Zdjęcie dzieci jedzących smaczny, zdrowy posiłek

Jak żywność wpływa na nasz organizm?

Napisano przez w Dietetyka06 marca 2015 Brak komentarzy.

W organizmie zachodzą ciągłe przemiany składników odżywczych dostarczanych z pożywieniem. Przemiany te zachodzą w komórkach, a energia magazynowana jest w mitochondriach. Proces rozkładu związków organicznych to katabolizmu, a proces syntezy nazywamy anabolizmem. Całość przemian biochemicznych nazywamy przemianą materii (metabolizmem). Intensywność przemian jest różna i zależy od wieku. U dzieci przeważają procesy anaboliczne, a w wieku podeszłym kataboliczne.

Podstawowa przemiana materii to najniższy poziom przemian energetycznych zachodzących w organizmie. Całkowita przemiana materii to podstawa przemiana materii i ponadpodstawowa przemiana materii czyli potrzebne do wykonywania czynności życiowych, pracy zawodowej. Przemiana materii jest związana ścisłe z przemianą energii, która zawarta jest w pożywieniem.

  • energii z białek 12-14%
  • energii z węglowodanów 55-60%
  • energii z tłuszczu 25-30%

Energia może być regulowana w zależności od potrzeb.

Znaczenie wody w diecie

Woda jest najważniejszym składnikiem organizmu, stanowi 60-70% masy ciała. Jej ilość w organizmie zależy do wieku i płci. Organizmy osób młodych mają więcej wody. Woda dysocjuje na jony wodorowe H+ i wodorotlenowe OH-. Stężenie jonów określa się mianem pH. Woda występuje we wszystkich tkankach – 2/3 wody występuje wewnątrzkomórkowo 1/3 pozakomórkowo. Jest stała wymiana między przestrzenią naczyń krwionośnych, a przestrzenią śród-komórkową. Woda pełni funkcję środka transportu, usuwa toksyny z organizmu, uczestniczy w trawieniu i reguluje temperaturę ciała. Źródłem wody są napoje, warzywa i owoce, woda pitna. W organizmie powinna być zachowana równowaga wodno-elektrolitowa. Suma ładunków ujemnych (jon chlorkowy, siarkowy, fosforowy) powinna być równa suma ładunków dodatnich ((jon potasu, wapnia, magnezu). Zachwianie równowagi prowadzi do odwodnienia luz przewodnienia. Ważna jest również równowaga kwasowo-zasadowa. Jeśli pH jest poniżej 7 występuje kwasowość, a jeżeli powyżej to zasadowość. Produkty działające zakwaszająco to takie, które zawierają chlor, siarkę, fosfor a alkalizują bogate w sód, potas wapń, magnez. Główne składniki odżywcze to energetyczne – tłuszcze, węglowodany, budulcowe- białka, regulujące- witaminy. Monosacharydy to triady, pentozy, heksozy, glukoza, fruktoza, galaktoza, mannoza węglowodany złożone to oligosacharydy. Disacharydy- maltoza, laktoza, sacharoza. Polisacharydy to homoglikany – zbudowane z jednego rodzaju monosacharydy, heteroglikany- mikropolisacharydy. Węglowodany przyswajalne – sacharoza, laktoza lub nieprzyswajalne – błonnik pokarmowy. Mamy nierozpuszczalny- celuloza, ligniny, pobudzają przemianę materii, zwiększa objętość treści pokarmowych, chroni przed zaparciami. Błonnik rozpuszczalny odgrywa dużą rolę w zaburzeniach gospodarki lipidowej( pektyny, gumy, śluzy) dieta uboga w błonnik (oparta na produktach odżywczych) jest dietą bogato energetyczną, przyczyniające się do otyłości.

Weight Loss Success

Węglowodany proste dostarczane w nadmiarze odkładają się w formie trójglicerydów w tkance tłuszczowej. Węglowodany należy spożywać w postaci produktów zbożowych, nasion roślin strączkowych, warzyw i ewentualne owoców. Węglowodany proste zwiększają syntezę lipoprotein frakcji LDL w wątrobie, będących źródłem miażdzycorodnego cholesterolu oraz powodując syntezę trójglicerydów. Tłuszcze dzielimy na proste i złożone. Do prostych zaliczamy tłuszcze właściwe, które składają się z glicerolu i kwasów tłuszczowych oraz woski. Do złożonych zaliczamy fosfolipidy, glikolipidy itp. są jeszcze sterol- zoosterole, fitosterole. Kwasy tłuszczowe dzielimy a krótkołańcuchowe SCFA, średniołańcuchowe MCT I długołańcuchowe LCT. Łańcuchy mogą być nasycone i nienasycone – jednonienasycone i wielonienasycone PUFA. Do rodziny wielonienasyconych kwasów linolowy-n-6 i alfa-linolenowy-n-3. Nasycone kwasy tłuszczowe dostarczają pustych kalorii- mirystynowy , laurynowy. Ich nadmiar przyspiesza rozwój miażdżycy lub chorób nowotworowych. Kwasy jednonienasycony zmniejszają stężenie cholesterolu całkowitego równocześnie zwiększając korzystną frakcję lipoprotein HDL. Przykładem jest kwas oleinowy zawarty w oliwie z oliwek sprzyja redukcji glukozy we krwi zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą typu 2. NNKT działają korzystnie jedynie w małych ilościach. Powinien być odpowiedni stosunek N-6 do N-3:

  • N-6-4
  • N-3-1

Najbardziej szkodliwe są kwasy typu trans. Znajdujące się w wołowinie, baraninie, maśle lub margarynie. Woski – przeważnie są to kwasy nasycone. Tłuszcze złożone – są to kompleksy lipidów- fosfolipidów, glikolipidy oraz lipoproteiny, które dzielimy na te o bardzo małej gęstości- HDL pozytywne. Sterole- przykład cholesterol. Tłuszcze ze źródłem energii, biorą udział w syntezie prostoglandyn i są prekursorem syntezy hormonów płciowych. Białka zbudowane z peptydów i aminokwasów. Białka dzielimy na egzogenne i półegzogenne i endogenne.

Egzogenne:

Lizyna- występuje we wszystkich białkach poza kukurydzą. Potrzebne do wzrostu i rozwoju chrząstki. Leucyna i izoleucyna- w mleku kukurydzy. Metionina- aminokwas siarkowy, występuje w mleku, jajkach, twarogu (jest konieczna do wzrostu organizmu). Feryloalanina- w małych ilościach występuje w białkach. Treonina- w małych ilościach występuje w białkach. Tryptofan- występuje w białkach zbóż. Walina- występuje w białku siemię lnianego

Półegzogenne:

Cysteina-powstaje z melaniny- zaliczane do aminokwasów siarkowych. Tyrozyna- syntetyzowany z fenyloalaniny. Histydyna- powstaje z histaminy i działa na układ nerwowy

Endogenne:

Glicyna – najczęściej występujący w białkach tkanki łącznej (kolagenie i elastynie) wchodzi w skład glutationu. Alanina – aminokwas glikogenny. Służy do syntezy glukozy. Arginina – poprawia aktywność wkładu immunologicznego. Kwas asparaginowy – wzmacnia syntezę immunologiczną, bierze udział w usuwaniu amoniaku w organizmie. Asparagina – składnik białek zwierzęcych i roślinnych. Kwas glutaminowy – wchodzi w skład glutationu. Niezbędny w układzie nerwowy. Glutamina- wzmocnienie odporności. Prolina, Hydroxyprolina – jest składnikiem kolagenu, występuje w kazeinie. Seryna – łagodzi ból, wchodzi w skład kwasów nukleinowych.

 

O autorze