Feel Up Clinic

mgr Katarzyna Olszewska

Najważniejsze jest dobro człowieka i w niektórych sytuacjach nie da się scalić związku, ważne jest zapewnienie bezpieczeństwa drugiej osobie.

lek. Ewa Nowacka

Zasadniczo diagnozę zapalenia oskrzeli stawia się na podstawie obecności produktywnego kaszlu oraz zmian osłuchowych pod postacią świstów i furczeń, które mogą, choć nie muszą być obecne. Zmiany osłuchowe u dzieci charakteryzuje duża zmienność. Bardzo często w praktyce spotykamy dzieci, które prezentują zmiany osłuchowe, a następnie po przedłużonym, kilkuminutowym płaczu- nie prezentują tych zmian. Dla doświadczonego lekarza nie stanowi to trudności diagnostycznej, ponieważ o postępowaniu decyduje całość obrazu klinicznego, a obecność lub nie zmian osłuchowych jest zaledwie częścią tego obrazu.

W przypadku zapalenia oskrzeli ma to niewielkie znaczenie, ponieważ postępowanie jest takie samo przy obecności zmian, jak i ich braku. W przypadku gorączki i złego stanu ogólnego dziecka w badaniu fizykalnym istotne jest wykrycie ewentualnych zmian osłuchowych wskazujących na zapalenie płuc, które są czasami dyskretne, natomiast wpływają na dalsze postępowanie. Nadal jest to jednak tylko składowa badania.

W swoim postępowaniu kieruję się aktualną wiedzą medyczną, stosuję ograniczony repertuar leków (w tym objawowych), w związku z czym, cytując za rekomendacjami "Nie jest zalecane stosowanie glikokortykosteroidów dożylnie, doustnie lub wziewnie oraz leków rozszerzających oskrzela (b2-mimetyków lub cholinolityków) w ostrym zapaleniu oskrzeli i oskrzelików.", w przypadku zapaleń oskrzeli nie zalecam inhalacji o nieudowodnionym działaniu i potencjalnych skutkach ubocznych, wśród którym można wymienić rzadką, choć spotykaną supresję kory nadnercza (opisywano pojedyncze zgony dzieci - badania kanadyjskie) czy w dalszej perspektywie zahamowanie wzrastania u dzieci narażonych na regularne, wysokie pulsy steroidoterapii wziewnej.

Temat przepisywanych inhalacji z użyciem leków przeciwastmatycznych (pod nazwami: Nebbud, Pulmicort, Berodual, Atrovent itp.) jest regularnie poruszany w licznych bieżących konferencjach i publikacjach pediatrycznych, z wyraźnym naciskiem na brak wskazań do rutynowego stosowania tych leków u dzieci niechorujących na astmę, przy rozpoznaniu ostrego zapalenia oskrzeli, zapalenia oskrzelików, czy kaszlu związanego z infekcją górnych dróg oddechowych. O zagrożeniach związanych z nadużywaniem inhalacji z użyciem leków przeciwastmatycznych, szczególnie steroidowych, mówił w czasie swoich wystąpień dla lekarzy m.in. profesor Henryk Mazurek, Kierownik Kliniki Pneumonologii i Mukowiscydozy Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, który jest kluczową postacią polskiej pediatrii i zajmuje się najciężej chorymi dziećmi z chorobami dróg oddechowych.

Pewną zasadność ma stosowanie niesteroidowych leków rozszerzających oskrzela (Berodual, Atrovent) w przypadku wariantu zapalenia oskrzeli pod postacią obturacyjnego zapalenia oskrzeli, któremu towarzyszy duszność, jednak trzeba zaznaczyć że to postępowanie nie skraca czasu trwania infekcji, a jedynie łagodzi objawy, i należy je zastosować dopiero po zaobserwowaniu u dziecka duszności. Zawsze w przypadku dziecka z infekcją dróg oddechowych, zwracam uwagę rodziców, aby w przypadku duszności ponownie skontaktowali się z lekarzem, ponieważ jest to stan wymagający ponownego zbadania i pilnego zaopatrzenia dziecka, w związku ze zmianą obrazu chorobowego, której jednak nie możemy przewidzieć.

W przeciwieństwie do inhalacji z użyciem leków przeciwastmatycznych, w leczeniu zapalenia oskrzeli typowo wykorzystujemy leki mukolityczne (tzw. wykrztuśne), które ułatwiają usuwanie z dróg oddechowych zalegającej wydzieliny, w czym pomaga również naturalna fizykoterapia drzewa oskrzelowego u dziecka (czyli głęboki oddech - w miarę możliwości dziecka, aktywność i zabawa ruchowa).

