ujemny cylinder rozprasza, dodatni skupia, mnie interesuje fizyka tego skrzyżowania o 90 stopni któr

Zakładam, że pytanie dotyczy zapisu korekcji astygmatyzmu, wymagającego podania trzech wartości: sfery (SF), cylindra (CYL) i osi (AX) oraz powracającego tematu równoważnego zapisu tej samej mocy korekcyjnej z dodatnim (+CYL) i ujemnym (-CYL) cylindrem. Zacznijmy od sprostowania mylnego rozumienia znaczenia tych wartości.

Wartość osi jest potrzeba tylko do właściwego zorientowania soczewki w oprawie okularowej. Nie ma ona żadnego wpływu na moc optyczną soczewki.

Wartości sferyczna i cylindryczna nie są osobnymi wartościami fizycznymi, które można zmierzyć niezależnie od siebie. Są to dwie składowe jednej mocy optycznej. Zmiana zapisu cylindra z ujemnego na dodatni nie powoduje więc, że raz on „skupia”, a raz „rozprasza”. Wartość ta wyraża tylko różnicę pomiędzy dwoma głównymi przekrojami (P1 i P2) soczewki sferocylindrycznej, czyli wartość działania P1 – P2 lub P2 – P1. W zależności który przekrój jest z przodu tego działania, otrzymujemy dodatnią lub ujemną wartość cylindra dla tej samej soczewki sferocylidrycznej.

W zapisie wady refrakcji przyjęło się, że wartość osi dotyczy przekroju wyznaczanego przez przekrój wskazywany przez CYL (czyli o mocy SF+CYL). Transpozycja, czyli zmiana zapisu między dodatnim i ujemnym cylindrem, zmienia przekrój główny o mocy SF+CYL. A, że przekroje główne zorientowane są pod kątem prostym (90 stopni) do siebie, to wartość osi zmienia się o 90 stopni.

W powyższym wyjaśnieniu pominięto wielu aspektów i wyjątków, np. drugi akapit jest prawdziwy tylko dla soczewek jednoogniskowych. Zainteresowanych bardziej dogłębnym zapoznaniem się z tym tematem zachęcam do odszukania literatury fachowej.