Dzień dobry, czy wskazaniem do dalszej diagnostyki jest: ACTH 72,99 (norma do 60,5) oraz kortyzol 20

Dzień dobry, czy wskazaniem do dalszej diagnostyki jest: ACTH 72,99 (norma do 60,5) oraz kortyzol 20,14 (norma do 22,6) ? W ciągu półtora roku przytyłam 30 kilogramów, wcześniej będąc zawsze szczupłą osobą, wręcz filigranową. Występują rozstępy na udach, zgięciach kolan, podbrzuszu. Pojawiła się także insulinooporność. TSH 4. Mam 25 lat, nie wiem czy iść do lekarza, bo jeden już mnie ,,olał", że tycie to moja wina. Ja czuję, że coś jest nie tak. Czy przesadzam czy powinnam zrobić jeszcze jakieś badania? Bardzo proszę o pomoc!

2 odpowiedzi


Dzień dobry, Nie, absolutnie Pani nie przesadza. Przy takim obrazie klinicznym zdecydowanie warto kontynuować diagnostykę endokrynologiczną. Samo ACTH 72,99 pg/ml przy górnej granicy 60,5 jest tylko umiarkowanie podwyższone i pojedynczy wynik ACTH nie pozwala rozpoznać choroby Cushinga. Kortyzol 20,14 µg/dl mieści się w zakresie laboratorium, ale również pojedyncze poranne oznaczenie kortyzolu nie służy do wykluczania ani potwierdzania zespołu Cushinga. Wytyczne Endocrine Society wręcz odradzają używanie losowego ACTH lub pojedynczego kortyzolu w surowicy jako testów przesiewowych w tym kierunku. Natomiast Pani objawy są wystarczającym powodem, aby temat sprawdzić dokładniej: wzrost masy ciała o około 30 kg w 1,5 roku, pojawienie się rozstępów oraz zaburzeń gospodarki węglowodanowej w wieku 25 lat tworzą obraz, którego nie należy automatycznie sprowadzać do „za dużo Pani je”. Szczególnie znaczenie mają szerokie, czerwono-purpurowe rozstępy, łatwe siniaczenie, osłabienie mięśni ud lub ramion, nadciśnienie, zaburzenia miesiączkowania, trądzik/hirsutyzm czy zaokrąglenie twarzy. Są to cechy zwiększające podejrzenie hiperkortyzolemii W Pani sytuacji umówiłbym konsultację endokrynologiczną i rozpoczął od prawidłowych testów przesiewowych w kierunku hiperkortyzolemii. Najczęściej wykorzystuje się: kortyzol w ślinie późnym wieczorem, najlepiej 2 oznaczenia, dobową zbiórkę moczu na wolny kortyzol, zwykle co najmniej 2 zbiórki, albo może Pani wykonać test hamowania 1 mg deksametazonu: 1 mg leku przyjmuje się około godziny 23-24:00, a następnego ranka ok. 7-8:00 wykonujemy oznaczenie kortyzolu. Dopiero jeśli zostanie wykazany nadmiar kortyzolu, ACTH zaczyna być szczególnie przydatne do ustalenia jego źródła. Innymi słowy: nie zaczynałbym teraz od rezonansu przysadki czy tomografii nadnerczy tylko dlatego, że ACTH wynosi 72,99. Najpierw trzeba odpowiedzieć na pytanie, czy rzeczywiście występuje endogenny wzrost stężenia kortyzolu. Zwróciłbym także uwagę na TSH = 4. Samo takie TSH raczej nie tłumaczy wzrostu masy ciała o 30 kg, ale warto oznaczyć FT4, anty-TPO i anty-TG oraz powtórzyć TSH, szczególnie jeżeli występują senność, marznięcie, zaparcia, sucha skóra czy zaburzenia miesiączkowania. Warto również sprawdzić HbA1c, glukozę, lipidogram, ALT/AST/GGTP, elektrolity, kreatyninę oraz ciśnienie tętnicze. Jeśli miesiączki są nieregularne lub pojawił się nadmierny wzrost owłosienia, diagnostyka powinna objąć również PCOS i hiperandrogenizm. Bardzo ważne jest też poinformowanie endokrynologa o wszystkich stosowanych steroidach, a więc nie tylko tabletkach, ale również inhalatorach, maściach, kroplach, zastrzykach czy preparatach stosowanych przewlekle. Pierwszym etapem diagnostyki zespołu Cushinga jest bowiem wykluczenie ekspozycji na glikokortykosteroidy. Podsumowując odpowiedź na Pani pytanie: ACTH 72,99 samo w sobie nie oznacza choroby Cushinga, ale prawidłowy poranny kortyzol jej nie wyklucza. Natomiast zgłaszany prze Panią szybki przyrost masy ciała i nowe rozstępy zdecydowanie uzasadniają konsultację endokrynologiczną i prawidłowe testy przesiewowe w kierunku hiperkortyzolemii. Nie odkładałbym tej konsultacji tylko dlatego, że poprzedni lekarz zbagatelizował problem. Proszę zabrać zdjęcia rozstępów oraz, jeśli Pani ma, fotografie sylwetki sprzed 1-2 lat, które m.in. pokazują tempo i charakter zmian, to będą one dla endokrynologa bardzo wartościową informacją diagnostyczną. Jakkolwiek jeśli ich Pani nie posiada, to doświadczony endokrynolog już badając Panią fizykalnie będzie mógł postawić przybliżoną diagnozę i ew. w razie potrzeby skierować Panią na dalszą diagnostykę do oddziału/kliniki endokrynologii. Pozdrawiam serdecznie. Marek Derkacz

