Autyzm dziecięcy

sugerowany specjalista: psycholog

gr. autos– sam
Autyzm dziecięcy

Chłopiec z autyzmem i ułożone przez niego zabawki wzdłuż prostej. (licencja, autorzy)

Spectrum autyzmu jest bardzo szerokie, natomiast jednym z najcięższych typów jest autyzm dziecięcy (tzw. głęboki) określany również jako zespół Kannera. Choroba jest całościowym zaburzeniem rozwoju polegającym na ograniczeniu kontaktu z otoczeniem (komunikacja uczuć, relacje społeczne oraz integracja wrażeń zmysłowych). Pojawia się przed 3 r. ż. (istnieją wyjątki) i występuje cztery razy częściej u chłopców. Należy pamiętać, że przymiotnik „dziecięcy” w nazwie choroby wskazuje moment pojawiania się choroby, zatem nie wyklucza trwania choroby u dorosłych. Szacuje się, iż 5/6 osób na 10000 jest dotkniętych autyzmem. Inna chorobą ze spectrum autyzmu, łagodniejszą w przebiegu, jest zespół Aspergera.

Symptomy

Istnieje wiele zachowań mogących świadczyć o zaburzeniach na tle autystycznym. Objawy autyzmu wg Leo Kannera:
  • autystyczna izolacja
  • przymus stałości otoczenia
  • niezdolność do interakcji społecznych, często powiązana z niepohamowaną agresją
  • stereotypowe, powtarzające się czynności
  • zaburzenia mowy
  • łatwość mechanicznego zapamiętywania
Objawy autyzmu dziecięcego:
  • nie gaworzy, nie wskazuje, nie wykonuje świadomych gestów po pierwszym roku życia
  • nie mówi ani jednego słowa w wieku 16 miesięcy
  • nie składa słów w pary w wieku 2 lat
  • nie reaguje na imię
  • traci zdolności językowe lub społeczne
oraz:
  • słaby kontakt wzrokowy
  • nie potrafi się bawić zabawkami
  • nadmiernie porządkuje zabawki lub inne przedmioty
  • jest przywiązane do jednej zabawki lub przedmiotu
  • nie uśmiecha się
  • czasem wydaje się upośledzone słuchowo lub w Zespole Aspergera wyostrzony zmysł słuchu
  • urojenia
  • omamy
Inne objawy powstające w relacji z otoczeniem:
  • pozorny brak więzi z rodzicami – w reakcjach dzieci nie ma odpowiedzi na oznaki przywiązania okazywanego przez opiekunów, jednak w rzeczywistości więź jest głęboka, ale trudna do zaobserwowania;
  • problemy z interpretacją komunikacji niewerbalnej – autystycy nie rozróżniają tonu głosu, gestów, a także nie zauważają ładunku emocjonalnego przekazywanego w komunikacie, co znacznie utrudnia im zrozumienie otaczającego ich świata. Mają również trudności ze zrozumieniem punktu widzenia innej osoby;
  • brak panowania nad emocjami – objawia się zwykle w sytuacja trudnych, nowych, gdy chory czuje się niepewnie. Może wtedy tracić kontrole i przejawiać różne zachowania od płaczu po agresję.

Przyczyny

Wszelkie rodzaje autyzmu mają podłoże neurologiczne, których sprecyzowanie zaprząta wciąż głowy naukowców. Wśród głównych przyczyn wymienia się:
  • genetyczne – uwarunkowane genem EN2 na chromosomie 7, a także innymi genami znajdującymi się na chromosomach 3, 4, 11. Naukowcy odkryli aż 20-30 genów odpowiadających za powstawanie autyzmu (wyróżnia się geny odpowiedzialne za powstanie wczesnej i późnej odmiany autyzmu). U mężczyzn geny znajdujące się na chromosomie 11, a u kobiet geny znajdujące się na chromosomie 4 są odpowiedzialne za powstanie choroby. U kobiet stwierdzono obecność większej liczby genów odpowiedzialnych za powstanie autyzmu niż mężczyzn. Potomstwu przekazywana jest skłonność do wystąpienia spektrum zaburzeń a nie podatność na autyzm
  • wiek ojca powyżej 40 lat zwiększa ryzyko
  • zaburzenia metaboliczne, przede wszystkim nietolerancja glutenu i kazeiny (zaleca się odpowiednią dietę)
  • urazy okołoporodowe
  • uszkodzenia centralnego układu nerwowego
  • toksoplazmoza (wrodzona)
  • dziecięce porażenie mózgowe
  • poważne infekcje i intensywne antybiotykoterapie w okresie niemowlęcym
  • alergie i osłabiona sprawność immunologiczna
  • obniżona zdolność detoksykacji
  • zatrucia rtęcią i metalami ciężkimi

Diagnoza

Wczesna diagnoza i działanie są niezbędne w celu zapewnienia jak najlepszego rozwoju dziecka. Dlatego każda z oznak wymienionych poniżej powinna powodować kontrolę rozwoju dziecka i opiekę specjalistów. Czynniki te są również uwzględnianie w badaniach przesiewowych:
  • brak gaworzenia przed 12 miesiącem życia
  • brak gestykulacji (wskazywanie, machanie na pożegnanie itp.)
  • brak wypowiadania słów przed 16 miesiącem życia
  • brak spontanicznego wypowiadania fraz składających się z dwóch słów 24 miesiącem życia
  • utrata jakichkolwiek umiejętności językowych i zdolności społecznych w każdym wieku

Leczenie

Jak dotąd autyzm jest nieuleczalny. W celu łagodzenia skutków choroby stosuje się:
  • terapię psychologiczną
  • terapię behawioralną
  • dietę bezglutenuikazeiny
  • farmakologię: leki antydepresyjne, neuroleptyczne
W leczenie powinno być zaangażowana cała rodzina oraz najbliższe otoczenie, dotyczy to przede wszystkim procesu socjalizacji.