjonalne i poziom przeżywanego napięcia wpływa na przebieg choroby. Dzieje się tak w przypadku psychoz oraz chorób autoimmunologicznych.
Z mojego doświadczenia wynika, że osoby chore często są zdziwione propozycją zastosowania psychoterapii w przypadku chorób, które są przez nich postrzegane jako niemające związku z ich psychiką.
Jak działa psychoterapia w przypadku chorób psychosomatycznych?
Oto kilka przykładowych sytuacji mających miejsce w przypadku podjęcia psychoterapii przez osoby cierpiące na schorzenia psychosomatyczne.
- Pacjenci rozwiązują swoje problemy życiowe (dokonują zmian w ważnych dla siebie relacjach, dostrzegają i stosują posiadane przez siebie zasoby do radzenia sobie z trudnymi sytuacjami, uczą się radzenia sobie z emocjami etc.), co prowadzi do ustąpienia choroby.
- Pacjenci uczą się stosować nowe, skuteczniejsze strategie radzenia sobie z sytuacją choroby przewlekłej, co prowadzi do spadku przezywanego napięcia i co za tym idzie, zmniejszenia intensywności objawu lub częstotliwości jego występowania.
- Pacjent przestaje zaprzeczać występowaniu poważnej, przewlekłej choroby i zaczyna ją systematycznie leczyć.
- Rodzina, pod wpływem psychoterapii rodzinnej, zmienia sposób komunikowania się i wyrażania emocji, co prowadzi do spadku napięcia przeżywanego przez chore dziecko oraz w następstwie do zmniejszenia lub ustąpienia objawów.
Pamiętaj:
- Niepokojące, bolesne lub uporczywe objawy zgłaszaj lekarzowi. Mimo, że mogą mieć podłoże psychosomatyczne, należy je leczyć u lekarza specjalisty, by minimalizować ryzyko ewentualnych powikłań.
- Twoja psychika, twoje wybory życiowe i twój styl życia mają bardzo wyraźny wpływ na stan twojego ciała, nawet, jeśli trudno ci od razu ten związek zauważyć.
- Jeśli lekarz zajmujący się twoim problemem zdrowotnym zaleci psychoterapię, zapewne ma ku temu mocne podstawy.
- Psychoterapia pomaga w leczeniu chorób psychosomatycznych. Jeśli całkowicie nie znosi objawów, to zmniejsza ich dokuczliwość. Pomaga ponadto w lepszym radzeniu sobie z psychologicznymi konsekwencjami przewlekłej choroby (lęk, depresja, spadek komfortu życia).