Uzyskaj odpowiedź dzięki konsultacji online

Potrzebujesz porady specjalisty? Zarezerwuj konsultację online: otrzymasz odpowiedzi bez wychodzenia z domu.


Dzień dobry, oznaczenie kortyzolu i ACTH może dać wyniki wykraczające poza normę także u zdrowych osób, jeżeli będą wykonane w niesprzyjąjących okolicznościach (np. stres, infekcja) Opisywane przez Panią objawy wymagają jednak konsultacji lekarskiej. Jeżeli lekarz na podstawie zgłaszanych objawów i badania fizykalnego uzna,że może u Pani wystąpić patologiczna hiperkortyzolemia wykona dalsze testy - test hamowania 1 mg deksametazonu, lub dobową zbiórkę moczu na kortyzol albo ocenę wolnego kortyzolu w ślinie. Testy te jednak wymagają umiejętnej interpretacji, i muszą być wykonane w określony sposób, dlatego też najlepiej nie wykonywać ich na własną rękę, tylko wykonać je z zgodnie z zaleceniem lekarza. Pozdrawiam!

Wciąż szukasz odpowiedzi? Zadaj nowe pytanie

  • • Twoje pytanie zostanie opublikowane anonimowo.

  • • Pamiętaj, by zadać jedno konkretne pytanie, opisując problem zwięźle.

  • • Pytanie trafi do specjalistów korzystających z serwisu, nie do konkretnego lekarza.

  • • Pamiętaj, że zadanie pytania nie zastąpi konsultacji z lekarzem czy specjalistą.

  • • Miejsce to nie służy do uzyskania diagnozy czy potwierdzenia tej już wystawionej przez lekarza. W tym celu umów się na wizytę do lekarza.

  • • Z troski o Wasze zdrowie nie publikujemy informacji o dawkowaniu leków.


Wybierz specjalizację lekarza, do którego chcesz skierować pytanie
Użyjemy go tylko do powiadomienia Cię o odpowiedzi lekarza. Nie będzie widoczny publicznie.

Wszystkie treści, w szczególności pytania i odpowiedzi, dotyczące tematyki medycznej mają charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić diagnozy medycznej.