Zespół Jelita Nadwrażliwego

sugerowany specjalista: internista

łac. colon irritabile, ang. Irritable Bowel Syndrome, IBS
Nazywany też zespołem jelita drażliwego, jest przewlekłą chorobą układu pokarmowego. IBS ma charakter czynnościowy i polega na zaburzeniach rytmu wypróżniania z towarzyszącymi im bólami brzucha. Chorobie nie towarzyszą natomiast żadne zaburzenia organiczne ani biochemiczne organizmu, jak dotąd nie znane są również przyczyny jej powstawania. Zespół jelita drażliwego objawia się z reguły między 30 a 40 r. ż. Dotyka około 10-20% ludzi dorosłych (głównie kobiety). Choroba stanowi około 50% schorzeń zgłaszanych gastroenterologom. Mimo uciążliwych objawów do lekarza zgłasza się jedynie około 10% pacjentów odczuwających dolegliwości.

Symptomy

Podział

Wyróżnia się trzy typy zaburzeń
  • biegunkowy – więcej niż 3 wypróżnienia w ciągu dnia, papkowaty lub wodnisty stolec, parcie na stolec
  • zaparciowy – mniej niż 3 wypróżnienia w tygodniu, twardy lub "bobkowaty" stolec, duży wysiłek towarzyszący defekacji
  • mieszany

Przyczyny

Choroba ma charakter idiopatyczny, co oznacza, że pojawia się spontanicznie, a jej przyczyny nie są znane.
Wśród czynników mogących mieć wpływ na rozwój choroby wymienia się:
  • nadmierny rozrost flory bakteryjnej(tzw. SIBO) – pojawia się w około 84% przypadków
  • zaburzenia czucia trzewnego i funkcji motorycznej jelit, co potwierdzają badania:
    • niski próg bólowy odbytnicy rozszerzanej balonem
    • zwiększona odpowiedź ruchowa jelita grubegona pobudzanie niektórymi lekami, hormonami lub pokarmem
  • zmiany w sferze psychicznej – u 70-90% pacjentów pojawiają sięzaburzenia osobowości, niepokój lub depresja
  • spożywanie pokarmów ubogoresztkowych
  • przebycie infekcji jelitowej (np.czerwonki) – u chorych stwierdzono zwiększenie liczby komórek endokrynnych jelit oraz wzrost poziomu serotoniny w tych komórkach
  • zmiany aktywności w obszarach kory mózgowej odpowiedzialnych za odczuwanie bólu (nowe badania)

Diagnoza

Według Kryteriów Rzymskich III (z 2006r.) zespół jelita nadwrażliwego rozpoznaje się, gdy:
  • występuje ból lub dyskomfort (czyli przewlekłe odczucie nie określane jako ból) w jamie brzusznej
  • dolegliwości trwają co najmniej trzy dni w miesiącu, przez ostatnie trzy miesiące
  • bólowi lub dyskomfortowi towarzyszą co najmniej dwa z trzech poniższych objawów:
    • zmniejszenie/ ustąpienie dolegliwości po wypróżnieniu
    • początek objawów związany ze zmianą częstości wypróżnień
    • początek dolegliwości wiążący się ze zmianą wyglądu stolca
W celu wykluczenia przyczyn organicznych zaburzeń wykonuje się następujące badania:
  • test wodorowy
  • morfologia krwi
  • OB
  • badanie biochemiczne krwi
  • badanie ogólne moczu
  • badanie kału w kierunku obecności pasożytów i krwi utajonej
  • posiewy bakteriologiczne stolca
  • rektoskopia lub fibrosigmoidoskopia
Dodatkowo, w zależności od sytuacji przeprowadza się także:
  • test tolerancji laktozy lub 2-tygodniowa próba z dietą bezlaktozową
  • wlew kontrastowy doodbytniczy lub kolonoskopia
    • u osób powyżej 45 roku życia
    • w przypadku pozytywnego wywiadu rodzinnego w kierunku raka
    • brak poprawy
  • USG lub tomografia komputerowa jamy brzusznej
  • badanie radiologiczne jelita cienkiego (w przypadku obfitejbiegunki)
  • badanie radiologiczne lub endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego (w przypadku dyspepsji)
  • oznaczenie stężenia kwasu 5-hydroksyindolooctowego w moczu, oraz chromograniny A, gastryny, VIP i hormonów tarczycywe krwi
W procesie diagnostycznym należy wykluczyć takie choroby, jak:
  • nieswoiste i swoiste (infekcyjne) zapalenia jelit
  • uchyłki okrężnicy
  • biegunkau osób nadużywających środków przeczyszczających
  • celiakia
  • nowotwory jelita grubego: rak, gruczolak kosmkowy
  • guzy endokrynne: gastrinoma, VIPoma, rakowiak
  • choroby metaboliczne: nadczynność tarczycy, cukrzyca, niedobór laktazy

