Dlaczego uzależnienie od internetu i technologii nazywa się cichym nałogiem XXI wieku i jak można je
Dlaczego uzależnienie od internetu i technologii nazywa się cichym nałogiem XXI wieku i jak można je leczyć?
5 odpowiedzi
Dziękuję za podzielenie się swoim doświadczeniem. Określenie „cichy nałóg XXI wieku” bywa używane, bo uzależnienie od internetu i technologii nie zawsze jest od razu widoczne – trudno je zauważyć w codzienności, skoro korzystanie z telefonu czy komputera stało się czymś powszechnym i społecznie akceptowanym. Jednak w praktyce coraz częściej mówi się, że to wcale nie jest „ciche”, ale wręcz głośne uzależnienie, bo jego skutki widzimy wszędzie – w relacjach, w pracy, w szkole, a nawet w sposobie spędzania wolnego czasu. Leczenie zwykle opiera się na psychoterapii, często w nurcie poznawczo-behawioralnym. Pracuje się nad tym, co napędza kompulsywne korzystanie z technologii – np. regulowanie emocji, ucieczka od stresu czy samotności – i stopniowo buduje się zdrowsze strategie radzenia sobie. Warto też wprowadzać praktyczne zmiany: wyznaczać granice czasu online, wprowadzać strefy bez telefonu (np. sypialnia), czy planować więcej aktywności offline, które sprawiają przyjemność. Coraz częściej włącza się też bliskich do procesu, bo wsparcie otoczenia ma duże znaczenie. Jeśli nałóg bardzo utrudnia codzienne funkcjonowanie, można rozważyć specjalistyczne ośrodki terapii uzależnień behawioralnych. To, co najważniejsze, to zauważenie problemu i szukanie pomocy – od tego zaczyna się zmiana. Wszystkiego dobrego :)
To nałóg, którego objawy nie są od razu widoczne dla otoczenia – dlatego nazywa się go „cichym”. Korzystanie z internetu czy telefonu jest dziś czymś powszechnym, więc łatwo ukryć, że staje się to problemem. Granica zaciera się, a sygnały ostrzegawcze (utrata relacji, gorszy sen, brak motywacji, izolacja) pojawiają się dopiero po czasie. Leczenie polega nie na odcięciu od technologii, ale na nauczeniu się, jak używać jej w sposób zdrowy. Najskuteczniejsza jest psychoterapia indywidualna i grupowa, edukacja w zakresie higieny cyfrowej oraz wsparcie bliskich. Czasem potrzebna bywa też konsultacja psychiatryczna, jeśli współwystępują np. lęki czy depresja. W Polsce działa ESC Ośrodek Leczenia E-Uzależnień w Warszawie – gdzie prowadzimy terapię osób uzależnionych od internetu, social mediów, gier i telefonu. To pierwszy krok, by odzyskać równowagę i znów poczuć, że życie offline daje satysfakcję. Pozdrawiam, Marcin Okoński psycholog, psychoterapeuta ESC ośrodek leczenia e-uzależnień Radosław Helwich ul. Boguckiego 6/3, 01-502 Warszawa (esc123(.)net)
Uzależnienie od internetu i technologii bywa nazywane „cichym nałogiem XXI wieku”, ponieważ często rozwija się powoli i niezauważalnie – zamiast natychmiastowych skutków zdrowotnych, jak w przypadku innych nałogów, pojawia się stopniowe pochłanianie coraz większej ilości czasu i energii, które odbija się na relacjach, pracy czy nauce. Dobra wiadomość jest taka, że to uzależnienie można skutecznie leczyć. W terapii nie koncentrujemy się wyłącznie na samym problemie, ale również na tym, co już Panu/Pani pomaga zachować równowagę. Czasem warto zadać sobie pytanie: „W jakich momentach udaje mi się korzystać z telefonu czy komputera w sposób kontrolowany?” albo „Co robię wtedy inaczej?”. Takie obserwacje wskazują kierunki, które mogą stać się małymi krokami w stronę zmiany. Pomocne jest też przyjrzenie się temu, co daje Panu/Pani częste korzystanie z technologii i internetu – jakie potrzeby to zaspokaja? Czy jest to kontakt z innymi, poczucie relaksu, rozrywka, a może ucieczka od stresu? Gdy wiemy, co stoi za tym zachowaniem, łatwiej szukać innych sposobów zaspokajania tych samych potrzeb – np. spotkania na żywo, ruch, hobby, czy chwile odpoczynku w innej formie. W praktyce leczenie może obejmować terapię indywidualną lub grupową, pracę nad organizacją czasu, naukę innych sposobów radzenia sobie ze stresem i emocjami, a także stopniowe wprowadzanie nowych, satysfakcjonujących aktywności w miejsce nadmiernego korzystania z technologii. Ważnym elementem jest też określenie celu: co konkretnie chciał(a)by Pan/Pani zyskać, gdyby udało się ograniczyć czas spędzany online? Warto pamiętać, że każdy krok – nawet tak prosty jak wprowadzenie krótkich przerw od telefonu czy wspólne spędzenie czasu z bliskimi bez urządzeń – jest już początkiem zmiany. Ma Pan/Pani w sobie zasoby, by tę zmianę wprowadzać, a specjalista może pomóc w dostrzeżeniu i wzmocnieniu tego, co działa.