W leczeniu infekcji duże wsparcie zapewnia naturalny mechanizm obronny organizmu, czyli podwyższenie temperatury ciała (gorączka). Wyższa temperatura ciała nie tylko upośledza zdolność patogenów chorobotwórczych do „czynienia szkód” i rozsiewu w organizmie, ale wzmaga ruch i aktywność komórek układu odpornościowego, co przyspiesza zwalczenie infekcji. Niestety, „skutkiem ubocznym” tego mechanizmu jest złe samopoczucie, z którym współcześnie radzimy sobie przy pomocy leków przeciwgorączkowych. Trzeba pamiętać, że dziecko odczuwa ból i złe samopoczucie, podobnie jak osoba dorosła, ale nie zawsze potrafi to zakomunikować otoczeniu. Dlatego należy pamiętać, aby w każdej sytuacji złego samopoczucia czy bólu u dziecka zastosować lek przeciwgorączkowy, czy przeciwbólowy. Niestety, wielu rodziców koncentruje się na zwalczaniu gorączki, co nie znajduje zasadności w świetle aktualnych rekomendacji. Nie należy bać się gorączki, ponieważ nie udowodniono, aby powyżej określonej temperatury ciała stanowiła ona zagrożenie dla dziecka. Również w przypadku drgawek gorączkowych, brakuje badań które udowodniłyby, że podawanie leków przeciwgorączkowych może im skutecznie zapobiegać. Jednocześnie ludzkie podwzgórze, które „nastawia” naszą wewnętrzną temperaturę ciała, nie nastawi jej powyżej 41,0 st.C, a zagrożenie związane z następstwami wysokiej gorączki jest niewielkie. To, czego się boimy, to konsekwencje choroby wywołującej gorączkę, a nie samej gorączki. Dlatego kluczowe w postępowaniu jest każdorazowo ustalenie przyczyny podwyższonej temperatury ciała i wdrożenie odpowiedniego postępowania przyczynowego. To nie „nieleczona gorączka”, ale nieleczona choroba, może w pewnych przypadkach stanowić bardzo duże zagrożenie dla gorączkującego dziecka.

W okresie około świątecznym ilość zachorowań była bardzo duża, a czasu bardzo mało - aby wszystko przekazać. Zawsze najważniejsze jest dla mnie bezpieczeństwo dziecka. Myślę, że często zawodzi komunikacja lekarz-pacjent, a rodzice nie rozumieją, dlaczego otrzymali tak mało intensywne leczenie. Zawsze staram się starannie ocenić stan zdrowia dziecka i włączyć prawidłowe, zgodne z aktualną wiedzą medyczną, bezpieczne leczenie, oraz ustnie i pisemnie przekazać rodzicom kluczowe informacje odnośnie tego, na co powinni zwrócić uwagę i kiedy szukać dalszej pomocy. Celem jest ochrona zdrowia i życia dziecka, a także zapobiegnięcie hospitalizacji i powikłaniom zbyt późno wdrożonego leczenia. Wykrycie i leczenie zapalenia oskrzeli jest zazwyczaj proste - zdiagnozowanie i prawidłowe leczenie dziecka gorączkującego, w złym stanie ogólnym, bywa trudne, choć mniej spektakularne. Obecnie dysponujemy szeroko dostępnymi testami oraz badaniami laboratoryjnymi, które ułatwiają nam to zadanie, zapewniając bezpieczeństwo dzieciom oraz minimalizując konieczność antybiotykoterapii.

Anna Marczewska

Dziękuję bardzo za opinię.
Rozumiem Pani niezadowolenie z braku efekty. Proszę jednak wziąć pod uwagę, że po kilku spotkaniach jest to praktycznie nie możliwe. Nurt psychodynamiczny jest procesem długoterminowy i w trakcie pierwszych spotkań porusza się trudne, często bolesne tematy by poznać z czym Pani przychodzi.
Mam jednak nadzieję, że znalazła Pani wsparcie i bardziej odpowiadający styl pracy u innego specjalisty.

mgr Sylwia Westphal

Bardzo mi przykro, że nasze pierwsze spotkanie nie spełniło Pana oczekiwań. Tym bardziej dziękuję za wystawienie krytycznej opinii. Cieszę się, że znalazł Pan odpowiednią osobę do współpracy i szansę na zmianę. Życzę powodzenia.