Leczenie

Nie istnieje sposób całkowitego wyleczenia choroby, terapia ma na celu łagodzenie objawów. Zaleca się unikanie stresów oraz stosowanie odpowiedniej diety. Przyjmowany pokarm powinien być bogaty we włókna roślinne (np. błonnik), natomiast ubogi w węglowodany oraz potrawy powodujące wzdęcia (np. fasola, kapusta, brukselka). Należy unikać kawy i alkoholu. Pacjentom cierpiącym na biegunkę oraz bóle brzucha poleca się zwiększenie spożycia otrębów. Dodatkowo podaje się leki wspomagające dostosowane do postaci choroby, przy zaparciach: środki antycholinergiczne (bromek oksyfenonium), drotawerynę, mebewerynę lub trimebutynę, a przy biegunkach: rifaksyminę, difenoksylat, loperamid, cholestyraminę. W zwalczaniu wzdęć skuteczne są: rifaksyminę, symetykon, dimetykon. W ostatnich badaniach stwierdzono, że łagodzeniu objawów może służyć także melatonina przyjmowana przed snem.

Lekarze dla wybranej choroby

  • dziś 28.09
  • jutro 29.09
  • pt. 30.09
  • sob. 01.10
  • niedz. 02.10
  • pon. 03.10
  • wt. 04.10
  • śr. 05.10
  • czw. 06.10
  • pt. 07.10
  • sob. 08.10
  • niedz. 09.10
  • pon. 10.10
  • wt. 11.10
  • śr. 12.10
  • czw. 13.10
  • pt. 14.10
  • sob. 15.10
  • niedz. 16.10
  • pon. 17.10
  • wt. 18.10
  • śr. 19.10
  • czw. 20.10
  • pt. 21.10
  • sob. 22.10
  • niedz. 23.10
  • pon. 24.10
  • wt. 25.10
  • śr. 26.10
  • Ziemowit Ziętkowski

    Ziemowit Ziętkowski

    alergolog,internista

    • ul. Sienkiewicza 79A lokal 301, Białystok

      Prof. dr hab.n.med. Ziemowit Ziętkowski Gabinet Alergologiczny

    Przyzwyczaiłam się do 10 minutowej wizyty. Lekarz alergolog do którego chodziło moje dziecko zazwyczaj spojrzał na uczulenie, posłuchał, sprawdził gar...
    • 14:30
    • 15:00
    • 15:30
    • 16:00
    • 16:30
    • 18:30
    • 17:30
  • Beata Franczyk

    Beata Franczyk

    kardiolog,internista,nefrolog

    • Jaracza 55/1a, Łódź

      RMED Centrum Medyczne NZOZ

      Kilińskiego 21, Łódź

      Przychodnia Malinowa

    Konkretny,doświadczony lekarz. Wizyty przeprowadzone są z dokładnością,punktualnością i całą uwagę koncertuje na pacjencie. Bardzo cieszę się,że na mo...
    • 18:00
    • 18:15
    • 18:30
    • 18:45
    • 16:45
    • 17:00
    • 17:15
    • 18:00
    • 18:15
    • 18:30
    • 19:00
    • 19:15
    • więcej
    • 13:45
    • 14:00
    • 14:15
    • 14:30
    • 14:45
  • Katarzyna Katinas

