mgr Jakub Gill

Zakładam, że pytanie dotyczy zapisu korekcji astygmatyzmu, wymagającego podania trzech wartości: sfery (SF), cylindra (CYL) i osi (AX) oraz powracającego tematu równoważnego zapisu tej samej mocy korekcyjnej z dodatnim (+CYL) i ujemnym (-CYL) cylindrem. Zacznijmy od sprostowania mylnego rozumienia znaczenia tych wartości.

Wartość osi jest potrzeba tylko do właściwego zorientowania soczewki w oprawie okularowej. Nie ma ona żadnego wpływu na moc optyczną soczewki.

Wartości sferyczna i cylindryczna nie są osobnymi wartościami fizycznymi, które można zmierzyć niezależnie od siebie. Są to dwie składowe jednej mocy optycznej. Zmiana zapisu cylindra z ujemnego na dodatni nie powoduje więc, że raz on „skupia”, a raz „rozprasza”. Wartość ta wyraża tylko różnicę pomiędzy dwoma głównymi przekrojami (P1 i P2) soczewki sferocylindrycznej, czyli wartość działania P1 – P2 lub P2 – P1. W zależności który przekrój jest z przodu tego działania, otrzymujemy dodatnią lub ujemną wartość cylindra dla tej samej soczewki sferocylidrycznej.

W zapisie wady refrakcji przyjęło się, że wartość osi dotyczy przekroju wyznaczanego przez przekrój wskazywany przez CYL (czyli o mocy SF+CYL). Transpozycja, czyli zmiana zapisu między dodatnim i ujemnym cylindrem, zmienia przekrój główny o mocy SF+CYL. A, że przekroje główne zorientowane są pod kątem prostym (90 stopni) do siebie, to wartość osi zmienia się o 90 stopni.

W powyższym wyjaśnieniu pominięto wielu aspektów i wyjątków, np. drugi akapit jest prawdziwy tylko dla soczewek jednoogniskowych. Zainteresowanych bardziej dogłębnym zapoznaniem się z tym tematem zachęcam do odszukania literatury fachowej.

Optometrysta prawdopodobnie odnosił się do ekwiwalentu sferycznego. Jest to parametr określający wypadkową moc układu optycznego, obliczany jako suma sfery i połowy wartości cylindra. Stosuje się go, aby uprościć opis wady przy astygmatyzmie. W przypadku mocy -1.00/-0.25 oraz -0.75/-0.50, ekwiwalenty sferyczne są do siebie bardzo zbliżone.

Należy jednak pamiętać, że matematyczne wyliczenie to nie wszystko. Decyzję o przepisaniu konkretnej recepty specjalista podejmuje na podstawie subiektywnej oceny ostrości widzenia i komfortu pacjenta w nowej korekcji.

Jeśli jednak ma Pani wątpliwości co do przebiegu wizyty, sugeruję skonsultowanie się z innym optometrystą i powtórzenie badania.