Dzień dobry, Uzależnienie od internetu i nowych technologii coraz częściej nazywa się cichym nałogiem XXI wieku, ponieważ rozwija się stopniowo, po cichu, często niezauważalnie – aż do momentu, gdy zaczyna realnie wpływać na nasze życie: relacje, sen, emocje, koncentrację, poczucie wartości i zdrowie psychiczne. W odróżnieniu od innych uzależnień, społecznie akceptujemy długie godziny przed ekranem – bo „to tylko telefon” albo „praca/szkoła tego wymaga”. Dlatego tak trudno dostrzec, że granica została przekroczona. Jakie są objawy? – spędzanie wielu godzin online kosztem odpoczynku czy snu – trudność z oderwaniem się od ekranu, nawet w sytuacjach społecznych – napięcie, niepokój lub rozdrażnienie przy braku dostępu do telefonu – spadek motywacji, koncentracji, nastroju Jak można to leczyć? Najskuteczniejsza jest terapia psychologiczna, która pomaga: – zrozumieć, co stoi za ucieczką w świat online – odbudować zdrową równowagę między życiem cyfrowym a realnym – odzyskać kontrolę nad czasem, emocjami i relacjami – nauczyć się odpoczywać i być offline bez poczucia lęku czy pustki W Ośrodku ESC specjalizujemy się w leczeniu e-uzależnień – zarówno u młodzieży, jak i dorosłych. Pracujemy z osobami, które czują, że ich relacja z technologią przestała być zdrowa. Każda osoba i każda historia jest inna – i każda zasługuje na zrozumienie oraz indywidualne wsparcie. Pozdrawiam, Martyna Miszczak Psycholog ESC ośrodek leczenia e‑uzależnień Radosław Helwich ul. Boguckiego 6/3, 01-502 Warszawa (esc123(.)net)
Dzień dobry. Jako psycholożka powiedziałabym, że określenie „cichy nałóg XXI wieku” jest raczej popularnym określeniem niż nazwą medycznej diagnozy, ale dobrze oddaje jedną cechę problematycznego korzystania z internetu i technologii: przez bardzo długi czas może ono wyglądać zupełnie „normalnie”. Telefon, komputer i internet są przecież potrzebne do pracy, nauki, bankowości, kontaktu z ludźmi czy rozrywki. Dlatego dużo trudniej zauważyć moment, w którym korzystanie zmienia się z wyboru w przymus. Nie ma zapachu alkoholu, chwiejnego chodu czy innych oczywistych oznak odurzenia. Człowiek może godzinami siedzieć przed ekranem i wyglądać, jakby „po prostu korzystał z telefonu”, podczas gdy stopniowo zaniedbuje sen, relacje, obowiązki i własne zdrowie. Dlaczego właśnie „cichy”? Problem często rozwija się stopniowo. Najpierw jest pół godziny scrollowania przed snem, potem dwie godziny. Najpierw granie pomaga odpocząć po pracy, później staje się jedynym sposobem regulowania napięcia. Najpierw social media służą kontaktowi z ludźmi, a później człowiek sprawdza telefon kilkaset razy dziennie, nie potrafiąc wytrzymać kilku minut bez bodźca. Charakterystyczne jest też to, że można długo racjonalizować zachowanie: „Przecież wszyscy siedzą w telefonach.” „Muszę być online przez pracę.” „Tylko tak odpoczywam.” „Mogę przestać, kiedy tylko zechcę.” A jednocześnie kolejne próby ograniczenia kończą się niepowodzeniem. Kiedy mówimy o realnym problemie? Nie dlatego, że ktoś korzysta z internetu pięć czy sześć godzin dziennie. Liczy się przede wszystkim utrata kontroli i konsekwencje. Niepokojące jest, gdy: człowiek wielokrotnie