    Katarzyna Katinas

    hematolog,internista

    • Morawskiego 2A (wejście od ulicy Bogusławskiego), Poznań

      Flosmed - sieć przychodni lekarskich w Poznaniu

    Pani doktor bardzo miła i sympatyczna rzeczowa i pomaga rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące choroby. Serdecznie polecam.

    najbliższy termin wtorek, 11.10

  • Kajetana Foryciarz

    Kajetana Foryciarz

    psychiatra,internista,terapeuta

    • Słomińskiego 19 lok. 523, wejście C, Warszawa

      NZOZ Centrum Terapii DIALOG

    Bardzo dobra doktor, zdecydowanie polecam. Ciepła, zainteresowana problemem, pomocna. Co prawda do tej pory byłam u Niej tylko raz, ale to wystarczyło...
      • 17:00
      • 18:30
      • 19:30
    • Irina Bosek

      Irina Bosek

      internista,lekarz rodzinny,diabetolog

      • Zamiejska 17, Warszawa

        Vivamed

      Dawno nie byłem u lekarza, gdzie w normalnej cenie mogę wykupić wizytę i lekarz nie patrzy, co chwilę na zegarek. Wizyta trwała 30 minut, była to moja...

      najbliższy termin poniedziałek

    • Anna Kempisty

      Anna Kempisty

      pulmonolog,internista

      • Sapieżyńska 10, Warszawa

        Centrum Medyczne Falck w Warszawie Sapieżyńska

      Pani doktor potrafi znakomicie słuchać pacjentów i dostosowuje zalecaną terapię do ich sposobu życia i funkcjonowania. Tłumaczy i wyjaśnia wiele rzecz...

      najbliższy termin poniedziałek, 17.10

    • Hanna Siudalska

      Hanna Siudalska

      kardiolog,internista

      • Świętokrzyska 18, Warszawa

        MEDSERVICE Poradnia Kardiologiczna dla Dorosłych i Dzieci

      Jestem bardzo zadowolona z wizyty u Pani Doktor . Zostałam bardzo dobrze przyjęta i pokierowana na dalsze leczenie. Pani Doktor jest bardzo dobrym lek...
      • 17:20
      • 16:00
      • 16:20
      • 17:40
      • 18:00
      • 18:20
      • 18:40
    • Ryszard Matusiewicz

      Ryszard Matusiewicz

      alergolog,internista

      • Waliców 20, Warszawa

        Lekarska Spółdzielnia Profesorsko-Ordynatorska

      Bardzo sympatyczny doktor, z poczuciem humoru. I widać, że zna się na rzeczy. Zalecił mi odczulanie alergii. Polecam!
        • 14:00
        • 14:20
        • 14:40
        • 15:00
        • 15:20
        • 15:40
      • Alicja Łata

        Alicja Łata

        alergolog,internista

        • pl. Hirszfelda1, Wrocław

          Prywatna Poliklinika Na Grobli

        Świetna Alergolog, na bieżąco ze wszystkimi nowościami, a przede wszystkim skuteczna. Od wielu lat przeżywałem koszmar podczas pylenia trawy, dostawał...
          • 15:00
          • 15:20
          • 15:40
          • 16:00
          • 16:20
          • 16:40
        • Piotr Michałek

          Piotr Michałek

          kardiolog,internista

          • Alpejska 4A, Warszawa

            Przychodnia KARDIOSYSTEM

          Świetny, ponoć najlepszy w Polsce, specjalista wykonujący echo serca. Ponadto świetny, dokładny kardiolog, który bardzo dokładnie tłumaczy pacjentom...
            • 15:15
            • 15:30
            • 15:45
            • 16:00