Mam 19 lat, jestem mężczyzną i aktywną fizycznie osobą. Od ponad roku mam problem z kolanami. Najpie

Najbardziej prawdopodobna przyczyna Twoich objawów to ból rzepkowo-udowy, czyli patellofemoral pain syndrome / PFPS — potocznie często mówi się też „kolano biegacza”, choć nie dotyczy tylko biegaczy. Pasuje do tego kilka rzeczy: 1. Ból przy siedzeniu ze zgiętymi kolanami — to klasyczny tzw. „objaw kinomana”, czyli ból/sztywność przy dłuższym siedzeniu z kolanami w zgięciu. PFPS typowo nasila się przy wstawaniu po siedzeniu, schodach i przysiadach. 2. Ból przy schodach, kucaniu, przysiadzie i większym wysiłku — są to sytuacje, w których mocno rośnie obciążenie stawu rzepkowo-udowego. Ból przy przysiadzie jest jednym z najbardziej czułych objawów klinicznych PFPS. 3. Brak urazu, obrzęku i niestabilności — to mniej pasuje do ostrego uszkodzenia więzadeł, łąkotki czy dużego uszkodzenia wewnątrzstawowego. 4. Objawy obustronne i przeciążeniowe — u aktywnej osoby mogą wynikać z przeciążenia, zaburzeń toru pracy rzepki, osłabienia lub dysbalansu mięśni uda/biodra, zbyt szybkiego zwiększenia treningu, techniki przysiadu/biegania, stopy, obuwia albo dużej ilości ćwiczeń w głębokim zgięciu. PFPS to nie zawsze „uszkodzona chrząstka”. Często problemem jest nadmierne obciążenie i podrażnienie struktur wokół rzepki, a nie jedna konkretna zmiana widoczna w MRI. AAOS opisuje PFPS jako ból z przodu kolana lub wokół rzepki, częsty u młodych i aktywnych osób, nasilający się przy schodach, klękaniu i codziennych czynnościach. Inne możliwe przyczyny, ale mniej typowe z Twojego opisu: * Tendinopatia więzadła rzepki — częściej ból jest punktowy poniżej rzepki, nasilony przy skokach, sprintach, lądowaniu. * Tendinopatia ścięgna mięśnia czworogłowego — ból bardziej nad rzepką. * Fałd błony maziowej / plica — może dawać ból przednio-przyśrodkowy, przeskakiwanie, tarcie. * Uszkodzenie łąkotki — mniej prawdopodobne bez urazu, blokowania, wysięku i bólu po skręcie. * Choroba zapalna stawów — mniej prawdopodobna, bo rano praktycznie nie masz objawów i nie ma obrzęku, ale przy bólu wielu stawów, długiej sztywności porannej, obrzękach lub objawach ogólnych trzeba to wykluczyć. Co bym zrobił praktycznie: przy objawach trwających ponad rok warto pójść do ortopedy lub fizjoterapeuty sportowego na ocenę: ustawienia kończyn, toru rzepki, siły czworogłowego i pośladkowych, kontroli biodra, zakresu ruchu, testu przysiadu, wykroku, schodzenia ze stopnia i palpacji więzadła rzepki. RTG nie zawsze jest potrzebne od razu w typowym PFPS, ale przy długim czasie trwania objawów może być rozsądne; AAFP podaje, że RTG zwykle nie jest konieczne do rozpoznania PFPS, ale można je wykonać, gdy leczenie zachowawcze nie pomaga lub trzeba wykluczyć inne rozpoznania. Leczenie pierwszego wyboru to zwykle fizjoterapia i modyfikacja obciążenia, nie operacja. Najlepsze zalecenia obejmują ćwiczenia ukierunkowane na kolano, często łączone z pracą nad biodrem, stopniowym powrotem do obciążeń, ewentualnie tapingiem rzepki lub wkładkami u wybranych osób. Konsensus BJSM wskazuje, że terapia ćwiczeniowa i interwencje łączone są rekomendowane w bólu rzepkowo-udowym. Na razie unikałbym prowokowania bólu: głębokich przysiadów, długiego siedzenia z mocno zgiętymi kolanami, dużej liczby schodów, skoków i treningów „na siłę przez ból”. Zamiast tego zwykle zaczyna się od ćwiczeń w mniejszym zakresie zgięcia, izometrii, wzmacniania pośladkowego średniego/wielkiego, kontroli kolana w osi i stopniowego progresu. W skrócie: Twój opis bardzo pasuje do zespołu bólu rzepkowo-udowego z przeciążenia, ale ponieważ trwa to ponad rok i dotyczy już obu kolan, warto zrobić ocenę funkcjonalną i dobrać konkretny program rehabilitacji, zamiast tylko „odpoczywać”.

Opisane objawy (ból przy zgięciu, schodach, kucaniu i siedzeniu) najprawdopodobniej wskazują na chondromalację stawu rzepkowo-udowego (SRU), czyli rozmiękanie chrząstki rzepki. U osób młodych i aktywnych fizycznie to częsta przypadłość, wynikająca z przeciążeń, a nie z nagłego urazu. Wskazana jest wizyta stacjonarna z badaniem przedmiotowym, ewentualnie rozszerzenie diagnostyki.