Zespół Jelita Nadwrażliwego

sugerowany specjalista: internista

łac. colon irritabile, ang. Irritable Bowel Syndrome, IBS
Nazywany też zespołem jelita drażliwego, jest przewlekłą chorobą układu pokarmowego. IBS ma charakter czynnościowy i polega na zaburzeniach rytmu wypróżniania z towarzyszącymi im bólami brzucha. Chorobie nie towarzyszą natomiast żadne zaburzenia organiczne ani biochemiczne organizmu, jak dotąd nie znane są również przyczyny jej powstawania. Zespół jelita drażliwego objawia się z reguły między 30 a 40 r. ż. Dotyka około 10-20% ludzi dorosłych (głównie kobiety). Choroba stanowi około 50% schorzeń zgłaszanych gastroenterologom. Mimo uciążliwych objawów do lekarza zgłasza się jedynie około 10% pacjentów odczuwających dolegliwości.

Symptomy

Podział

Wyróżnia się trzy typy zaburzeń
  • biegunkowy – więcej niż 3 wypróżnienia w ciągu dnia, papkowaty lub wodnisty stolec, parcie na stolec
  • zaparciowy – mniej niż 3 wypróżnienia w tygodniu, twardy lub "bobkowaty" stolec, duży wysiłek towarzyszący defekacji
  • mieszany

Przyczyny

Choroba ma charakter idiopatyczny, co oznacza, że pojawia się spontanicznie, a jej przyczyny nie są znane.
Wśród czynników mogących mieć wpływ na rozwój choroby wymienia się:
  • nadmierny rozrost flory bakteryjnej(tzw. SIBO) – pojawia się w około 84% przypadków
  • zaburzenia czucia trzewnego i funkcji motorycznej jelit, co potwierdzają badania:
    • niski próg bólowy odbytnicy rozszerzanej balonem
    • zwiększona odpowiedź ruchowa jelita grubegona pobudzanie niektórymi lekami, hormonami lub pokarmem
  • zmiany w sferze psychicznej – u 70-90% pacjentów pojawiają sięzaburzenia osobowości, niepokój lub depresja
  • spożywanie pokarmów ubogoresztkowych
  • przebycie infekcji jelitowej (np.czerwonki) – u chorych stwierdzono zwiększenie liczby komórek endokrynnych jelit oraz wzrost poziomu serotoniny w tych komórkach
  • zmiany aktywności w obszarach kory mózgowej odpowiedzialnych za odczuwanie bólu (nowe badania)

Diagnoza

Według Kryteriów Rzymskich III (z 2006r.) zespół jelita nadwrażliwego rozpoznaje się, gdy:
  • występuje ból lub dyskomfort (czyli przewlekłe odczucie nie określane jako ból) w jamie brzusznej
  • dolegliwości trwają co najmniej trzy dni w miesiącu, przez ostatnie trzy miesiące
  • bólowi lub dyskomfortowi towarzyszą co najmniej dwa z trzech poniższych objawów:
    • zmniejszenie/ ustąpienie dolegliwości po wypróżnieniu
    • początek objawów związany ze zmianą częstości wypróżnień
    • początek dolegliwości wiążący się ze zmianą wyglądu stolca
W celu wykluczenia przyczyn organicznych zaburzeń wykonuje się następujące badania:
  • test wodorowy
  • morfologia krwi
  • OB
  • badanie biochemiczne krwi
  • badanie ogólne moczu
  • badanie kału w kierunku obecności pasożytów i krwi utajonej
  • posiewy bakteriologiczne stolca
  • rektoskopia lub fibrosigmoidoskopia
Dodatkowo, w zależności od sytuacji przeprowadza się także:
  • test tolerancji laktozy lub 2-tygodniowa próba z dietą bezlaktozową
  • wlew kontrastowy doodbytniczy lub kolonoskopia
    • u osób powyżej 45 roku życia
    • w przypadku pozytywnego wywiadu rodzinnego w kierunku raka
    • brak poprawy
  • USG lub tomografia komputerowa jamy brzusznej
  • badanie radiologiczne jelita cienkiego (w przypadku obfitejbiegunki)
  • badanie radiologiczne lub endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego (w przypadku dyspepsji)
  • oznaczenie stężenia kwasu 5-hydroksyindolooctowego w moczu, oraz chromograniny A, gastryny, VIP i hormonów tarczycywe krwi
W procesie diagnostycznym należy wykluczyć takie choroby, jak:
  • nieswoiste i swoiste (infekcyjne) zapalenia jelit
  • uchyłki okrężnicy
  • biegunkau osób nadużywających środków przeczyszczających
  • celiakia
  • nowotwory jelita grubego: rak, gruczolak kosmkowy
  • guzy endokrynne: gastrinoma, VIPoma, rakowiak
  • choroby metaboliczne: nadczynność tarczycy, cukrzyca, niedobór laktazy

Leczenie

Nie istnieje sposób całkowitego wyleczenia choroby, terapia ma na celu łagodzenie objawów. Zaleca się unikanie stresów oraz stosowanie odpowiedniej diety. Przyjmowany pokarm powinien być bogaty we włókna roślinne (np. błonnik), natomiast ubogi w węglowodany oraz potrawy powodujące wzdęcia (np. fasola, kapusta, brukselka). Należy unikać kawy i alkoholu. Pacjentom cierpiącym na biegunkę oraz bóle brzucha poleca się zwiększenie spożycia otrębów. Dodatkowo podaje się leki wspomagające dostosowane do postaci choroby, przy zaparciach: środki antycholinergiczne (bromek oksyfenonium), drotawerynę, mebewerynę lub trimebutynę, a przy biegunkach: rifaksyminę, difenoksylat, loperamid, cholestyraminę. W zwalczaniu wzdęć skuteczne są: rifaksyminę, symetykon, dimetykon. W ostatnich badaniach stwierdzono, że łagodzeniu objawów może służyć także melatonina przyjmowana przed snem.