zamierza korzystać krótko, ale spędza online wiele godzin; zaniedbuje sen, pracę, naukę, higienę, ruch albo kontakty z ludźmi; pojawia się silne rozdrażnienie, napięcie lub pustka bez telefonu czy gry; korzystanie staje się podstawowym sposobem radzenia sobie ze stresem, smutkiem, samotnością albo nudą; pojawiają się kłamstwa dotyczące czasu spędzonego online; mimo wyraźnych problemów człowiek nie potrafi ograniczyć zachowania; rzeczy, które wcześniej sprawiały przyjemność, zaczynają przegrywać z ekranem. Warto również wiedzieć, że „uzależnienie od internetu” nie jest jedną prostą diagnozą. Często problem dotyczy konkretnego zachowania: grania, hazardu online, pornografii, social mediów, zakupów czy kompulsywnego oglądania treści. Zaburzenie związane z graniem jest formalnie rozpoznawane w ICD-11; w innych przypadkach częściej mówi się o problematycznym lub kompulsywnym korzystaniu. Jak to się leczy? Nie zawsze poprzez całkowite odstawienie internetu. W przypadku alkoholu abstynencja może być podstawą leczenia, natomiast całkowite zrezygnowanie z internetu we współczesnym życiu zazwyczaj byłoby nierealistyczne. Celem jest odzyskanie kontroli. Najczęściej skuteczna pomoc obejmuje terapię poznawczo-behawioralną, pracę nad wyzwalaczami i nawykami, naukę regulowania emocji bez natychmiastowego sięgania po ekran oraz stopniową odbudowę tego, co zostało wyparte: snu, ruchu, zainteresowań, kontaktów społecznych czy obowiązków. Bardzo ważne jest również pytanie: „Co internet robi dla mnie psychicznie?” Jeżeli każdej nocy gram, bo tylko wtedy przestaję myśleć o problemach, samo zabranie gry nie rozwiąże problemów. Jeżeli kompulsywnie scrolluję, ponieważ czuję się samotny, trzeba pracować również z samotnością. Jeżeli telefon dostarcza nieustannej stymulacji osobie z ADHD, trzeba uwzględnić ADHD. Dlatego podczas diagnozy warto sprawdzać współwystępowanie depresji, zaburzeń lękowych, ADHD, samotności, problemów relacyjnych, przewlekłego stresu czy innych uzależnień. Czasami potrzebna jest również konsultacja psychiatryczna — nie po to, żeby „leczyć telefon tabletkami”, tylko żeby zająć się współistniejącą depresją, lękiem czy ADHD. Dobrym celem nie jest: „Nigdy więcej nie będę korzystać z telefonu.” Raczej: „Potrafię zdecydować, kiedy korzystam, po co korzystam i kiedy kończę.” W ZESPOLE EMITBERG pracujemy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi mającymi trudność z kompulsywnym korzystaniem z internetu, telefonu, social mediów i gier oraz z problemami emocjonalnymi, które często kryją się pod tym zachowaniem. Prowadzimy konsultacje stacjonarne i online. Na Instagramie EMITBERG będziemy również omawiać e-uzależnienia, wpływ technologii na układ nagrody, sen i koncentrację oraz praktyczne sposoby odzyskiwania kontroli nad ekranami. Najważniejsze: technologia sama w sobie nie jest problemem. Problem zaczyna się wtedy, kiedy przestaje być narzędziem, a zaczyna regulować emocje, czas i całe codzienne funkcjonowanie człowieka.
Wszystkie treści, w szczególności pytania i odpowiedzi, dotyczące tematyki medycznej mają charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić diagnozy medycznej.

