Witam serdecznie Mam 45 lat i jestem po obustronnym laparoskopowym usunięciu jajowodów z powodu wod

Głęboko naciekająca endometrioza, którą zdiagnozowano podczas zabiegu usunięcia jajowodów, jest chorobą przewlekłą, w której ogniska błony śluzowej macicy wrastają głęboko w okoliczne tkanki i wywołują zrosty; to właśnie tłumaczy nieruchomość macicy i ból promieniujący do podbrzusza, pleców i miednicy. Podstawą terapii pozostaje leczenie hormonalne wygaszające stymulację estrogenową, dlatego kontynuacja lub modyfikacja stosowanego przez Panią dienogestu (Probella 2 mg) jest pierwszym krokiem: pełny efekt przeciwbólowy pojawia się zwykle po 3–6 miesiącach regularnego przyjmowania, a jeśli po około pół roku ból nie ustępuje, można rozważyć zwiększenie dawki progestagenu, zmianę preparatu (np. noretysteron) bądź wprowadzenie wewnątrzmacicznego systemu z lewonorgestrelem, który działa miejscowo nawet przez pięć lat. Kolejną linią postępowania są analogi lub doustni antagoniści GnRH (np. linzagolix, relugolix), stosowane z tzw. terapią „add-back” w małych dawkach estrogenowo-progestagenowych, co pozwala utrzymać działanie przeciwbólowe i jednocześnie ograniczyć objawy niedoboru hormonów; według wytycznych ESHRE z 2022 r. można je stosować nawet do dwóch lat, jeśli są dobrze tolerowane. Gdy mimo optymalnej farmakoterapii dolegliwości się utrzymują albo gdy endometrioza uciska jelito, moczowody lub pęcherz, wskazana jest ponowna laparoskopia w wyspecjalizowanym ośrodku z możliwością radykalnego wycięcia ognisk i uwolnienia zrostów; u kobiet, które nie planują już ciąży, bywa rozważane także usunięcie macicy, jednak o pozostawieniu lub wycięciu jajników należy zadecydować indywidualnie, biorąc pod uwagę skutki nagłej menopauzy i ewentualną hormonalną terapię zastępczą. Niezależnie od leczenia przyczynowego bardzo ważna jest fizjoterapia dna miednicy i terapię manualną zmniejszającą napięcie mięśni, kwalifikowana farmakoterapia przeciwbólowa (NLPZ, a przy bólu przewlekłym także leki neuromodulujące), wsparcie psychologiczne oraz modyfikacja stylu życia obejmująca umiarkowaną aktywność fizyczną i dietę przeciwzapalną; te elementy realnie poprawiają jakość życia chorych. Kontrole lekarskie co 3–6 miesięcy umożliwiają ocenę postępów terapii, wczesne wychwycenie działań niepożądanych i podjęcie decyzji, czy kontynuować leczenie zachowawcze, czy skierować Panią na zabieg. Wiek okołomenopauzalny sprzyja stopniowemu łagodnieniu objawów, ale u części pacjentek choroba może pozostać aktywna jeszcze kilka lat, dlatego tak ważne jest indywidualne, wielodyscyplinarne podejście. Zalecam omówienie przedstawionych opcji ze swoim lekarzem prowadzącym albo, jeśli to możliwe, w poradni referencyjnej leczenia endometriozy, gdzie wspólnie ustalicie najlepszy plan postępowania.