Lekarze dla wybranej choroby

  • dziś 27.08
  • jutro 28.08
  • pon. 29.08
  • wt. 30.08
  • śr. 31.08
  • czw. 01.09
  • pt. 02.09
  • sob. 03.09
  • niedz. 04.09
  • pon. 05.09
  • wt. 06.09
  • śr. 07.09
  • czw. 08.09
  • pt. 09.09
  • sob. 10.09
  • niedz. 11.09
  • pon. 12.09
  • wt. 13.09
  • śr. 14.09
  • czw. 15.09
  • pt. 16.09
  • sob. 17.09
  • niedz. 18.09
  • pon. 19.09
  • wt. 20.09
  • śr. 21.09
  • czw. 22.09
  • pt. 23.09
  • sob. 24.09
  • Ziemowit Ziętkowski

    Ziemowit Ziętkowski

    alergolog,internista

    • ul. Sienkiewicza 79A lokal 301, Białystok

      Prof. dr hab.n.med. Ziemowit Ziętkowski Gabinet Alergologiczny

    Bardzo dobry lekarz. Wszystkiego wysłuchał, wszystko sprawdził i udzielił bardzo konkretnych porad. Wytłumaczył wszystkie wątpliwości i odpowiedział n...

    najbliższy termin wtorek, 06.09

  • Mirosław Kowalski

    Mirosław Kowalski

    kardiolog,internista

    • Pruszkowska 4c/1a, Warszawa

      Gabinet lekarski

    Małgosia Pan Doktor to lekarz z powołania. Doskonale zna się na tym co robi, a poza tym jest wspaniałym człowiekiem. Zawsze rzeczowo i z ogromną ży...

    najbliższy termin poniedziałek, 05.09

  • Irina Bosek

    Irina Bosek

    internista,lekarz rodzinny,diabetolog

    • Zamiejska 17, Warszawa

      Vivamed

    Dawno nie byłem u lekarza, gdzie w normalnej cenie mogę wykupić wizytę i lekarz nie patrzy, co chwilę na zegarek. Wizyta trwała 30 minut, była to moja...

    najbliższy termin poniedziałek, 05.09

  • Ewa Michalak

    Ewa Michalak

    kardiolog,internista

    • Jurija Gagarina 26/U5, Warszawa

      Macromedica Centrum Medyczne

          • 16:00
          • 16:45
          • 17:30
        • Joanna Krasowska

          Joanna Krasowska

          internista,pulmonolog

          • Świetlana 25, Poznań

            neoMedica Centrum Medyczne

          Bardzo dobry lekarz - słucha pacjenta i trafnie diagnozuje. Po wizycie u Pani Doktor nie trzeba wybierać się nigdzie indziej. REWELACJA!
                • 17:00
                • 17:20
                • 17:40
                • 18:00
                • 18:20
                • 18:40
              • Paula Śliwińska-Stańczyk

                Paula Śliwińska-Stańczyk

                internista,reumatolog

                • Obrzeżna 5, Warszawa

                  Reumatika - Centrum Reumatologii

                Jestem bardzo zadowolona i wdzięczna pani doktor za pomoc i leczenie. Jest wspaniałym lekarzem,postawiła mi właściwą diagnozę,mimo że wielu lekarzy ni...

                najbliższy termin środa, 28.09

              • Ewa Teresa Jakubowska

                Ewa Teresa Jakubowska

                internista

                • Aleje Jerozolimskie 65/79, 6p., Warszawa

                  PROFEMED Lekarze Specjaliści i Stomatologia

                Ja również mam jedynie bardzo dobre wrażenia z wizyty u pani doktor. Na każdej z wizyt była bardzo miła i rzeczowa. Nie miałam również problemów z uzy...

                najbliższy termin czwartek

              • Elżbieta Papuga-Szela

                Elżbieta Papuga-Szela

                immunolog,internista

                • Ignacego Krasickiego 14, Będzin

                  INTER-MED

                Polecam. Bardzo przyziemna, inteligentna i kompetentna osoba. Do każdego pacjenta podchodzi indywidualnie i dokładnie. Ma swoje zdanie i nie boi się g...

                najbliższy termin środa

              • Marek Stanisław Kolarz

                Marek Stanisław Kolarz

                nefrolog,internista

                • Grzegórzecka 67C/U3, Kraków

                  Gastromedica Specjalistyczne Centrum Medyczne

                najbliższy termin piątek, 16.09

              • Małgorzata Osielczak

                Małgorzata Osielczak

                onkolog,internista

                • Grzegórzecka 67C/U3, Kraków

                  Gastromedica Specjalistyczne Centrum Medyczne

                Chciałabym podziękować Pani dr Osielczak za troskę i opiekę medyczną nad moją babcią, która walczy z chorobą nowotworową piersi. Uważam, że robi wszys...

                najbliższy termin środa